Anna Kramarczyk (ur. 8 marca 1950 w Gryfowie Śląskim) – polska aktorka teatru lalek oraz pedagog, od roku 1976 związana z Wrocławskim Teatrem Lalek. Profesor na Wydziale Lalkarskim Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie, filia we Wrocławiu.
Życiorys Ukończyła studia na Wydziale Lalkarskim wrocławskiej filii Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie (1976). Jeszcze przed rozpoczęciem studiów występowała w Teatrze Misterium, grając w adaptacji Bram raju J. Andrzejewskiego oraz w Studenckim Teatrze Kalambur.
Od roku 1976 pracuje we Wrocławskim Teatrze Lalek. Zadebiutowała w przedstawieniu O krasnoludkach i sierotce Marysi M. Konopnickiej w reżyserii S. Stapfa. Grała następnie w wielu spektaklach dla dzieci, m.in. w Królowej Śniegu (1977), Iliadzie (1979), Baśni o pięknej Parysadzie (1981), Porwaniu w Tiutiurlistanie (1989), Historii o Ptaku Cis (1993), Prometeuszu (1998), Czarodziejskim krzesiwie (1999), Baśni o biednym Jasiu (2000). Spektakle te pokazywano na festiwalach w Polsce, a także w Japonii, Rosji, Niemczech, Belgii, Czechach i na Litwie. Za rolę w przedstawieniu Dokąd pędzisz, koniku? otrzymała Nagrodę Aktorską na VI Biennale Sztuki dla Dziecka IX Przeglądu Teatrów dla Dzieci w Poznaniu w roku 1984. W 1989 r. przyznano jej wrocławską nagrodę „Złota Pacynka”, a w roku 2005 zwyciężyła w plebiscycie popularności organizowanym przez Wrocławskie Centrum Twórczości Dziecka i „Gazetę Wyborczą”.
Brała również udział w spektaklach Sceny dla Dorosłych WTL: Gyubal Wahazar S.I. Witkiewicza (1987) oraz Faust J.W. Goethego (1989). Przedstawienia te, reżyserowane przez Wiesława Hejnę ze scenografią Jadwigi Mydlarskiej-Kowal prezentowano i nagradzano na licznych polskich i zagranicznych festiwalach (m.in. w Niemczech, Szwajcarii, Danii, Włoszech, Chorwacji oraz Kanadzie).
Przygotowała trzy monodramy, które spotkały się z uznaniem krytyki teatralnej. W roku 2002 powstała Calineczka według H.Ch. Andersena w reż. W. Hejny, nagrodzona na II Festiwalu Teatrów Lalek „Katowice – Dzieciom” (2003) i na 43. Międzynarodowych Wrocławskich Spotkaniach Teatrów Jednego Aktora (2009). Następnie zagrała w 2006 r. sztukę E. Brylla Słowik w reżyserii A. Maksymiaka. Zdobyła za nią nagrody na 40. Międzynarodowych Wrocławskich Spotkaniach Teatrów Jednego Aktora (2006), XIX MFT „Walizka” (Łomża 2006), 23. Ogólnopolskim Festiwalu Teatrów Lalek w Opolu (2006) oraz na V Międzynarodowym Festiwalu Solistów Lalkarzy w Łodzi (2007). W roku 2014 odbyła się premiera opartego na wykorzystaniu technik multimedialnych monodramu Plama według scenariusza i w reżyserii M. Majewskiej, za który otrzymała nagrodę na 48. edycji Wrostja (2014).
Wystąpiła w kilku rolach filmowych i telewizyjnych, m.in. w filmie Komornik (2005) w reż. F. Falka, serialach telewizyjnych: Biuro kryminalne, Tango z aniołem, Licencja na wychowanie, Pierwsza miłość. Użyczyła swojego głosu w dubbingach filmów: Terra, Pana Magorium cudowne emporium, Sklep dla samobójców, seriali animowanych: Opowieści biblijne, Kropelka – przygody z wodą, Sekretny świat misia Beniamina, Łowcy smoków oraz gier komputerowych. Zagrała także w filmie J.J. Kolskiego Wariaci (2023) oraz serialach Krejzi Patrol, Uroczysko (2024).
W latach 1992–2008 prowadziła wspólnie z Krzysztofem Grębskim prywatny lalkowy teatr edukacyjny „Kram”.
Od roku 1977 zajmuje się również pracą pedagogiczną w Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie (filia we Wrocławiu). Ukończyła dodatkowo Podyplomowe Studia Logopedyczne na Uniwersytecie Wrocławskim (1996), a także Polsko-Amerykańskie Studium Komunikacji Społecznej przy Politechnice Wrocławskiej (2000). W latach 2002–2008 przez dwie kadencje sprawowała funkcję prodziekana, a w latach 2008–2012 była dziekanem Wydziału Lalkarskiego PWST. W roku 2014 otrzymała tytuł profesora sztuk teatralnych.
Została wyróżniona odznaczeniem „Zasłużony Działacz Kultury” (1986). Przyznano jej także Brązowy (1989), Srebrny (2005) oraz Złoty Krzyż Zasługi (2016).
W roku 2022 została uhonorowana medalem „Merito de Wratislavia – Zasłużony dla Wrocławia” za osiągnięcia artystyczne. W roku 2024 Towarzystwo Miłośników Wrocławia przyznało jej Diament Wrocławia z okazji Dnia Teatru.
W 2026 została odznaczona Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Wybrane role teatralne M. Konopnicka, O krasnoludkach i sierotce Marysi, reż. S. Stapf, rola: Krasnoludek, Wrocławski Teatr Lalek, 1976 J. Szwarc (wg H. Ch. Andersena), Królowa śniegu, rola: Królowa śniegu, reż. W. Wieczorkiewicz, rola: Królowa śniegu, Wrocławski Teatr Lalek, 1977 Homer, Iliada, reż. K. Braun, Wrocławski Teatr Lalek, 1979 B. Leśmian, Baśń o pięknej Parysadzie, reż. E. Dobraczyński, rola: Księżniczka Parysada, Wrocławski Teatr Lalek, 1981 R. Moskova, Dokąd pędzisz, koniku?, reż. W. Wieczorkiewicz, rola: Jarmarczna Szkapa, Wrocławski Teatr Lalek, 1983 O. Preussler, Malutka czarownica, reż. A. Proszkowska, rola: Czarownica, Wrocławski Teatr Lalek, 1985 S.I. Witkiewicz, Gyubal Wahazar, reż. W. Hejno, role: Baba, Ojciec Pungenty, Wrocławski Teatr Lalek, 1986 J.W. Goethe, Faust, reż. W. Hejno, role: Koczkodan, Bieda, Lemur, Wrocławski Teatr Lalek, 1989 W. Żukrowski, Porwanie w Tiutiurlistanie, reż. B. Nauka, rola: Cyganka, Wrocławski Teatr Lalek, 1989 B. Svanton, I. Borde-Klein, Księżniczka i klown, reż. A. Maksymiak, rola: Klown, Wrocławski Teatr Lalek, 1991 J. Kulmowa, Historia o ptaku Cis, reż. A. Maksymiak, rola: Doremus, Wrocławski Teatr Lalek, 1993 K. Makuszyński, Krawiec Niteczka, reż. W. Hejno, rola: Cyganka, Wrocławski Teatr Lalek, 1994 R. Bloss, K. Kopka, Jadwiga ze Śląska, reż. W. Hejno, rola: Wisielec, Wrocławski Teatr Lalek, 1996 D. Müller, Prometeusz, reż. W. Hejno, rola: Pandora, Wrocławski Teatr Lalek, 1998 J. Bielunas (wg H. Ch. Andersena), Czarodziejskie krzesiwo, reż. J. Bielunas, rola: Karczmarka, Wrocławski Teatr Lalek, 1999 K. Dworakowski, B. Pejcz, Baśń o biednym Jasiu, reż. B. Pejcz, rola: Lwica, Wrocławski Teatr Lalek, 2000 A. Zaskórska (wg H. Ch. Andersena), Calineczka, reż. W. Hejno, monodram, Wrocławski Teatr Lalek, 2002 E. Bryll, Słowik, reż. A. Maksymiak, monodram, Wrocławski Teatr Lalek, 2006 M. Majewska, Plama, reż. M. Majewska, monodram, Wrocławski Teatr Lalek, 2014 T. Man, Zostań moim przyjacielem, reż. K. Grębski, Wrocławski Teatr Lalek, 2017
Polski dubbing Filmy Terra, 2007 Pana Magorium cudowne emporium, 2007 Sklep dla samobójców, 2013
Seriale Opowieści biblijne (pierwsza wersja), 1988-2005 Kropelka – przygody z wodą, 2002 Sekretny świat misia Beniamina, 2003-2006 Łowcy smoków, 2004
Gry Gabi poznaje świat, 2002 Komputerowa Gratka / Papatka z Tęczowej Polanki, 2003-2012
Przypisy
Bibliografia Fenomen władzy, red. W. Hejno, WTL, Wrocław 1994. . H. Jurkowski, Wrocławski Teatr Lalek, [w:] red. M. Lubieniecka, Lalki i my, WTL, Wrocław 2002, s. 68–82, 88–95. . T. Wysocki, Przypowieść dla cesarzy, „Gazeta Wyborcza – Wrocław”, 17.01.2006. M. Aliszewska, Solo, czyli najpełniej wypowiadając siebie, „Teatr Lalek” nr 2-3/73-74, 2003, s. 32–33. A. Kramarczyk, Zabawy ortofoniczne z elementami logopedii, „Zeszyty naukowe PWST w Krakowie” nr 3/2011, s. 50–59. M. Waszkiel, Dzieje teatru lalek w Polsce 1944-2000, AT, Warszawa 2012, s. 212–218. . M. Piekarska, We Wrocławskim Teatrze Lalek dali niezłą „Plamę”, „Gazeta Wyborcza – Wrocław”, 2.06.2014. [dostęp 2016-11-23] M. Kocur, Nowy teatr dla dzieci, teatralny.pl, 6.06.2014. [dostęp 2016-11-23] Anna Kramarczyk, 48.Wrocławskie Spotkania Teatrów Jednego Aktora 2014, program, Wrocław 2014, s. 17. A. Lis, O królewnie, która chciała wrócić do siebie, e-teatr, 13.01.2015. [dostęp 2016-11-23] Anna Kramarczyk. Moje pierwsze 40 lat, [w:] Nasze pierwsze 70 lat, red. K. Krajewska, WTL, Wrocław 2016, s. 62–75, 194. .
Linki zewnętrzne
Anna Kramarczyk w bazie portalu filmpolski.pl Anna Kramarczyk – filmweb Prof. Anna Kramarczyk – AST Wrocław [dostęp 2021-05-04]
Kategoria:Urodzeni w 1950 Kategoria:Absolwenci Filii we Wrocławiu Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Polskie aktorki-lalkarki Kategoria:Aktorki związane z Wrocławiem Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”