Jan Antoni Frey, Johannes Frey (ur. 17 maja 1711 w Braniewie, zm. 4 stycznia 1784 w Braniewie) – warmiński rzeźbiarz i snycerz, twórca oryginalnej stylistyki późnobarokowej rzeźby warmińskiej, tworzący w latach 1730–1760Arkadiusz Wagner, Problemy atrybucyjne późnobarokowej rzeźby warmińskiej : J. Chr. Schmidt, J. Frey i K. Perwanger a barokizacja kościoła p.w. św. Jana Chrzciciela w Ornecie, Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 1, 17-32, 2001Jerzy Przeracki Artyści działający na Warmii w XVIII wieku : Krzysztof Peucker, Jan Chrystian Schmidt, Chrystian Bernard Schmidt, Krzysztof Sand, Jan Witt, Jan Ignacy Witt, Jan Antoni Frey, Piotr Andrzej Kolberg i Józef Joachim Korzeniewski Komunikaty Mazursko-Warmińskie 3 (273), 441-499 2011.
Życiorys Jan Antoni Frey urodził się 17 maja 1711 roku w rodzinie Jacoba Johanna i Elisabeth Hornki. 9 września 1725 rozpoczął naukę w braniewskim gimnazjum (Collegium Hosianum). 26 czerwca 1738 zawarł w Braniewie związek małżeński z Elisabeth FischerGeorg Lühr Die Matrikel der päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578–1798, Nachträge, s. 191Janusz Pałubicki Artyści i rzemieślnicy artystyczni Gdańska, Prus Królewskich oraz Warmii epoki nowożytnej, Gdańsk 2019. Mieli czworo dzieci, spośród których wieku dorosłego dożyła tylko najstarsza córka (która zmarła bezpotomnie). mały|Tablica upamiętniająca m.in. Jana Freya na cmentarzu św. Jana Przybliżony czas jego działalności obejmuje lata około 1735–1760.
W pierwszej połowie XVIII w. daje się zaobserwować na Warmii wzmożony ruch fundatorski, wynikający z potrzeby naprawienia zniszczeń dokonanych przez Szwedów w czasie III wojny północnej. Biskupi warmińscy dysponowali pokaźnymi funduszami pochodzącymi z uposażenia, które dawało im siódmą pozycję wśród wszystkich biskupstw polskich, zatem działalność Jana Freya to przede wszystkim sztuka sakralna. Zmarł 4 stycznia 1784. Pochowany został 8 stycznia 1784 na średniowiecznym cmentarzu św. Jana w Braniewie.
Twórczość mały|Ambona w kościele św. Krzyża w Braniewie autorstwa Jana Freya mały|320x320px|Wnętrze kościoła św. Jana Chrzciciela w Ornecie (razem z Janem Christianem Schmidtem) mały|Rzeźby Ojców Kościoła – św. Augustyn, św. Hieronim, św. Ambroży, św. Grzegorz (pierwotnie w kościele Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Błudowie) Do wczesnych prac Jana Freya należą wykonane w 1734 wraz z Janem Schmidtem Kapliczki różańcowe z piaskowca przy drodze z Reszla do Świętej Lipki. Następnie przypisywane są mu m.in. takie działa jak: 1735: ambona w kościele św. Krzyża w Braniewie 1740: późnobarokowa ambona dla kościoła w KiwitachCelulozowe Muzeum Ziemi Braniewskiej, Braniewo 2015 Ambona w kościele w Błudowie (dziś w Młynarach) 1740: ołtarz Świętej Rodziny w Ornecie (razem z Janem Christianem Schmidtem) 1744: ambona w kościele św. Jana Chrzciciela w Ornecie 1745: ołtarz św. Józefa w kościele św. Jana Chrzciciela w Ornecie 1745: ołtarz w katolickim kościele parafialnym w Bażynach 1750: ołtarz Trójcy w kościele katolickim w Braniewie 1753: wykonał rzeźby dla nowego ołtarza głównego w kościele św. Katarzyny w Braniewie Cztery figury świętych dłuta Jana Freya są eksponowane (rok 2021) w Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku (zdjęcie obok).
Przypisy
Kategoria:Niemieccy rzeźbiarze Kategoria:Rzeźbiarze związani z Braniewem Kategoria:Artyści związani z Braniewem w I Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1711 Kategoria:Zmarli w 1784 Kategoria:Ludzie urodzeni w Braniewie Kategoria:Pochowani na cmentarzu św. Jana w Braniewie