5 groszy (1836–1840) – moneta pięciogroszowa Królestwa Kongresowego okresu po powstaniu listopadowym, wprowadzona do obiegu jako następczyni monety 5 groszy polskich (1816–1832), po zatwierdzeniu 18 maja 1835 r. przez cara Mikołaja I zmodyfikowanych rysunków monet miedzianych i bilonowych dla Królestwa Polskiego. Była bita na podstawie ukazu cara Aleksandra I z 1 grudnia 1815 r., w bilonie, w latach 1836–1863, z datą na monecie 1836–1840, według systemu monetarnego opartego na grzywnie kolońskiej. Została wycofana z obiegu 1 stycznia 1891 r.
Awers Na tej stronie umieszczono orła cesarstwa rosyjskiego – dwugłowy orzeł z trzema koronami, w prawej łapie trzyma miecz i berło, w lewej jabłko królewskie, na piersi tarcza herbowa ze Św. Jerzym na koniu powalającym smoka, wokół tarczy łańcuch z krzyżem Św. Andrzeja, na skrzydłach orła sześć tarcz z herbami – z lewej strony Kazania, Astrachania, Syberii, z prawej strony Królestwa Polskiego, Krymu i Wielkiego Księstwa Finlandii. Na dole, po obu stronach ogona orła, znajduje się znak mennicy w Warszawie – litery M W.
Rewers Na tej stronie w wieńcu umieszczono nominał 5, poniżej napis „GROSZY”, a pod nim rok bicia 1836, 1838, 1839 lub 1840.
Opis Monetę bito w mennicy w Warszawie, w bilonie (próby 194), na krążku o średnicy 17 mm, masie 1,45 grama, z rantem gładkim. Według sprawozdań mennicy w latach 1836–1863 w obieg wypuszczono sztuk monet.
Stopień rzadkości poszczególnych roczników monet przedstawiono w tabeli: RocznikStopień rzadkościSzacowana liczba egzemplarzyUwagiLiczba odmianLiczba odmian z wariantamiZdjęcieR115 001–80 000frameless|upright5 groszy 1838R115 001–80 000frameless|upright5 groszy 1839R1 odmiany różnią się: Św. Jerzy bez płaszcza lub w płaszczu (R5)22frameless|upright5 groszy 1840ponad 400 000 istnieją odbitki w złocie (R6); odmiany różnią się: Św. Jerzy w płaszczu lub bez, litera G z szeryfem lub bez, cyfra 5 pochylona w prawo lub w lewo, oczka cyfry 8 szerokie lub wąskie; istnieją również odmiany z dodatkową kropką albo kropkami na rewersie611frameless|upright Monetę z datą 1840 bito do 1863 r.
W przypadku pięciogroszówki odmiany z dodatkowymi kropkami na rewersie występują dla rocznika 1840. W tabeli poniżej zebrano rozpoznane odmiany kropkowe: Dodatkowe kropkiStopień rzadkościSzacowana liczba egzemplarzyUwagi5 groszy 1840 kropka po GROSZYR115 001–80 000kropka mała lub duża kropka po 5R115 001–80 000 kropki po GROSZY i po 5R4121–600
Ponieważ daty na monecie mieszczą się w latach panowania Mikołaja I, więc w numizmatyce rosyjskiej zaliczana jest do kategorii monet tego cara.
Istnieją również próbne monety z datą 1841.
Zobacz też 5 groszy polskich (1816–1832) 5 groszy 1835 10 groszy (1835–1840) monety polsko-rosyjskie monety zaboru rosyjskiego tabela cennikowa Bolcewicza rosyjskie monety bite dla Polski (1815–1841)
Przypisy
Kategoria:Monety polsko-rosyjskie (1832–1841)