Alan Frederick „Tommy” Lascelles (ur. 11 kwietnia 1887, zm. 10 sierpnia 1981) – brytyjski dworzanin królewski i urzędnik państwowy, w latach 1943-1953 główny sekretarz osobisty najpierw króla Jerzego VI, a następnie królowej Elżbiety II.
Życiorys Młodość i służba wojskowa Pochodził z arystokratycznego środowiska, jego dziadkiem był 4. hrabia Harewood, teściem 1. wicehrabia Chelmsford, a szwagrem lord Lloyd. Był absolwentem University of Dublin, gdzie w 1909 ukończył studia licencjackie (bakalarskie), a sześć lat później uzyskał magisterium. Brał udział w I wojnie światowej. Wojsko opuścił w stopniu kapitana.
Praca na dworze królewskim W 1920 został jednym z zastępców głównego sekretarza osobistego ówczesnego księcia Walii, późniejszego króla Edwarda VIII. W 1929 opuścił dwór królewski, a dwa lata później został mianowany sekretarzem gubernatora generalnego Kanady. W 1935 dołączył do zespołu sekretarzy osobistych króla Jerzego V, kontynuując pracę w takim charakterze również na dworach Edwarda VIII i Jerzego VI. W 1943 monarcha awansował go na stanowisko swojego głównego sekretarza osobistego i powołał w skład Tajnej Rady. Po śmierci króla Jerzego, Lascelles był głównym sekretarzem królowej Elżbiety II w ciągu pierwszych niespełna dwóch lat jej panowania.
Późniejsze życie W 1953 opuścił służbę państwową i przeszedł do sektora prywatnego, przez kolejne dziesięć lat zasiadając w radzie nadzorczej jednego z banków. Królowa Elżbieta przyznała mu jednak, czysto honorowy, tytuł nadwornego masztalerza nadzwyczajnego, który nosił aż do śmierci. Zmarł w 1981 w wieku 94 lat.
Odznaczenia Lascelles otrzymał następujące spośród ważnych odznaczeń państwowych: Military Cross (w czasie I wojny światowej) Królewski Order Wiktoriański klasy Kawaler (1926) Order św. Michała i św. Jerzego klasy Kawaler (1933) Order Łaźni klasy Rycerz Komandor (1944) Królewski Order Wiktoriański klasy Rycerz Wielkiego Krzyża (1947) Order Łaźni klasy Rycerz Wielkiego Krzyża (1953)
Doktoraty honoris causa Lascelles otrzymał doktoraty honoris causa od następujących uczelni: University of Bristol (1947) Durham University (1958) University of Oxford (1963)
Archiwa i dzienniki Obszerne archiwum Lascellesa było w latach 1987-2007 stopniowo przekazywane przez jego córki do zasobów Churchill Archives Centre, instytucji działającej w ramach University of Cambridge, wyspecjalizowanej w przechowywaniu i opracowywaniu archiwów osobistych ważnych postaci z najnowszych dziejów Wielkiej Brytanii. Archiwum podzielone jest obecnie na część ogólnodostępną oraz część zamkniętą, z której korzystanie wymaga specjalnej zgody Archiwów Królewskich.
Dotychczas ukazały się dwa tomy wyimków z jego dzienników: z lat 1920-1936 (publikacja w 1989) oraz z okresu od kryzysu abdykacyjnego w 1936 do końca II wojny światowej (2006).
W kulturze popularnej Lascelles jest jedną z ważniejszych postaci drugoplanowych pierwszego sezonu serialu biograficznego The Crown (2016). Został tam ukazany jako osoba niezwykle lojalna wobec Windsorów i wspierająca młodą królową Elżbietę w pierwszych miesiącach jej panowania, ale jednocześnie jako człowiek działający w sposób wyjątkowo bezduszny i bezwzględny. Ukazana została też jego, dobrze udokumentowana w źródłach historycznych, wzajemna animozja z księciem Windsoru, jak po abdykacji tytułowano Edwarda VIII. W jego postać w serialu wciela się Pip Torrens.
Przypisy
Kategoria:Brytyjscy oficerowie Kategoria:Brytyjscy urzędnicy Kategoria:Odznaczeni Królewskim Orderem Wiktoriańskim Kategoria:Odznaczeni Orderem św. Michała i św. Jerzego Kategoria:Odznaczeni Orderem Łaźni Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wojskowym (Wielka Brytania) Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Oksfordzkiego Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Imperium brytyjskie) Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zmarli w 1981