Albatros szarodzioby (Thalassarche cauta) – gatunek dużego ptaka morskiego z rodziny albatrosów (Diomedeidae). Gnieździ się na kilku wyspach w okolicy Australii i Nowej Zelandii, spotkać go można na wodach półkuli południowej. Bliski zagrożenia wyginięciem.
Taksonomia Po raz pierwszy gatunek opisał John Gould w 1841 pod nazwą Diomedea cauta. Holotyp pochodził z Cieśniny Bassa. Obecnie (2021) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) umieszcza albatrosa szarodziobego w rodzaju Thalassarche. Wyróżnia dwa podgatunki: albatrosa szarodziobego (T. c. cauta) i białogłowego (T. c. steadi). Klasyfikacja jest kwestią sporną. Z albatrosa szarodziobego wyodrębniono dwa gatunki: albatrosa siwogłowego (T. eremita) i szarogrzbietego (T. salvini). Podgatunek T. c. steadi bywa podnoszony do rangi osobnego gatunku.
Podgatunki i zasięg występowania IOC wyróżnia następujące podgatunki: albatros szarodzioby (T. c. cauta) (Gould, 1841) – gniazduje na trzech niewielkich wyspach u wybrzeża Tasmanii – Albatross Island, Mewstone i Pedra Branca; spotykany jest na wodach południowej Australazji, wiadomo też, że osobniki młodociane migrują na wody u wybrzeży RPA albatros białogłowy (T. c. steadi) Falla, 1933 – gniazduje na Wyspach Auckland i Wyspach Antypodów; spotykane w południowych częściach Oceanu Atlantyckiego i Oceanu Indyjskiego oraz na wodach Australazji
Morfologia Długość ciała ptaków podgatunku nominatywnego wynosi 90–100 cm, rozpiętość skrzydeł 210–260 cm. Masa ciała samców 3900–5100 g, samic 3200–4400 g. W przypadku ptaków podgatunku T. c. steadi masa ciała wynosi 2600–5300 g. Upierzenie głównie białe, grzbiet czarnoszary. U młodych osobników kark ma barwę szarą, z wiekiem bieleje. Widoczna ciemnoszara lub czarna brew. Nogi niebieskoszare. Dziób szary z żółtym końcem, u młodych ptaków – z czarnym.
Ekologia i zachowanie Albatrosy szarodziobe gniazdują na skalistych wyspach. Żywią się głównie rybami, głowonogami, skorupiakami i osłonicami. Odzywają się typowymi dla albatrosów skrzekami, jękami i zawodzeniem. Nie ma różnic w głosach wydawanych przez ptaki poszczególnych podgatunków.
Lęgi Okres lęgowy trwa od września do grudnia. Gniazda to usypane z błota, kości, odchodów, materii roślinnej i kamieni stożkowate kopczyki. Zniesienie liczy 1 jajo. Inkubacja trwa 68–75 dni. Młode opierzają się po blisko 5 miesiącach życia. Oboje rodzice sprawują nad nimi opiekę. Albatrosy szarodziobe mogą dożywać 40 lat.
Status Obydwa podgatunki klasyfikowane są przez IUCN za gatunki bliskie zagrożenia (NT, Near Threatened). Zagrożeniem dla tych ptaków jest przypadkowe ich łapanie podczas połowów ryb. W 2008 u piskląt na Albatross Island wykryto wirusa ospy ptasiej.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Albatrosy Kategoria:Ptaki Australii Kategoria:Ptaki Nowej Zelandii Kategoria:Ptaki wysp subantarktycznych Kategoria:Taksony opisane przez Johna Goulda Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1841 roku Kategoria:Fauna Południowej Afryki