Franciszek Zych (ur. 17 września 1853 w Korczynie, zm. 19 lutego 1934 we LwowieZych Franciszek. [W:] Tekstowa Kartoteka Osobowa Przemyślan.) – polski nauczyciel, działacz społeczny, członek rady miejskiej w Drohobyczu i rady powiatowej w Buczaczu.
Życiorys Urodził się 17 września 1853 w Korczynie jako syn Jana. Kształcił się w C. K. I Gimnazjum w Rzeszowie, gdzie 15 czerwca 1874 zdał egzamin dojrzałości. W latach 1874–1879 studiował na Wydziale Filozoficznym na Uniwersytecie Franciszka Józefa we Lwowie (m.in. na seminarium Ksawerego Liskego, specjalizacją przedmiotową była historia, geografia). W roku akademickim 1878/1879 był prezesem studenckiej organizacji samopomocowej „Bratnia Pomoc”Kierownicy Bratniej pomocy. „Kurjer Lwowski”. 73, s. 2–3, 13 marca 1896..
W latach 1880, 1881Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Przemyślu za rok szkolny 1881. Przemyśl : drukarnia A. Żupnika i Knollera, 1881, s. 58., 1882 pracował jako zastępca nauczyciela c. k. gimnazjum w PrzemyśluSprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Przemyślu za rok szkolny 1882. Przemyśl : drukarnia A. Żupnika i Knollera, 1882, s. 34., w latach 1884Sprawozdanie dyrekcyi c. k. gimnazyum w Przemyślu za rok szkolny 1884. Przemyśl: drukiem gr. kat. kapituły, 1884, s. 48.–1885Sprawozdanie dyrekcyi c. k. gimnazyum w Przemyślu za rok szkolny 1885. Przemyśl: drukiem gr. kat. kapituły, 1885, s. 24.W Szematyzmie Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1885 wzmiankowany po prostu jako zastępca nauczyciela, zob.: Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1885. Lwów: drukarnia Wł. Łozińskiego, 1885, s. 349., 1887Sprawozdanie dyrekcyi c. k. gimnazyum w Przemyślu za rok szkolny 1887. Przemyśl: drukiem S. F. Piątkiewicza, 1887, s. 106., 1888Sprawozdanie dyrekcyi c. k. gimnazyum w Przemyślu za rok szkolny 1888. Przemyśl: drukiem S. F. Piątkiewicza, 1888, s. 52., 1889 – jako egzaminowany zastępca nauczyciela tego gimnazjumSprawozdanie dyrekcyi c. k. gimnazyum w Przemyślu za rok szkolny 1889. Przemyśl: drukiem S. F. Piątkiewicza, 1889, s. 22.W roczniku Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z 1889 wzmiankowany jako zastępca nauczyciela c. k. Wyższego gimnazjum w Przemyślu – zob.: Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1889. Lwów: drukarnia Wł. Łozińskiego, 1889, s. 385.. Reskryptem z 26 sierpnia 1889 l. 17411 zastępca nauczyciela C. K. IV Gimnazjum we Lwowie Franciszek Zych został mianowany rzeczywistym nauczycielem C. K. Wyższego Gimnazjum Realnego im. Franciszka Józefa w DrohobyczuSprawozdanie Dyrektora C. K. IV Gimnazyum we Lwowie za rok szkolny 1890. Lwów: czcionkami Drukarni Ludowej, 1890, s. 58., gdzie na tym stanowisku pracował m.in. w latach 1890Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1890. Lwów: drukarnia Wł. Łozińskiego, 1890, s. 378., 1892Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Wyższego Gimnazyum Realnego im. Franciszka Józefa w Drohobyczu za rok szkolny 1892. Lwów: drukarnia Naukowego Towarzystwa imienia Szewczenki, 1892, s. 45., a w latach 1893Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Wyższego Gimnazyum Realnego im. Franciszka Józefa w Drohobyczu za rok szkolny 1893. Lwów: drukarnia Naukowego Towarzystwa imienia Szewczenki, 1893, s. 41., 1894Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Wyższego Gimnazyum Realnego im. Franciszka Józefa w Drohobyczu za rok szkolny 1894. Lwów: drukarnia Naukowego Towarzystwa imienia Szewczenki, 1894, s. 43., 1895 – jako profesor tego gimnazjumSzematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1895. Lwów: drukarnia Władysława Łozińskiego, 1895, s. 379.. 12 października 1895 został mianowany dyrektoremTelegramy „Kurjera Lwowskiego”. „Kurjer Lwowski” 284, s. 5, 13 października 1895. państwowego niższego gimnazjum w Buczaczu, w którym w roku szkolnym 1898/1899 została otwarta 5-a klasa. Jako dyrektor tego gimnazjum pracował m.in. w latach 1899Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1899. Lwów, 1899, s. 451., 1901Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1901. Lwów: drukarnia Władysława Łozińskiego, 1901, s. 451., 1907Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1907. Lwów, 1907, s. 491., 1908IX. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Buczaczu za rok szkolny 1914. Buczacz, 1908, s. 33., 1909Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1909. Lwów, 1909, s. 535., 1911–Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów, 1911, s. 557–558.1913Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Buczaczu za rok szkolny 1913. 1913, s. 33., 1914XV. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Buczaczu za rok szkolny 1914. Buczacz: Nakładem Funduszu Naukowego, Czcionkami Drukarni J. Müllera w Buczaczu, 1914, s. 2, 25, 100., 1920–1921Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Buczaczu za rok szkolny 1913. Buczacz: Nakładem funduszu naukowego, z drukarni i litograf. Stanisława Chowańca w Stanisławowie, 1921, s. 3..
W latach 1892, 1893, 1894, 1895 odnotowany jako członek rady miejskiej w DrohobyczuSprawozdanie Dyrekcyi C. K. Wyższego Gimnazyum Realnego im. Franciszka Józefa w Drohobyczu za rok szkolny 1895. Lwów: drukarnia Naukowego Towarzystwa imienia Szewczenki, 1895, s. 29.. Z inicjatywy F. Zycha, dyrektora c.k. gimnazjum w Buczaczu 15 grudnia 1896 grono nauczycieli tej szkoły zawiązało «buczackie Koło Towarzystwa nauczycieli szkół wyższych»Muzeum. Czasopismo Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych. R. XIII, zesz. 3. Lwów, 1897, s. 211 .. 7 czerwca 1913 został wybrany w skład zarządu głównego Towarzystwa nauczycieli szkół wyższychObrady nauczycieli szkół wyższych. „Kurjer Lwowski”. 260, s. 3, 9 czerwca 1913..
6 maja 1890 w Drohobyczu podczas walnego zgromadzenia członków miejscowego Sokoła wybrano wydział, w skład którego jako wydziałowy wszedł m.in. Franciszek ZychSokoły. „Kurier Lwowski”. 157, s. 2, 8 czerwca 1890.. W 1892 bezinteresownie kierował ćwiczeniami gimnastycznymi członków PTG „Sokół” w DrohobyczuDrohobycz. „Przewodnik Gimnastyczny „Sokół””. 7, s. 82 , maj 1892..
W marcu 1897 wraz z innymi członkami Rady gminnej w Buczaczu złożył mandatZ Buczacza. „Kurier Lwowski”. 84, s. 4, 25 marca 1897.. W latach 1905Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1905. Lwów, 1905, s. 313., 1907Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1907. Lwów, 1907, s. 333., 1908Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów, 1908, s. 333., 1911 był członkiem Rady powiatowej w Buczaczu jako przedstawiciel grupy gmin miejskichTam że, s. 371.. W 1908 wzmiankowany jako członek powiatowej kasy oszędności w BuczaczuOna została otwarta 22 kwietnia 1899 na mocy uchwały Rady powiatowej z dnia 12 maja 1898 i podstawie statutów zatwierdzonych reskryptem c.k. Namieśnictwa we Lwowie z dnia 16 września 1898 l. 81122, → zob. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów, 1908, s. 831..
C.K. Rada szkolna krajowa swym reskryptem z 12 września 1909 udzieliła F. Zychowi na przeciąg pierwszego półrocza roku szkolnego 1909/10 urlopu dla poratowania zdrowiaXI. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Buczaczu za rok szkolny 1911. Buczacz: Nakładem funduszu naukowego, drukiem St. Kuźniarskiego w Jaśle, 1921, s. 3.. W 1924 wzmiankowany jako dyrektor założonego w 1904 Seminarium nauczycielskiego żeńskiego w BuczaczuZygmunt Zagórowski: Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych. R. 1. Lwów–Warszawa, 1924, s. 390..
Zmarł 19 lutego 1934 we Lwowie. Został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim w tym mieście.
Rodzina Żoną F. Zycha była Maria Zofia (czyli po prostu ZofiaStanisława Puchała. Gimnazjum w Buczaczu. „Cracovia Leopolis”.) z domu Schutt (1868–1952)Mirosława Pałaszewska: Pamiętniki po Władysławie Zychu. „Niepodległość i Pamięć”. 24, s. 347, 2006., członkini buczackiego oddziału Ligi Pomocy Przemysłowej. Mieli troje dzieci: StanisławMirosława Pałaszewska: Pamiętniki po Władysławie Zychu. „Niepodległość i Pamięć”. 24, s. 358 (przyp.), 2006. Władysław, polski paleontolog i geolog, profesor, żołnierz AK, więzień niemieckich obozów koncentracyjnych Jadwiga
Dorobek W 1887 wydał «Powołanie Krzyzaków do Polski»Powołanie Krzyzaków do Polski. Przemysl, 1887, 103 s. W 1905 wydał «W 150. rocznicę» (przyczynki do historii buczackiego gimnazjum)VI. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Buczaczu za rok szkolny 1905. Buczacz, 1905, s. 3–33..
Zobacz też Emil Schutt
Przypisy
Bibliografia Jubileusz pedagoga. „Nowości Illustrowane”. 26, s. 2–3, 25 czerwca 1910. Dwudziestopięciolecie «Sokoła» w Przemyślu. „Nowości Illustrowane”. 37, s. 15, 10 września 1910. Zjazd koleżański. „Nowości Illustrowane”. 30, s. 2, 29 lipca 1911.
Sprawozdania szkolne gimnazjum w Drohobyczu.
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Członkowie Bratniej Pomocy Kategoria:Członkowie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (zabór austriacki) Kategoria:Członkowie Rady Powiatowej Buczackiej (autonomia galicyjska) Kategoria:Dyrektorzy Gimnazjum Buczackiego Kategoria:Ludzie związani z Rzeszowem Kategoria:Nauczyciele Gimnazjum w Drohobyczu Kategoria:Nauczyciele związani ze Lwowem Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Urodzeni w 1853 Kategoria:Zmarli w 1934 Kategoria:Ludzie urodzeni w Korczynie (województwo podkarpackie)