thumb|240px thumb|240px thumb|240px
Mozaika maliny ( Raspberry mosaic virus, Raspberry mosaic) – wirusowa choroba malin wywoływana przez trzy gatunki wirusów: wirus cętkowanej plamistości liści maliny (Raspberry leaf mottle virus, RLMV), wirus plamistości liści maliny (Raspberry leaf spot virus, RLSV), wirus żółtaczki nerwów maliny (Raspberry yellow net virus, RYNV). Przynależność systematyczna wirusów RLMV i RSLV nie została dotąd jednoznacznie określona i wirusy te nie są oficjalnie uznawane.
Występowanie i szkodliwość Mozaika maliny zalicza się do grupy mozaik i jest najwcześniej opisaną wirusową chorobą malin. Występuje we wszystkich rejonach jej uprawy. W Polsce jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób malin. Porażone nią krzewy wytwarzają mniej pyłku, co skutkuje gorszą jakością owoców. Straty w plonie mogą sięgać nawet 60%. Owoce z porażonych krzewów są kruche, łatwo rozpadają się i mają gorszy smak. Krzewy tworzą także o około 5% mniej pędów. Brak odmian odpornych na tę chorobę, ale odmiany o czarnych i fioletowych owocach są bardziej na nią podatne, niż odmiany o owocach czerwonych. U odmian tych wierzchołki porażonych pędów zwijają się w dół, zmieniają barwę na czarną i zamierają.
Choroba występuje tylko u niektórych gatunków malin. Jak dotąd potwierdzono jej obecność głównie u maliny właściwej (Rubus idaeus), maliny zachodniej (Rubus occidentalis) oraz sporadycznie u Rubus procerus.
Objawy Na liściach porażonych malin pojawiają się chlorotyczne plamy, zwłaszcza wzdłuż nerwów. Występuje także zniekształcenie blaszki liściowej. Objawy są szczególnie dobrze widoczne są podczas chłodnej i wilgotnej pogody, natomiast w warunkach ciepłej i słonecznej pogody są słabo widoczne, a na starszych liściach mogą nawet całkowicie zanikać. Mimo okresowego zaniknięcia objawów choroba nie zanika, porażony nią pęd pozostaje trwale zakażony. Porażone pędy rozwijają się zazwyczaj nieco gorzej, są krótsze, a przy silnym porażeniu zamierają po 2–3 latach.
Podobne objawy wywołuje inna często występująca choroba – chlorozy nerwów liści maliny.
Etiologia i epidemiologia Wirusy wywołujące mozaikę maliny przenoszone są głównie przez mszycę malinową (Amophorophora agathonica), która żeruje na dolnej części liści w szczytowej części pędu. Może ona przenosić chorobę nawet na odległość 0,5 km. Mniejsze znaczenie odgrywają mszyce Amphorophora idaei, Amphorophora agathonica, Amphorophora rubi, Aulocorthum solani, Macrosiphum euphorbiae, Illinoia rubicola i Myzus ozatus. Choroba rozprzestrzenia się także przez rozmnażanie metodą sadzonkowania z wykorzystaniem chorych roślin.
Ochrona Porażonych roślin nie można już uratować. Można jedynie zapobiegać chorobie poprzez: produkcję sadzonek wyłącznie ze zdrowych roślin, zachowanie dużej odległości plantacji od dziko rosnących malin i plantacji zaniedbanych, staranna ochrona plantacji przed mszycami, lustracja plantacji i bezwzględne usuwanie roślin z najmniejszymi nawet objawami porażenia przez choroby wirusowe. Wszystkie te działania tylko ograniczają rozwój choroby, nie dopuszczając do epidemii, nie są jednak w stanie całkowicie chorobę wyeliminować.
Przypisy
Kategoria:Choroby roślin sadowniczych Kategoria:Wirusowe choroby roślin