Siergiej Pietrowicz Trubieckoj (, spolszcz. Siergiej Trubecki; ur. w Niżnym Nowogrodzie, zm. tamże) – rosyjski książę, wojskowy, uczestnik powstania dekabrystów.
Życiorys Syn Piotra Siergiejewicza Trubieckoja i Darii Aleksandrowny Bagration. Pochodził z książęcego rodu i królewskiej dynastii Bagratydów (przez matkę, potomkinię Wachtanga VI). Jako oficer Siemionowskiego Pułku Lejbgwardii brał udział w wojnach z Napoleonem: w obronie Rosji w 1812 i w walkach w latach 1813–1815 (Borodino, Małojarosławciec, Lützen, Budziszyn, Kulm, Lipsk). W 1822 r. awansowany na stopień pułkownika. Po wojnie wstąpił do loży masońskiej i do tajnego związku dekabrystów, organizacji mającej na celu wprowadzenie republikańskich reform w Rosji. Związał się z jego umiarkowanym skrzydłem tzw. planującym reformy w ramach caratu. 26 grudnia 1825 r. dekabryści doprowadzili do wybuchu powstania skierowanego przeciw kandydaturze Mikołaja I, a popierającego kandydaturę wielkiego księcia Konstantego na cara. Na przywódcę wybrano Trubieckoja, ale nie przyłączył się on do wojsk powstańczych zgromadzonych na placu Senackim w Petersburgu. Po klęsce powstania został pozbawiony tytułu i skazany na śmierć, ale car Mikołaj I zamienił wyrok na dożywotnią katorgę na Syberii, a potem, w 1839 r., na zesłanie, najpierw w wiosce w pobliżu Irkucka, a od 1845 w samym Irkucku. Wraz z mężem na Sybir dobrowolnie pojechała jego żona, (1800–1854). Tam też urodziły się ich dzieci. Po śmierci cesarza Mikołaja I i amnestii cesarza Aleksandra II z 1856 r. Trubieckoj otrzymał zgodę na powrót do europejskiej części Rosji. Przywrócono mu prawa szlacheckie, ale bez tytułu książęcego, jedynie jego dzieci mogły używać tego tytułu. Trubieckoj nie miał prawa mieszkać na stałe w Moskwie i osiadł w Kijowie, gdzie mieszkała jego córka Aleksandra z mężem i dziećmi. W maju 1858 pozwolono mu wyjechać do Warszawy w sprawach rodzinnych, a w październiku 1858 r. przeniósł się wraz z rodziną do Odessy.
W sierpniu 1859 r. za zgodą policji Siergiej Trubieckoj zamieszkał w Moskwie, gdzie zmarł na udar mózgu. Po nabożeństwie żałobnym w Cerkwi św. Mikołaja w moskiewskim Chłynowie został pochowany w pobliżu południowo-zachodniego narożnika Soboru Smoleńskiego Monasteru Nowodziewiczego.
Pozostawił po sobie Zapiski wydane po raz pierwszy przez Aleksandra Hercena w Londynie w 1863 r.. Opisywał m.in. swoje przeżycia związane z powstaniem dekabrystów w 1825 r.
W drewnianym domu, który wiązany jest z pobytem jego rodziny w Irkucku znajduje się obecnie Muzeum Dekabrystów.
Przypisy
Bibliografia Encyklopedia PWN, tom 11, 1968.
Kategoria:Pułkownicy gwardii Imperium Rosyjskiego Kategoria:Dekabryści Kategoria:Rosyjscy wolnomularze Kategoria:Ludzie urodzeni w Niżnym Nowogrodzie Kategoria:Uczestnicy wojny rosyjsko-francuskiej 1812 (strona rosyjska) Kategoria:Osoby skazane na karę śmierci w Imperium Rosyjskim Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Odznaczeni wojskowym Orderem Pour le Mérite Siergiej Pietrowicz Kategoria:Urodzeni w 1790 Kategoria:Zmarli w 1860