Zachylnikowate (Thelypteridaceae) – rodzina paproci z rzędu paprotkowców (Polypodiales). Obejmuje dwie podrodziny, 30 rodzajów i ponad 1030 gatunków. Są to paprocie naziemne i naskalne występujące głównie w strefie tropikalnej, z nielicznymi przedstawicielami w klimacie umiarkowanym. Do polskiej flory należą trzy gatunki: zaproć górska Oreopteris limbosperma, zachyłka oszczepowata Phegopteris connectilis i zachylnik błotny Thelypteris palustris.
Morfologia thumb|Zachyłka oszczepowata thumb|Zaproć górska Kłącze płożące, podnoszące się lub wyprostowane, pokryte łuskami na wierzchołku. Liście o jednakowym kształcie (monomorficzne), rzadko zróżnicowane (dimorficzne). Blaszka pierzasto złożona, często z listkami pierzastodzielnymi. Wiązki przewodzące pierzaste, otwarte do siateczkowato łączących się. Kupki zarodni okrągłe do owalnych, rzadko wydłużone wzdłuż żyłek, z nerkowatymi zawijkami lub bez zawijek.
Systematyka W systemie Smitha i in. (2006) rodzina w rzędzie paprotkowców (Polypodiales). W systemie PPG I (2016) rodzina w obrębie podrzędu Aspleniineae H.Schneid. & C.J.Rothf. 2016 odpowiadającemu kladowi „eupolypods II” w systemie Smitha i in. (2006).
Pozycja filogenetyczna rodziny w rzędzie paprotkowców
Podział rodziny na podrodziny i rodzaje podrodzina Phegopteridoideae Salino, A.R.Sm. & T.E.Almeida, 2016 Macrothelypteris (H.Ito) Ching, Acta Phytotax. Sin. 8(4): 308. 1963 Phegopteris (C.Presl) Fee, M_em. Foug., 5. Gen. Filic.: 242. 1852 – zachyłka Pseudophegopteris Ching, Acta Phytotax. Sin. 8(4): 313. 1963
podrodzina Thelypteridoideae C.F.Reed, Phytologia 17: 254. 1968 Amauropelta Kunze, Farrnkrauter 1: 86. 1843 Amblovenatum J.P.Roux, Strelitzia 23: 200. 2009 Ampelopteris Kunze, Bot. Zeitung (Berlin) 6: 114. 1848 Chingia Holttum, Blumea 19(1): 31. 1971 Christella H.L_ev., Fl. Kouy-Tch_eou 472. 1915 Coryphopteris Holttum, Blumea 19(1): 33. 1971 Cyclogramma Tagawa, Acta Phytotax. Geobot. 7 (1): 52. 1938 Cyclosorus Link, Hort. Berol. 2: 128. 1833 Glaphyropteridopsis Ching, Acta Phytotax. Sin. 8 (4): 320. 1963 Goniopteris C.Presl, Tent. Pterid.: 181, pl.7, f.9–11. 1836 Meniscium Schreb., Gen. Pl. ed. 8(a) 2: 757. 1791 Menisorus Alston, Bol. Soc. Brot., ser. 2. 30: 20. 1956 Mesophlebion Holttum, Blumea 19(1): 29. 1971 Mesopteris Ching, Acta Phytotax. Sin. 16(4): 21. 1978 Metathelypteris (H.Ito) Ching, Acta Phytotax. Sin. 8(4): 305. 1963 Nannothelypteris Holttum, Blumea 19(1): 38. 1971 Oreopteris Holub, Folia Geobot. Phytotax. 4 (1): 46. 1969 – zaproć Parathelypteris (H.Ito) Ching, Acta Phytotax. Sin. 8: 300. 1963 Plesioneuron (Holttum) Holttum, Blumea 22: 232. 1975 Pneumatopteris Nakai, Bot. Mag. (Tokyo) 47: 179. 1933 Pronephrium C.Presl, Epimel. Bot.: 258. 1851 Pseudocyclosorus Ching, Acta Phytotax. Sin. 8(4): 322. 1963 Sphaerostephanos J.Sm., Gen. Fil. (Hooker): pl.24. 1840 Stegnogramma Blume, Enum. Pl. Javae 2: 172. 1828 Steiropteris (C.Chr.) Pic.Serm., Webbia 28: 449. 1973 Thelypteris Schmidel, Icon. Pl. 3: 45–48, pl.11, 13. 1763 – zachylnik Trigonospora Holttum, Blumea 19(1): 29. 1971
Przypisy