thumb thumb thumb Inspektorat Graniczny nr 3 – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1928–1939.

Formowanie i zmiany organizacyjne Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną. Rozkazem nr 4 z 30 kwietnia 1928 roku w sprawach organizacji Mazowieckiego Inspektoratu Okręgowego naczelny inspektor Straży Celnej gen. bryg. Stefan Pasławski zatwierdził dyslokację, granice i strukturę inspektoratu granicznego nr 3 „Brodnica”. Rozkazem Mazowieckiego Inspektora Okręgowego nr 9 z 25 lipca 1928 zorganizowano posterunek informacyjny „Jabłonowo” i „Lidzbark”. Placówki te przydzielono etatowo drużyny kierownika IG nr 3. Rozkaz nr 9 z 18 października 1929 roku w sprawie reorganizacji Mazowieckiego Inspektoratu Okręgowego, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowskiw miejsce komisariatu „Hartowiec” powołał komisariat Straży Granicznej „Rybno”.

Rozkazem nr 1 z 31 marca 1937 roku w sprawach [...] likwidacji i tworzenia placówek, komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski zniósł posterunek wywiadowczy „Płosnica”, „Jabłonowo” i „Plesewo”.

Rozkazem nr 2 z 8 września 1938 roku w sprawie terminologii odnośnie władz i jednostek organizacyjnych formacji, dowódca Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski nakazał zmienić nazwę Inspektoratu Granicznego „Brodnica” na Obwód Straży Granicznej „Brodnica”. Rozkazem nr 12 z 14 lipca 1939 roku w sprawie reorganizacji placówek II linii i posterunków wywiadowczych oraz obsady personalnej, komendant Straży Granicznej gen. bryg. Walerian Czuma zniósł placówkę II linii „Świerkocin”. Rozkazem nr 13 z 31 lipca 1939 roku w sprawach [...] przeniesienia siedzib i zmiany przydziałów jednostek organizacyjnych, komendant Straży Granicznej gen. bryg. Walerian Czuma wydzielił komisariat „Rybno” z Obwodu SG „Brodnica” i przydzielił go do Obwodu SG „Przasnysz”.

Służba graniczna Naczelny Inspektor Straży Celnej gen. bryg. Stefan Pasławski swoim rozkazem nr 1 z 12 marca 1928 roku w sprawach organizacji Mazowieckiego Inspektoratu Okręgowego określił granice inspektoratu granicznego: od wschodu: od placówki Straży Granicznej „Uzdowo” wyłącznie, od zachodu do placówki Straży Granicznej „Mały Wełcz” włącznie. Siedziba inspektoratu mieściła się przy ul. Wiejskiej 2 w budynku skarbowym. Do dyspozycji inspektorat posiadał samochód osobowy Austin i motocykl Harley Dawidson.

W 1936 roku inspektorat ochraniał granicę państwową na długości 157 kilometrów od kamienia granicznego I/89 do IV/089. Obejmował powiaty: działdowski, lubawski, grudziądzki, mławski, brodnicki, wąbrzeski, sierpecki i rypiński.

Sąsiednie inspektoraty: Inspektorat Graniczny „Przasnysz” ⇔ Inspektorat Graniczny „Tczew” − 1928

Funkcjonariusze inspektoratu Kierownicy/komendanci inspektoratu stopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowiskoinsp. SG (ppłk piech.)Karol Dziekanowskiod 1 V 1928insp. SGJan Zięba1928st. kom. SGBronisław DolińskiV 1928kier. Komisariatu w Wlkp. IO SGinsp. SGLeon Braziulewicz1 VII 1929 – VIII 1934IG „Ostrów”nadkom. SGWacław SacewiczVIII 1934 – VIII 1939 Oficerowie inspektoratu w 1936: kierownik inspektoratu – nkom. Wacław Sacewicz kwatermistrz (jednocześnie adiutant) – pkom. Franciszek Szulc II oficer sztabu (jednocześnie kierownik laboratorium fotograficznego) – pkom. Stanisław Gruchała

Struktura organizacyjna Organizacja inspektoratu w 1928: komenda − Brodnica komisariat Straży Granicznej „Hartowiec” komisariat Straży Granicznej „Lubawa” komisariat Straży Granicznej „Krotoszyny” komisariat Straży Granicznej „Łasin”

Organizacja inspektoratu we wrześniu 1929 i w lutym 1930: komenda − Brodnica 1/3 komisariat Straży Granicznej „Rybno” 2/3 komisariat Straży Granicznej „Lubawa” 3/3 komisariat Straży Granicznej „Krotoszyny” 4/3 komisariat Straży Granicznej „Łasin” 5/3 komisariat Straży Granicznej „Świerkocin”

Organizacja Obwodu SG „Brodnica” w 1939: komenda − Brodnica komisariat Straży Granicznej „Lubawa” komisariat Straży Granicznej „Krotoszyny” komisariat Straży Granicznej „Łasin” komisariat Straży Granicznej „Świerkocin”

Przypisy

Bibliografia

(sygn.190/411.)

(sygn.187/30 do 187/41.) (sygn.188/1.)

Kategoria:Historia Brodnicy Kategoria:Inspektorat Graniczny nr 3 „Brodnica”