mały|Umundurowanie żołnierzy tureckich w czasie I wojny światowej mały|Plakat propagandowy z 1917 z czasów walk XV Korpusu na froncie galicyjskim
XV Korpus Armii Imperium Osmańskiego (tur. 15'inci Kolordu lub On Beşinci Kolordu) – korpus armii tureckiej z czasów Imperium Osmańskiego i Republiki Tureckiej. Sformowany na początku 1915 roku, w czasie wojny wielokrotnie przeformowany, wziął udział w bitwach na wielu frontach: w bitwie o Gallipoli, na froncie galicyjskim, w kampanii synajsko-palestyńskiej oraz na froncie kaukaskim.
Dowódcy korpusu Mirliva Weber Pashao (4 kwietnia 1915BOA, İ. HB, 1333. Ca/36-) Miralay Yakup Şevki Bey (3 maja 1916 – 18 listopada 1916T.C. Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Yayınları, Türk İstiklâl Harbine Katılan Tümen ve Daha Üst Kademlerdeki Komutanların Biyografileri, Genkurmay Başkanlığı Basımevi, Ankara, 1972, p. 67.) Mirliva Cevat Pasha (18 listopada 1916 – 19 sierpnia 1917T.C. Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Yayınları, Türk İstiklâl Harbine Katılan Tümen ve Daha Üst Kademlerdeki Komutanların Biyografileri, Genkurmay Başkanlığı Basımevi, Ankara, 1972, p. 23.) Miralay Ahmet Fevzi Bey Mirliva Mehmet Ali Pasha Mirliva Ali Rıza Pasha Mirliva Kâzım Karabekir Pasha (3 marca 1919 – 9 czerwca 1920T.C. Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Yayınları, Türk İstiklâl Harbine Katılan Tümen ve Daha Üst Kademlerdeki Komutanların Biyografileri, Genkurmay Başkanlığı Basımevi, Ankara, 1972, p. 162.)
Orde de bataille Na dzień 11 lipca 1916 roku OdeB XV korpusu przedstawiał się następująco:
Kwiecień 1915 3 Dywizja Armii Imperium Osmańskiego 11 Dywizja Armii Imperium OsmańskiegoEdward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, , p. 87.
Sierpień 1916 19. Dywizja Armii Imperium Osmańskiego 57. pułk piechoty (dowódca: Binbaşı Hayri Bey, szef sztabu: Binbaşı Lütfü Bey) 72. pułk piechoty (dowódca: mjr Rıfat Bey) 77. pułk piechoty (dowódca: Kaymakam Saip Bey) dwie kompanie c.k.m. 5. szwadron 4. pułku kawalerii pułk artylerii (dowódca: Binbaşı Ziya) 2. batalion z 25. pułku artylerii 1. batalion z 9. pułku artylerii 4. kompania inżynieryjna z 3. batalionu inżynieryjnego 19. kompania medyczna oddział łączności
20. Dywizja Armii Imperium Osmańskiego (dowódca: Kaymakam Yasin Hilmi Bey, szef sztabu: kapitan İsmail Hakkı) 61. pułk piechoty (dowódca: Kaymakam Bahaattin Bey) 62. pułk piechoty (dowódca: Binbaşı Nazmi Bey) 63. pułk piechoty (dowódca: Binbaşı Ahmet Muhtar Bey) dwie kompanie c.k.m. 6. szwadron 12. pułku kawalerii 20. pułk artylerii (dowódca: Binbaşı Süleyman Avni Bey) 4. kompania inżynieryjna z 4. batalionu inżynieryjnegoEdward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, , p. 134.
Grudzień 1916 XV Korpus (dowódca: Mirliva Cevat Pasha) 19. dywizja (dowódca: Kaymakam Sedat Bey) 20. dywizja (dowódca: Kaymakam Yasin Hilmi Bey)Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, , p. 154.
Sierpień 1917 19. dywizja 20. dywizjaEdward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, , p. 170.
Styczeń-czerwiec 1918 Po ciężkich walkach na Bliskim Wschodzie przy wysokich stratach osobowych struktura organizacyjna została zniszczona i XV korpus przechodził przeformowanieEdward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, , p. 181, 188..
Wrzesień-listopad 1918 41. dywizja 44. dywizjaEdward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, , p. 197.Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, , p. 202.
Styczeń 1919 mały|Dowódca XV Korpusu (później frontu wschodniego armii Wielkiego Zgromadzenia Narodowego Turcji) Mirliva Kâzım Karabekir Pasha w 1919
3. dywizja (Tortum) trzy pułki piechoty: 7., 8. i 1. 12. dywizja (Erzurum) trzy pułki piechoty: 30., 35. i 36. 9. Dywizja Kaukaska (Hasankale; obecnie: Pasinler) trzy pułki piechoty: 17., 28. i 29. 11. Dywizja Kaukaska (Van) trzy pułki piechoty: 18., 38. i 34.Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, , p. 209.
Ciekawostki 480 żołnierzy XV Korpusu poległych z odniesionych ran na froncie galicyjskim w latach 1916-1917 spoczywa w Budapeszcie na Cmentarzu Tureckim. Spośród kilkudziesięciu żołnierzy hospitalizowanych w szpitalu garnizonowym w Krakowie zmarło co najmniej 10 i zostało pochowanych na Cmentarzu Rakowickim. Upamiętnia ich symboliczny nagrobek zlokalizowany w „kwaterze bośniackiej” (nr XXIII).
Przypisy
Bibliografia Mehmed Sevki Yazman: Gdzież jest ta Galicja panie dowódco? Mehmeciki w Europie. Turcy na froncie galicyjskim 1916-17, Wydawnictwo Arkadiusz Wingert, Kraków-Międzyzdroje 2016 Edward J. Erickson, Ordered to die: a history of the Ottoman army in the First World War, Greenwood Publishing Group, 2001, , 9780313315169.
Linki zewnętrzne Türkler Galiçya'da, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Ankarze
Kategoria:Bitwa o Gallipoli Kategoria:Wojskowość Imperium Osmańskiego