Elżbieta Ksaweryna Branicka herbu Korczak (ur. 1792, zm. 1880) – polska arystokratka, żona Michała Woroncowa.
Była córką Franciszka Ksawerego Branickiego, hetmana wielkiego koronnego i późniejszego targowiczanina oraz Aleksandry von Engelhardt. Dzieciństwo i młodość spędziła w bogatym majątku jej rodziców w Białej Cerkwi. W 1819 została wydana za mąż za Michała Siemionowicza Woroncowa, jednego z najbogatszych i najbardziej wpływowych ludzi w Rosji. Hrabia Woroncow nie bez wahania zdecydował się poślubić córkę polskiego magnata. W liście do hrabiego Rostopczyna nowożeńcy pisali, że nie dopuszczą żadnego Polaka do jego spraw państwowej wagi. .A. J. Bułhakow pisał o związku M. Woroncowa z hrabiną Branicką: "Kocha Woroncowa jak kochanka. Podziwia zięcia, ale on jej nie kocha."
22 czerwca (4 lipca) 1823 roku Elżbieta Ksaweriewna otrzymała tytuł Damy Małego Krzyża w związku z mianowaniem jej męża na generalnego gubernatora Kraju Noworosyjskiego i Obwodu Besarabskiego. Było to jedno z najwyższych odznaczeń w Imperium Rosyjskim ustanowione przez Piotra I Wielkiego na cześć jego żony Katarzyna I, które nadawano kobietom.
Z tego małżeństwa na świat przyszło dwoje dzieci syn Siemion (1823–1882) i córka Zofia (1825–1879)Dane biograficzne na stronie Sejm Wielki.. (w wersji rosyjskiej jest informacja o trojgu dzieci oraz o trojgu zmarłych?
Na jej cześć w 1829 wyhodowano bladoróżową odmianę różyOdmiana róży..
W Odessie poznała przebywającego na zesłaniu Aleksandra Puszkina i w latach 1824–1827 stała się adresatką, muzą i bohaterką jego lirycznych wierszy (np.: Spalony list, Talizman). Przyjaźń z poetą przetrwała do końca jego życiaJulian Maślanka, Nieznany list Puszkina, „Pamiętnik Literacki”, t. 47 nr 1 (1956), s. 179–188..
Przypisy
Elżbieta Kategoria:Urodzeni w 1792 Kategoria:Zmarli w 1880