5 złotych wzór 1975 – moneta pięciozłotowa, wprowadzona do obiegu 3 lipca 1975 r. zarządzeniem z 21 czerwca 1975 r. (), wycofana z dniem denominacji z 1 stycznia 1995 roku, rozporządzeniem prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 18 listopada 1994 r. ().
Pięciozłotówkę wzór 1975 bito do 1985 roku.
Awers W centralnym punkcie umieszczono godło – orła bez korony, poniżej rok bicia, dookoła napis „POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA”, a na monetach bitych od 1979 w Warszawie pod łapą orła pojawił się znak mennicy.
Rewers Na tej stronie monety znajduje się napis „5 ZŁ”, na samym dole, wyłącznie na monetach bitych w Leningradzie, umieszczono znak projektanta J.M-N.
Nakład Monetę bito w mosiądzu na krążku o średnicy 24 mm, masie 5 gramów, z rantem ząbkowanym, według projektu Józefa Markiewicza-Nieszcza, w mennicach w Leningradzie i Warszawie. Nakłady monety w poszczególnych latach przedstawiały się następująco: RocznikMennicaZnak mennicyNakład (sztuk)UwagiLeningrad25 000 0005 złotych 1976Leningrad60 000 0005 złotych 1977Leningrad50 000 0005 złotych 19781???5 złotych 1979WarszawaMW5 097 500istnieją monety wybite stemplem lustrzanym2 (nakład 5000 sztuk)5 złotych 1980WarszawaMW10 100 000istnieją monety wybite stemplem lustrzanym (nakład 5000 sztuk)5 złotych 1981WarszawaMW4 007 600istnieją monety wybite stemplem lustrzanym (nakład 5000 sztuk)5 złotych 1982WarszawaMW25 379 000istnieją monety wybite stemplem lustrzanym (nakład 5000 sztuk)5 złotych 1983WarszawaMW30 530 6025 złotych 1984WarszawaMWistnieją odmiany z napisem przybliżonym albo oddalonym od rantu na awersie5 złotych 1985WarszawaMW20 500 800 gdzie:
1 – znana z próbnej wersji miedzioniklowej
2 – bicia roczników stemplem lustrzanym wykonano w Mennicy Państwowej na początku lat 90. XX w. w ramach emisji zestawów rocznikowych monet PRL z lat 1979, 1980, 1981, 1982, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990
Opis W drugiem połowie lat osiemdziesiątych XX w., ze względu na ujednolicenie wzoru awersu monet obiegowych, została zastąpiona pięciozłotówką wzór 1986.
Do dnia denominacji z 1 stycznia 1995, moneta krążyła w obiegu razem z pięciozłotówką aluminiową wzór 1958, o średnicy 29 mm, od:
1986 r., z pięciozłotówką mosiężną wzoru 1986, o identycznych parametrach metrologicznych (średnicy 24 mm), a od 28 grudnia 1988 r., pięciozłotówką aluminiową wzór 1989, o średnicy 20 mm.
W początkowym okresie w literaturze przedmiotu nie pisano o monecie 5 złotych 1978. Jeszcze w latach dziewięćdziesiątych XX w. została ona jednak włączona do zestawień publikowanych w katalogach, bez podawania wielkości nakładu. Nie ma jednak żadnych oficjalnych informacji ani z Narodowego Banku Polskiego, ani z jakiejkolwiek mennicy, potwierdzających wybicie takiej monety. Na rynku kolekcjonerskim spotyka się czasami 5 złotych 1978 bez znaku mennicy, które jest zazwyczaj przeróbką wcześniejszych roczników, poprzez wklejenie cyfry 8 wyciętej z egzemplarzy z lat osiemdziesiątych. W 2019 r. moneta w wersji próbnej miedzioniklowej, ze znakiem mennicy warszawskiej, pojawiła się na 8. aukcji Gabinetu Numizmatycznego Damiana Marciniaka (pozycja 2457). W 2020 roku na aukcji Rzeszowskiego Domu Aukcyjnego pojawił się i został sprzedany egzemplarz obiegowy rocznika 1978 z certyfikatem firmy NGC.
Wersje próbne Istnieje wersja tej monety należąca do serii próbnych w niklu (1979) z wypukłym napisem „PRÓBA”, wybita w nakładzie 500 sztuk.
W 2006 roku na 35. aukcji Warszawskiego Centrum Numizmatycznego pod numerem 691 po raz pierwszy pojawił się konkurencyjny projekt Wacława Kowalika pięciozłotówki z 1975 r., niewprowadzony do obiegu, który nie ma swojego odpowiednika w serii monet próbnych niklowych.
Zobacz też 5 złotych wzór 1958 5 złotych wzór 1986 5 złotych wzór 1989 5 złotych
Przypisy
Linki zewnętrzne wizerunek monety wizerunek monety
Kategoria:Monety obiegowe PRL (1949–1990) Kategoria:Monety obiegowe (1949–1994)