Aleksander Marian Kubicki (ur. 29 września 1908 w Raszkowie, zm. 14 maja 1972 w Warszawie) – polski dziennikarz, literat i polityk. Poseł do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL II, III, IV i V kadencji, więzień Auschwitz i Buchenwaldu.
Życiorys Syn Władysława Kubickiego i Ewy z domu Bonarskiej. Ukończył 4 klasy szkoły powszechnej. Od 11. roku życia pracował jako robotnik w Zagłębiu Dąbrowskim i na Śląsku. W 1926 ukończył jednoroczną szkołę rolniczą, a następnie był słuchaczem Uniwersytetu Ludowego w Szycach. Działał wówczas w ZMW „Siew” i ZMW „Wici”.
W 1929 przybył do Warszawy, gdzie jako wolny słuchacz studiował ekonomię na Wolnej Wszechnicy Polskiej.
W latach 1934–1935 był redaktorem pisma dla młodzieży wiejskiej „Ugory”. Od 1945 należał do Związku Literatów Polskich. Redaktor naczelny „Dziennika Ludowego” w Warszawie. W latach 1936–1937 był członkiem redakcji „Dziennika Popularnego”. Od 1945 był kierownikiem Wydziału Kultury i Oświaty w Związku Samopomocy Chłopskiej. Był też członkiem zarządu SDP.
Członek Naczelnego Komitetu Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego i członek prezydium NK ZSL. Członek Głównego Sądu Partyjnego ZSL. Pisarz i poeta, dziennikarz prasy ludowej, autor zbioru wierszy „Ścieżki”, „Cień czasu”, powieści „Tamte lata”, a także opowiadań satyrycznych „Powszechne sprawy”, opisujących codzienne życie mieszkańców swojej rodzinnej wsi.
Wojenne losy thumb|Karta medyczna A.M. Kubickiego z Buchenwaldu z kilkakrotnymi incydentami bicia po plecach i problemów z sercem; awers i rewers W lutym 1940 współorganizował Związek Chłopów i Robotników. Był też działaczem organizacji „Młot i Sierp”. Aresztowany przez hitlerowców trafił 18 kwietnia 1942 do KL Auschwitz (numer więźniarski 31133). Po 11 miesiącach został przewieziony do Buchenwaldu, dokąd dotarł 12 marca (numer obozowy 10972). Był w transporcie więźniów, którzy „odegrali ważną rolę w późniejszym życiu obozu” Podana tu data przyjazdu transportu z Auschwitz, 10 marca, jest błędna i dotyczy daty wyjazdu z Auschwitz. Jak wynika z dokumentacji z obozu Buchenwald (por. przypis powołujący się na arolsen.archives.pl) przyjazd do Buchenwaldu nastąpił 2 dni później.. Kubicki działał tu politycznie, a także, jak wspomina jeden z buchenwaldczyków-poetów Edmund Polak, udzielał się literacko. Bywał na „spotkaniach literackich w lasku w Małym Łagrze”, gdzie czytywał swoje wiersze. Jak podają buchenwaldczycy Wacław Czarnecki i Zygmunt Zonik, „pisał dużo o grozie obozu, kontrastując ją z sielskim obrazem wsi:
Kontrwywiad AK charakteryzował Mariana Kubickiego w następujący sposób:
Po wojnie Zgłoszony na IX sesji 29 grudnia 1945 Krajowej Rady Narodowej na wniosek Stronnictwa Ludowego na posła. Ślubowanie złożył 2 stycznia 1946. W 1947 uzyskał mandat posła na Sejm Ustawodawczy, a w 1957, 1961, 1965 i 1969 mandat posła na Sejm PRL. W czasie sprawowania mandatu poselskiego zasiadał w Komisji Kultury i Sztuki (w Sejmie Ustawodawczym również sekretarz, w II, IV i V kadencji zastępca przewodniczącego). W Sejmie Ustawodawczym pełnił funkcję zastępcy przewodniczącego Komisji Spraw Zagranicznych, ponadto zasiadał w niej w kadencjach II–V. Zastępca przewodniczącego Klubu Poselskiego ZSL w III kadencji, członek Komisji Planu Gospodarczego i Budżetu oraz Komisji Skarbowo-Budżetowej Sejmu Ustawodawczego. Znalazł się w składzie pierwszej rady nadzorczej Ludowej Spółdzielni Wydawniczej.
Życie prywatne Z nieformalnego związku z Heleną Rosłoniec (1925–1972) miał córkę – Ewę Kubicką-Burzyńską (1952–2014). Był bratem Mieczysława Kubickiego (1906–1989) – członka POS „Jerzyki”, porucznika AK, nauczyciela, gminnego łącznika TON-u w Święcicach, a w okresie PRL urzędnika. Jego bratankiem jest prof. Leszek Kubicki.
Pogrzeb mały|Grób Kubickiego na warszawskich Powązkach Wojskowych w 2023 Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (33B-1-12). Pogrzeb miał charakter państwowy. W pogrzebie uczestniczył m.in. Jarosław Iwaszkiewicz. Przemówienie okolicznościowe wygłosił Józef Ozga-Michalski – zastępca przewodniczącego Rady Państwa.
Odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1955). Medal „Za waszą wolność i naszą” Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1966)Nadzwyczajna sesja Sejmu, „Trybuna Robotnicza”, nr 172, 22 lipca 1966, s. 1. Medal „20-lecia Światowej Rady Pokoju” (1969)Medale 20-lecia ŚRP dla działaczy polskiego ruchu pokoju, „Trybuna Ludu”, nr 268, 27 września 1969, s. 1-4.
Przypisy
Bibliografia
Profil na stronie Biblioteki Sejmowej Wspomnienie na portalu wlkp24.info Informacje w bazie na portalu auschwitz.org
Linki zewnętrzne Protokół z przesłuchania przed Okręgową Komisją Badania Zbrodni Niemieckich w Warszawie
Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Członkowie Centralnego Związku Młodzieży Wiejskiej „Siew” Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Wiejskiej RP Wici Kategoria:Działacze Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za waszą wolność i naszą” Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Politycy Stronnictwa Ludowego (1944–1949) Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi Kategoria:Polscy poeci XX wieku Kategoria:Polscy robotnicy Kategoria:Posłowie do Krajowej Rady Narodowej Kategoria:Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1947–1952) Kategoria:Posłowie z okręgu Częstochowa (PRL) Kategoria:Posłowie z okręgu Kalisz (PRL) Kategoria:Urodzeni w 1908 Kategoria:Więźniowie KL Auschwitz Kategoria:Więźniowie KL Buchenwald Kategoria:Więźniowie Pawiaka (okupacja niemiecka) Kategoria:Zmarli w 1972