Moneta dwunominałowa – moneta z umieszczonymi na niej dwoma nominałami, najczęściej z dwóch systemów monetarnych.

W numizmatyce polskiej istnieją dwa okresy, w których takie monety były bite i wprowadzane do obiegu, lata:

1832–1841 (okres tzw. monet polsko-rosyjskich) oraz 1842–1850 (okres tzw. monet rosyjsko-polskich).

Po utworzeniu na kongresie wiedeńskim w 1815 r. Królestwa Polskiego (Kongresowego) ustanowiono nową stopę menniczą i związany z nią system monetarny. Wprowadzono do obiegu monety: 1, 3, 5, 10 groszy polskich oraz 1, 2, 5, 10, 25, 50 złotych polskich. Regulacje te były jednak odmienne od odpowiednich regulacji obowiązujących w samej Rosji.

Po upadku powstania listopadowego rozpoczęto likwidację autonomii. W związku z tym w roku 1832 wprowadzono do obiegu pierwszą monetę dwunominałową 15 kopiejek – 1 złoty. W latach 1832–1841 wybijano monety według szeregu nominałowego obowiązującego wcześniej w Królestwie Kongresowym, a więc 1, 2, 5, 10 i 20 złotych, których nominały kopiejkowo-rublowe przedstawiały się odpowiednio: 15 kopiejek, 30 kopiejek, ¾ rubla, 1½ rubla i 3 ruble. Ponieważ monety były bite według szeregu nominałowego obowiązującego wcześniej w Królestwie Kongresowym, lata 1832–1841 określane są w numizmatyce polskiej jako okres monet polsko-rosyjskich.

Pod koniec roku 1841 ujednolicono system monetarny Królestwa Kongresowego z systemem rosyjskim, co ostatecznie się stało 1 stycznia 1842 r. Podstawową jednostką monetarną przestała być złotówka a został nią rubel. Pomimo to w latach 1842–1850 wybijano i wprowadzano do obiegu dwie monety dwunominałowe:

20 kopiejek – 40 groszy oraz 25 kopiejek – 50 groszy. Ponieważ złotówka była równa 30 groszom, więc złotowe wartości tych dwóch monet przedstawiały się 1⅓ i 1⅔ złotego odpowiednio. Lata 1842–1850 w numizmatyce polskiej określane są jako okres monet rosyjsko-polskich.

Poza monetami obiegowymi istnieją również zaliczane do okresu monet rosyjsko-polskich dwa niższe nominały, klasyfikowane w XXI w. jako próbne:

5 kopiejek – 10 groszy oraz 10 kopiejek – 20 groszy.

Zobacz też monety polsko-rosyjskie monety rosyjsko-polskie monety Królestwa Kongresowego

Literatura Adam Kuriański: Dwunominałowe monet z lat 1832–1850 bite dla Królestwa Kongresowego, Warszawa, 2018, Multi-Print, Przypisy

d