Zbąszyń (planowana lecz nie wdrożona nazwa: Nowy Dwór) – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Zbąszyń z siedzibą GRN w mieście Zbąszyniu (nie wchodzącym w skład gromady) utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie nowotomyskim w woj. poznańskim, na mocy uchwały nr 30/54 WRN w Poznaniu z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Nądnia i Nowy Dwór ze zniesionej gminy Zbąszyń oraz miejscowości Leśne Domki (osiedle) i Przysiółki (osiedle) z miasta Zbąszyń – w tymże powiecieUchwała Nr 30/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu nowotomyskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 26 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 4 grudnia 1954 r., Nr. 20, Poz. 100). Dla gromady ustalono 12 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Tomyślu z dnia 6 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 8 października 1954 r., Nr. 16, Poz. 77). Gromada powstała w miejsce planowanej gromady Nowy Dwór z siedzibą w Nowym Dworze.
1 stycznia 1960 do gromady Zbąszyń włączono obszar zniesionej gromady Strzyżewo w tymże powiecieUchwała Nr 14/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 18 września 1959 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie poznańskim w brzmieniu zatwierdzonym uchwałą Nr 458/59 Rady Ministrów z dnia 27 listopada 1959 r. w sprawie zatwierdzenia uchwał Wojewódzkich Rad Narodowych w Białymstoku, Koszalinie, Poznaniu i Wrocławiu w przedmiocie połączenia, zniesienia i utworzenia niektórych gromad (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 18 grudnia 1959 r., Nr. 10, Poz. 116).
1 stycznia 1962 do gromady Zbąszyń włączono obszar zniesionej gromady Chrośnica w tymże powiecieUchwała Nr 19/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 28 września 1961 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie poznańskim w brzmieniu zatwierdzonym uchwałą Nr 435/61 Rady Ministrów z dnia 11 listopada 1961 r. w sprawie zatwierdzenia uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu w przedmiocie zniesienia i utworzenia niektórych gromad (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 20 grudnia 1961 r., Nr. 12, Poz. 97).
4 lipca 1968 do gromady Zbąszyń włączono obszar zniesionej gromady Przyprostynia w tymże powiecieUchwała Nr XVII/81/68 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 25 kwietnia 1968 r. w sprawie zniesienia, połączenia i utworzenia niektórych gromad w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 20 czerwca 1968 r., Nr. 11, Poz. 191). Wg Dziennika (§3), "uchwała wchodzi w życie po zatwierdzeniu jej przez Radę Ministrów z upływem dni 14 od daty ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu"; uchwała została ogłoszona 20 czerwca 1968, co oznacza że weszła w życie 4 lipca 1968 (14 dni później)..
1 stycznia 1970 do gromady Zbąszyń włączono 68,23 ha z miasta Zbąszyń w tymże powiecie, natomiast 126,73 ha (części wsi: Nowy Dwór – 44,53 ha, Nądnia – 13,36 ha, i Perzyny – 68,84) z gromady Zbąszyń włączono do miasta ZbąszyńZarządzenie Nr 7/70 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 30 stycznia 1970 r. w sprawie szczegółowego określenia granic niektórych miast w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 20 lutego 1970 r., Nr. 2, Poz. 14).
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej. 1 stycznia 1973 w powiecie nowotomyskim reaktywowano gminę ZbąszyńUchwała Nr XVIII/98/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 29 grudnia 1972 r., Nr 32, Poz. 391).
Przypisy
Zbazzxszynx Kategoria:Historia Zbąszynia