Lista światowego dziedzictwa UNESCO w Iraku – lista miejsc w Iraku wpisanych na Listę światowego dziedzictwa UNESCO, ustanowionej na mocy Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego, przyjętej przez UNESCO na 17. sesji w Paryżu 16 listopada 1972 i ratyfikowanej przez Irak 5 marca 1974 roku.

Obecnie (stan w 2019 roku) na liście znajduje się sześć obiektów: pięć dziedzictwa kulturowego i jeden o charakterze przyrodniczo-kulturowym, z czego trzy obiekty znajdują się również na liście światowego dziedzictwa w zagrożeniu.

Na irackiej liście informacyjnej UNESCO – liście obiektów, które Irak zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa, znajduje się 11 obiektów (stan w roku 2019).

Obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO

Poniższa tabela przedstawia irackie obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO:

Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście wraz z jej angielskim oryginałem; Położenie – miasto, region; współrzędne geograficzne; Typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa: kulturowe (K), przyrodnicze (P), kulturowo–przyrodnicze (K,P); Rok wpisu – roku wpisu na listę; Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.

Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis 1130 Aszur (Kalaat Szirkat) Ashur (Qal'at Sherqat) 100x100px IrqSalah ad-Din KIrqAsh(iii)(iv) 2003 Starożytne miasto Mezopotamii z 3000 p.n.e., pierwsza stolicy Asyrii, święte miasto Aszura z jego główną świątynią E-szara, zniszczone przez Babilończyków, odzyskało świetność w okresie partyjskim (I–II w. n.e.) Od 2003 roku na liście światowego dziedzictwa w zagrożeniu, wpisane na listę z uwagi na zagrożenie związane z budową tamy i częściowym zalaniem. Chociaż projekt budowy tamy został zawieszony, obiekt jest zagrożony przez brak odpowiedniej ochrony. 1437 Cytadela w Irbilu Erbil Citadel 100x100px IrqIrbil KIrqErb(iv) 2014 Twierdza na tellu nad miastem Irbil w Kurdystanie, przykład osmańskiej architektury XIX w. Zachowały się tu ślady osadnictwa asyryjskiego. 277 Hatra Hatra 100x100px IrqNiniwa KIrqHat(ii)(iii)(iv)(vi) 1985 Ufortyfikowane starożytne miasto Mezopotamii, które dwukrotnie stawiło opór Rzymianom w II w. Architektura Hatry łączy w sobie elementy sztuki hellenistycznej i rzymskiej. W marcu 2015, Państwo Islamskie dokonało zniszczeń Hatry. Od 2015 roku na liście światowego dziedzictwa w zagrożeniu. 276 Starożytne miasto Samarra Samarra Archaeological City 100x100px IrqSalah ad-Din KIrqSam(ii)(iii)(iv) 2007 Przez ponad sto lat stolica imperium Abbasydów, centrum architektury i sztuki muzułmańskiej – z dwoma największymi wówczas meczetami świata muzułmańskiego: Wielkim Meczetem i Spiralnym Minaretem z IX w. Od 2007 roku na liście światowego dziedzictwa w zagrożeniu z uwagi na brak odpowiedniej ochrony w czasach konfliktu. 1481 Ahwar w południowym Iraku: ostoja bioróżnorodności i reliktowy krajobraz miast mezopotamskich The Ahwar of Southern Iraq: Refuge of Biodiversity and the Relict Landscape of the Mesopotamian Cities 100x100px IrqMajsan K, PIrqAhw(iii)(v)(ix)(x) 2016 Obszary bagienne w delcie Tygrysu i Eufratu w południowym Iraku (Ahwar) – kolebka cywilizacji Mezopotamii. Znajdują się tu trzy stanowiska archeologiczne: Warka (Uruk), Tall al-Mukajjar (Ur) i Abu Szahrajn (Eridu) oraz cztery obszary mokradeł. 278 Babilon Babylon 100x100px IrqBabilon KIrqAhw(iii)(vi) 2019 Starożytne miasto Mezopotamii, stolica Babilonii, święte miasto ze świątynią boga Marduka – E-sagila oraz zigguratem E-temenanki.

Obiekty na irackiej Liście Informacyjnej UNESCO

Poniższa tabela przedstawia obiekty na irackiej Liście Informacyjnej UNESCO: Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Obiekt – polskie nazwa obiektu wraz z jej angielskim oryginałem na irackiej Liście Informacyjnej; Położenie – miasto, region; współrzędne geograficzne; Typ – klasyfikacja według zgłoszenia: kulturowe (K), przyrodnicze (P), kulturowo–przyrodnicze (K,P); Rok wpisu – roku wpisu na Listę Informacyjną; Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.

Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis 1463 Nimrud Nimrud 100x100px IrqNiniwa KIrqAsh(i)(ii)(iii) 2000 Starożytne miasto Mezopotamii, w IX i VIII w. p.n.e. stolica imperium asyryjskiego. 1465 Niniwa The Ancient City of Nineveh 100x100px IrqNiniwa KIrqErb (i)(ii)(iii)(iv)(v)(vi) 2000 Starożytne miasto Mezopotamii, w VIII w. p.n.e. stolica Asyrii. 1467 Kasr al-Uchajdir The Fortress of Al-Ukhaidar 100x100px IrqKarbala KIrqHat(i)(ii) 2000 Forteca z VIII w., przykład islamskiej architektury obronnej. 1468 Wasit Wasit IrqWasit KIrqSam(i)(ii)(iv) 2000 Islamskie miasto z VII w., administracyjne centrum Iraku. 5497 Grób Ezechiela The Site of Thilkifl 100x100px IrqAn-Nadżaf KIrqAhw(i)(ii)(iii)(iv)(v)(vi) 2010 Grób w Al Kifl uznawany za miejsce ostatniego spoczynku proroka Dhu'l-Kifla utożsamianego ze starotestamentowym prorokiem Ezechielem; cel pielgrzymek żydów i muzułmanów. 5578 Wadi Al-Salam Wadi Al-Salam Cemetery in Najaf 100x100px IrqAn-NadżafAn-Nadżaf KIrqAhw(iii)(v)(vi) 2011 Jeden z największych cmentarzy na świecie, gdzie zmarli chowani są nieprzerwanie od 1400 lat. 5601 Al-Amadijja Amedy city 100x100px IrqDahuk K, PIrqAhw(i)(ii)(iii)(vii)(viii) 2011 Jedno z najstarszych miast świata, wzmiankowane w IX w. p.n.e. 5880 Bagdad Rusafa Historical Features of the Tigris River in Baghdad Rusafa, which extends from the school Al-Mustansiriya to the Abbasid Palace 100x100px IrqBagdad KIrqAhw (i)(ii)(iv)(vi) 2016 Część Bagdadu położona na wschodnim brzegu Tygrysu, gdzie m.in. znajduje się uniwersytet Al-Mustansiriya założony w 1227 roku. 6172 Neolityczna osada Bestansur Bestansur Neolithic settlement IrqAs-Sulajmanijja KIrqAhw(iii)(iv) 2017 Neolityczna osada Bestansur – jedna z najstarszych na świecie. 6173 Nippur Nippur 100x100px IrqAl-Kadisijja KIrqAhw(iii)(vi) 2017 Starożytne miasto w południowej Mezopotamii, pradawna stolica religijna Sumeru i główne miejsce kultu boga Enlila (w świątyni E-kur); obecnie stanowisko archeologiczne Niffar. 6355 Stare miasto w Mosulu Old City of Mosul IrqMosul KIrqAhw(iii)(v)(vi) 2018 Stare miasto z zabudowaniami architektury islamskiej z okresu od XII do XIX w.

Przypisy

Irak