Paul Barsch (ur. 16 marca 1860 w Jasienicy Dolnej, zm. 3 sierpnia 1931 w Przemiłowie) – niemiecki poeta, eseista i pisarz, związany ze Śląskiem.
Życiorys Paul Barsch urodził się w rodzinie stolarza Augusta Barscha i Anny. Starszy brat i troje młodszego rodzeństwa zmarło na gruźlicę. Paul przeżył chorobę w wieku siedmiu lat, jednak z powodu skrofułów na kilka lat stracił wzrok. Do szkoły wiejskiej uczęszczał nieregularnie ze względu zdrowotnych i łącznie zaledwie przez dwa lata. W czasie choroby jedynie matka czytała mu poezję i śpiewała ludowe piosenki. Nauczył się pisać i czytać oraz zapoznał z poezją Friedricha Schillera.
Po śmierci ojca uczył się od 1875 na stolarza. W Złotoryi, gdzie był czeladnikiem, opublikował pierwszy wiersz. Następnie, wciąż jako czeladnik, odwiedził rejon Mozeli i Renu, Belgię, Luksemburg, Lotaryngię, Austrię, Alzację i Szwajcarię. W konkursie ogłoszonym przez grupę literacką otrzymał nagrodę w wysokości 60 marek za wiersz Agnes. Theobald Nöthig zaprosił go na odczyt autorski do Wrocławia.
Przez kilka lat Barsch był zatrudniony w fabryce maszyn we Wrocławiu, lecz po obcięciu palca prawej dłoni został inwalidą. Przebywał w Dzierżoniowie u Maxa Heinzela, piszącego w niemieckim dialekcie śląskim poety, i u pustelnika Augusta Kruhla, następnie pracował jako stolarz w Jeleniej Górze. Kruhl odkrył zdolności dziennikarskie Barscha i umożliwił mu publikację reportaży sądowych we wrocławskiej gazecie.
W 1884 Barsch został redaktorem dodatku literackiego w czasopiśmie „Breslauer Gerichts-Zeitung”, od 1897 był jego redaktorem naczelnym. W latach 1889–1893 redagował także miesięcznik „Monatsblätter” grupy Breslauer Dichterschule, gdzie publikował pierwsze utwory m.in. Rainera Marii Rilkego, Stefana Zweiga i Karla Krausa. Promował też Armina Theophila Wegnera i Maxa Herrmanna-Neiße. W 1901 miesięcznik „Monatsblätter” zmienił nazwę na „Der Osten”, Barsch od 1 stycznia 1904 ponownie objął jego redagowanie.
Krąg przyjaciół Do kręgu jego przyjaciół związanych z Breslauer Dichterschule należeli m.in.: Hermann Stehr, Carl Hauptmann, Johannes Reinelt, Arthur Silbergleit, Walter Meckauer. W 1901 Barsch i Paul Keller, katolicki pisarz ludowy, odbyli podróż z Genui na Bliski Wschód, do Algierii i Tunezji. W drodze powrotnej przez Włochy zostali przyjęci przez papieża Piusa X.
W 1886 pisarz ożenił się z tłumaczką i krytyczką z kręgu Breslauer Dichterschule Hedwig Wigger, po jej śmierci w 1918, w 1920 z poetką Marie Muthreich. W 1900 Barsch zamieszkał razem z rodziną we Wrocławiu. W Przemiłowie zbudował dom, w którym często przebywali jego przyjaciele. Dzięki niemu wieś stała się znana wśród poetów i pisarzy. W tym domu zmarł w 1931.
Twórczość Głównym dziełem Barscha jest powieść Von Einem, der auszog (1905), która przedstawia jego losy w opowiadaniu śląskiego wędrującego czeladnika Juliusa Kattnera. Autoironia naturalistycznego przedstawienia nędzy gościńców i schronisk dla bezdomnych zyskała autorowi miano „śląskiego Maksima Gorkiego”. Książka jest ważnym źródłem języka zdeklasowanych warstw niższych społeczeństwa i wpisała się w modę na kultywowanie śląskiego folkloru i tworzenia w dialekcie śląskim.
Dzieła (wybór) Über der Scholle. Schweidnitz, Heege, 1904. OCLC 252259574. Der selbständige Betrieb eines Erwerbsgeschäfts durch eine Ehefrau nach neuem Recht, Borna-Leipzig, R. Noske, 1905. OCLC 252259592. Von Einem, der auszog. Ein Seelen- und Wanderjahr auf der Landstrasse, Berlin, Trewendt, 1907. OCLC 633708222. Brause du Freiheitssang! Ein Gedenkbuch zur Jahrhundertfeier der Freiheitskriege, Schweidnitz, Heege, 1913. OCLC 252706045. Paul Barsch erzählt aus seiner Kindheit und Jugend, Breslau, Bergstadtverlag W.G. Korn, 1933. OCLC 9552743.
Przypisy
Kategoria:Niemieccy prozaicy Kategoria:Prozaicy niemieckojęzyczni Kategoria:Pisarze związani z Wrocławiem do 1945 Kategoria:Pisarze związani z Jelenią Górą Kategoria:Ludzie związani ze Śląskiem Opolskim Kategoria:Niemieccy redaktorzy naczelni Kategoria:Urodzeni w 1860 Kategoria:Zmarli w 1931