Renowacja monety (łac. renovatio monetae) – średniowieczny system wymiany pieniądza przyjęty w polityce monetarnej krajów europejskich.
Polegał na wymienianiu przez pana menniczego monet znajdujących się w obiegu na nową emisję, zaopatrzoną w oznaczenia pozwalające na odróżnienie starszych, wycofanych egzemplarzy. Początkowo renowację obiegowego pieniądza przeprowadzano z korzyścią dla emitenta co kilka lat, później co roku, a ostatecznie nawet 2–3 razy do roku. Obowiązkowa wymiana dokonywana była według nieekwiwalentnego kursu i wymuszała zamianę większej liczby monet dotychczasowych na mniejszą liczbę nowoemitowanych (nawet przy ich równej wartości w kruszcu). Ówcześnie był to zasadniczy sposób osiągania zysku menniczego, choć zbyt częste jego stosowanie wywoływało zaburzenia społeczne.
Renowacja monety była sporadycznie stosowana w krajach zachodnioeuropejskich już w VIII wieku, w Anglii od X stulecia regularnie co 6-7 lat. Zaniechano jej dzięki reformie pieniądza europejskiego po wprowadzeniu grosza. W państwie piastowskim oraz w księstwach okresu rozbicia dzielnicowego praktykowano ją od początku XII do końca XIII stulecia. Za panowania Mieszka III przymusowej renowacji dokonywano w ciągu roku nawet trzykrotnie. Opis tych praktyk w wykonaniu urzędników książęcych zawarto nawet w kronice Historia Polonica Wincentego Kadłubka; ostatecznie zaprzestano ich w XIV wieku.
Przypisy
Kategoria:Historia gospodarcza średniowiecza Kategoria:Numizmatyka