thumb|Młody owocnik thumb|Często rośnie wysoko na pniu thumb|240px Czyreń topolowy (Phellinus populicola Niemelä) – gatunek grzybów z rodziny szczeciniakowatych (Hymenochaetaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hymenochaetaceae, Hymenochaetales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go Tuomo Niemelä w 1975 r. Synonim: Ochroporus populicola (Niemelä) Niemelä:
Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.Władysław Wojewoda, Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, .
Morfologia Owocnik Wieloletni. Początkowo o półkulistym kształcie, potem kopytkowaty. Do podłoża przyrasta bokiem. Zazwyczaj osiąga szerokość do 15 cm, grubość do 13 cm w podstawie, wystaje z podłoża do 12 cm. Silnie rozrośnięte owocniki osiągają szerokość nawet 30 cm i grubość 20 cm. Powierzchnia gładka, często z lekkim połyskiem, ciemna, o barwie od szarobrązowej do prawie czarnej, często popękana. Starsze okazy często porastają glonami lub mchem, wskutek czego są zielone. Obrzeże zaokrąglone, o barwie od oliwkowobrązowej do cynamonowej. Charakterystyczną cechą jest to, że w miejscu, w którym rośnie powoduje w pniu zaatakowanych drzew powstawanie charakterystycznych, podłużnych zagłębień.
Hymenofor rurkowy, gładki, równy, u młodych owocników skośny, u starych poziomy, o barwie od cynamonowej do brązowej, czasami ciemnobrązowej. Pory regularne, okrągłe lub elipsowate, bardzo drobne, w liczbie 4–6 na 1 mm. Pojedynczy por ma wewnętrzną średnicę 0,10–0,14 mm, jego ścianka około 0,05–0,10 mm. Krawędzie porów matowe, zaokrąglone. Starsze rurki wypełnione są kremową warstwą grzybni.
Kontekst u młodych owocników ma grubość 1–2 cm, barwę od jasno sepiowej do umbrowej. Przejściowa warstwa między kontekstem a rurkami jest bardzo miękka.
Cechy mikroskopowe System strzępkowy dimityczny. Strzępki w konekście proste, hialinowe, cienkościenne, o średnicy 2–3 μm. Strzępki szkieletowe grubościenne, o barwie od złotej do rdzawobrunatnej, o średnicy 3–6 μm. ze sprzążkami. Strzępki w tramie podobne, ale węższe, o średnicy 3–4 μm. Strzępki w subikulum ciemnobrązowe, gęste, często drobne i zdeformowane, o częściowo rozpuszczonej ścianie. Mają długość, 15–22 μm i szerokość 6–9 μm. Podstawki maczugowate, 4-sterygmowe, o rozmiarach 0–13 × 5–7 μm, z prostą sprzążką bazalną. Zarodniki szerokoelipsoidalne, hialinowe, cienkie lub lekko grubościenne, nieamyloidalne. Mają rozmiar 5–6 × 4–5 μm.
Gatunki podobne Pomylić go można głównie z czyreniem ogniowym (Phellinus ignarius). Makroskopowo odróżnia się od niego miejscem występowania – na topolach, większym owocnikiem, oraz tym, ze rośnie w podłużnych wgłębieniach pnia. Mikroskopowo odróżnia się mniejszymi i węższymi zarodnikami, cieńszymi strzępkami szkieletowymi, bardziej luźną tramą i kontekstem.
Występowanie i siedlisko Znane jest występowanie tego gatunku tylko w Europie, głównie na Półwyspie Skandynawskim. Podano jego występowanie w kilku tylko państwach Europy. Prawdopodobnie jest szerzej rozprzestrzeniony, jednak rzeczywiste rozprzestrzenienie nie jest dokładnie znane. W Polsce jest rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status E – gatunek wymierający, którego przeżycie jest mało prawdopodobne, jeśli nadal będą działać czynniki zagrożeniaZbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg, Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski, Kraków:W. Szafer Institute of Botany, PAN, 2006, ..
Pasożyt i saprotrof. Rośnie na żywych topolach, głównie na topoli osice i topoli białej, a także przez kilka lat po ich obumarciu. Powoduje białą zgniliznę drewna.
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Szczeciniakowate