Tunel pod Wisłą w Warszawie – niezrealizowany projekt tunelu pod Wisłą w Warszawie, który został opracowany w 1828 przez 32-letniego wówczas architekta – Adama IdźkowskiegoMarek Tarczyński, Projekt drogi pod Wisłą, w: Mówią Wieki, nr 6/1972, s.18-19, ISSN 0580-0943.
Geneza Projekt, wydany drukiem (broszura Projekt Drogi pod Rzeką Wisłą dla połączenia Warszawy z PragąWisła Warszawa, Tunele pod Wisłą), zadedykowany był ówczesnemu ministrowi finansów – Franciszkowi Ksaweremu Druckiemu Lubeckiemu. Jako inspiracja służył Idźkowskiemu m.in. starożytny tunel pod Eufratem w Babilonie, ale przede wszystkim londyńskie przejście pod Tamizą, którego koncepcję rozpatrywano w latach 1795-1825. Idźkowski przebywał w tym czasie w Londynie, a nawet wymieniał poglądy z Isambardem Kingdomem Brunelem, konstruktorem przeprawy.
Parametry Tunel wiślany, w odróżnieniu od londyńskiego, z uwagi na piaszczyste podłoże rzeki w Warszawie miał mieć kształt eliptyczny. Krągłe sklepienie dna i wierzchu zapewniało nie tylko trwałość, ale też eliminację filarów. Za realizacją tunelu w miejsce mostu przemawiały, zdaniem Idźkowskiego, następujące argumenty: niższy koszt budowy – 3 miliony złotych w miejsce 30 milionów za most, trwałość i dłuższy czas używalności, brak kolizji z żeglugą, względy wojskowe – większa odporność na bombardowanie, możliwość szybkiego zalania przeprawy, a potem wypompowania wody, brak deformacji naturalnego krajobrazu rzeki i miasta.
Widok thumb|center|500px|Widok podłużny
Dane techniczne Dane techniczne projektowanego tunelu były następujące: szerokość drogi – 35 stóp (sama jezdnia – 22 stopy, chodnik – 6 stóp), grubość sklepienia w najcieńszym miejscu – 5 stóp, izolacyjna warstwa ziemi nad górnym sklepieniem – 8 stóp, długość wykopu – 2280 stóp, materiał budowlany: 18.376.000 cegieł, 119.635 korcy cementu, co łącznie dałoby 2.296.996 stóp sześciennych muru, objętość ziemi do usunięcia – 10.500.000 stóp sześciennych, oświetlenie lampami gazowymi, zjazdy basztami ze ślimakowatymi jezdniami o silnym pochyleniu – 8%, czas budowy – 2 lata.
Przyjęcie Projekt przyjęto w kręgach inżynierskich bardzo sceptycznie. Zarzucono mu dużą liczbę błędów, zwłaszcza w warstwie dotyczącej techniki wykonania. Jeden z recenzentów napisał: Widoczną tedy jest rzeczą, że projekt p. Idźkowskiego pod żadnym względem utrzymać się nie może. Feliks Pancer pisał natomiast: rzecz na tak słabych zasadach oparta, sama z siebie upaść wkrótce musi.
Przypisy
Kategoria:Tunele w Warszawie Kategoria:Wisła (rzeka) Kategoria:Zaniechane projekty budowlane i inżynieryjne w Warszawie Kategoria:Podwodne tunele w Polsce Kategoria:Historia Warszawy (Królestwo Kongresowe)