Paprotnicowate (Cystopteridaceae) – rodzina paproci z rzędu paprotkowców (Polypodiales). Obejmuje 3 rodzaje z ok. 37 gatunkami. Są to paprocie naziemne, szeroko rozpowszechnione na świecie. Do polskiej flory należą 4 gatunki z rodzaju paprotnica Cystopteris i dwa z rodzaju cienistka Gymnocarpium.
Morfologia thumb|Cienistka trójkątna Kłącze płożące lub podnoszące się, pokryte łuskami na wierzchołku. Liście o jednakowym kształcie (monomorficzne). Wiązki przewodzące pierzaste lub rozwidlające się, otwarte. Kupki zarodni i zawijki o różnych kształtach.
Systematyka W systemie Smitha i in. (2006) grupa zaliczanych tu roślin stanowiła podrodzinę Cystopteroideae w obrębie rodziny rozrzutkowatych Woodsiaceae w rzędzie paprotkowców (Polypodiales). Podkreślono przy tym niejasne relacje filogenetyczne. W systemie PPG I (2016) oraz systemie Nitta i in. (2022) rodzina ma pozycję bazalną w stosunku do pozostałych rodzin podrzędu Aspleniineae H.Schneid. & C.J.Rothf. 2016 odpowiadającemu kladowi „eupolypods II” w systemie Smitha i in. (2006).
Pozycja filogenetyczna rodziny w rzędzie paprotkowców
Wykaz rodzajów Acystopteris Nakai, Bot. Mag. (Tokyo) 47: 180. 1933 Cystopteris Bernh., Neues J. Bot. 1(2): 26. 1805 – paprotnica Gymnocarpium Newman, Phytologist 4: 371. 1851 – cienistka
Przypisy