thumb|Grób Cecylii Lewandowskiej na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Cecylia Lewandowska (ur. 12 września 1902 w Sielcu, zm. 26 listopada 1989 w Warszawie) – polska tłumaczka fińskiej, niemieckojęzycznej i anglojęzycznej literatury pięknej oraz książek naukowych, autorka książek przyrodniczych dla dzieci.

Życiorys Praprawnuczka Michała Szuberta, założyciela Ogrodu Botanicznego w Warszawie. Urodziła się w rodzinie Zdzisława Karczewskiego, rolnika, i Cecylii ze Smoleńskich. Ukończyła w 1920 gimnazjum humanistyczne Antoniny Walickiej w Warszawie, a następnie w 1924 Szkołę Ogrodniczo-PszczelarskąJoanna Zawadzka, Marlena Sęczek, Polscy pisarze i badacze literatury XX i XXI wieku - LEWANDOWSKA Cecylia [dostęp 2025-04-25]..

W okresie międzywojennym mieszkała w Warszawie i pracowała jako korespondentka i tłumaczka kolejno w firmie Alfa-Lavel (1928–1930), w Polskich Liniach Lotniczych LOT (1930–1932) i w Polskim Radiu (1939). Od 1925 publikowała popularne artykuły w prasie rolniczej, m.in. w czasopismach „Rolnik i Zagroda” (1925), „Przewodnik Gospodarstw Wiejskich” (1929) i „Przewodnik Gospodarski” (1929–1933).

W okresie okupacji niemieckiej pracowała w Komunalnej Kasie Oszczędności w Warszawie.

Po wojnie debiutowała jako autorka utworów dla dzieci opowiadaniem Jacuś, w „Świerszczyku” nr 29 z 1946; z pismem tym współpracowała do 1968. Publikowała swoje utwory w czasopismach „Przyjaciel” (1946–1951), „Iskierki” (1947–1954), „Płomyczek” (1948–1958), „Wiedza i Życie” (1948–1954), „Problemy” (1949–1960), „Płomyk” (1950–1970), „Widnokręgi” (1958), „Za i przeciw” (1958–1959). Współpracowała z redakcją audycji dla dzieci Polskiego Radia, pisząc liczne audycje i pogadanki, oraz z czasopismami popularnonaukowymi, rolniczymi i pszczelarskimi. W latach 1951–1983 była członkiem Związku Literatów Polskich, od 1971 członkiem Polskiego PEN Clubu. Była także członkiem Towarzystwa Literatury Fińskiej oraz członkiem honorowym Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Fińskiej.

W jej dorobku pisarskim znajduje się wiele książek przyrodniczych dla dzieci i młodzieży, przede wszystkim opisujących życie i zwyczaje pszczół. Dzięki jej pracy tłumaczeniowej w Polsce ukazały się również, tłumaczone z rosyjskiego i niemieckiego, przyrodnicze książki naukowe i popularnonaukowe.

Od 1950 przetłumaczyła również na polski wiele dzieł literatury pięknej i młodzieżowej, przede wszystkim z literatury fińskiej i niemieckojęzycznej (niemieckiej i austriackiej). W jej przekładzie ukazały się w Polsce m.in. powieści noblisty Fransa Eemila Sillanpää i klasyczne dzieła współczesnej literatury fińskiej, m.in. Żołnierz nieznany Väinö Linna.

Od 1928 była żoną Janusza Lewandowskiego, redaktora czasopism i wydawnictw.

Zmarła w Warszawie, pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 36-2-8).

Dorobek pisarski Wielkie prace małej pszczoły. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, 1950. W świecie pszczół. Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1951. Zwierzęta budują. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1952. Opowiadania o czystości zwierząt. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1954. Co się kryje w skibie gleby. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1956. Od kropli nektaru do plastra miodu. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1957. Baryłkarz kontra bielinek. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1958. Na ruchomych piaskach. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1959. W gnieździe hałaśliwych grubasów. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1959. Pszczoły a medycyna. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1960. Bogatki z jabłoniowej dziupli. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1960. Nad sadzawką. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1960. Brr! Jak zimno! Warszawa: Nasza Księgarnia, 1963. W różnych gniazdach. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1965. W niebieskim ulu. Warszawa: Biuro Wydawnicze „Ruch”, 1966. Nad Pasłęką żyją bobry. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1974.

Tłumaczenia Z literatury fińskiej: Frans Eemil Sillanpää, Śmierć i zmartwychwstanie: opowieść o życiu i śmierci prostego człowieka w Finlandii. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1962. (tłum. z niemieckiego) Frans Eemil Sillanpää, Słońce życia. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1966. (tłum. z niemieckiego) Veijo Meri, Historia sznura z manili. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1967. (tłum. z niemieckiego) Żyzny granit: antologia nowel i opowiadań fińskich. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1970. (w zespole tłumaczy) Merja Otava, Priska. Warszawa: „Iskry”, 1971. (tłum. z fińskiego) Paavo Rintala, Chłopcy. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1971. (tłum. z fińskiego, wspólnie z Natalią Baschmakoff) Minny Karlsson-Kananen, Piękna świniarka, czyli Wspomnienia radcy handlowego. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1971 Samuli Paulaharju, Nocne cienie tunturi: opowieści lapońskie, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1972. Paavo Haavikko, Lata. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1972. Väinö Linna, Tu, pod Gwiazdą Polarną (cz. 1) Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1974. Veijo Meri, Kobieta na zwierciadle narysowana. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1975 Väinö Linna, Tu, pod Gwiazdą Polarną (cz. 2) Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1978. Eeva Joenpelto, Po prostu Johannes. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1978. Ines Lappalainen, Saara, dziewczyna z Vastamäki. Warszawa: „Iskry”, 1979. Frans Eemil Sillanpää, Nabożna nędza: opowieść o życiu i śmierci prostego człowieka w Finlandii. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1980. Eino Koivistoinen, Wszystko pokonam. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1981. Joel Lehtonen, Putkinotko. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1981. Väinö Linna, Żołnierz nieznany. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1986. Annukka i Samuli Aikio, Syn latającej czarownicy: bajki lapońskie. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1987. Ptaki czarownicy: baśnie fińskie (tłum. razem z Danutą i Romualdem Wawrzyniakami), Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1988. Kai Laitinen, Satu Apo, Historia literatury fińskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991.

Z literatury niemieckojęzycznej: Karol Friedel, Gleba w naszym ogródku. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1955. Erwin Strittmatter, Tinko. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1956. Elisabeth Schwarz, Ryby za szkłem. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1958. Leonhard Frank, Z lewej, gdzie serce bije. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1957. Gertrud von Le Fort, Gody magdeburskie. Warszawa: Pax, 1960. Rosemarie Schuder, Syn czarownicy: opowieść o Janie Keplerze. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1961. Martin Beheim-Schwarzbach, Gwiazda Burgundii: powieść o Nibelungach. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1963. Günther Feustel, Dzień dobry, przyrodo! Warszawa: Nasza Księgarnia, 1963. Bernhard Grzimek, Nie ma miejsca dla dzikich zwierząt. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1964. Peter Weiss, Ucieczka z domu rodzinnego; Azyl. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1965. Barbara König, Żwir, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1966. Lilli Koenig, Gringolo: historia o popielicy. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1966. Lilli Koenig, Timba: historia o psie. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1967. Heinz Küpper, Simplicius 45; Miód i mleko. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1968. Frank Thiess, Angelika ten Swaart, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1968. Gudrun Pausewang, Plaza Fortuna. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1970.

Z języka rosyjskiego: Olga Lepieszyńska, Materialistyczna nauka o komórce. Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1951. Vladimir Tauson, Wielkie dzieła małych istot. Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1952.

Z języka angielskiego: Juliusz Schwartz, Czarodziejskie szkiełko. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1960. Katherine Binney Shippen, Ludzie, którzy badali tajemnice życia. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1961. (tłum. wspólnie z Tadeuszem Zajączkowskim)

Ordery i odznaczenia

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1977) Order Białej Róży Finlandii (1975)

Nagrody

Nagroda literacka ZAiKS-u dla tłumaczy (1974) Nagroda Prezesa Rady Ministrów za twórczość dla dzieci i młodzieży (1980)

Przypisy

Bibliografia Katalog Biblioteki Narodowej

Kategoria:Członkowie PEN Clubu Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Białej Róży Finlandii Kategoria:Polscy tłumacze literatury fińskiej Kategoria:Polscy tłumacze literatury niemieckojęzycznej Kategoria:Polscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Urodzeni w 1902 Kategoria:Zmarli w 1989