Janusz Andrzej Czerwiński (ur. 24 października 1936 w Ostrowi Mazowieckiej) – polski piłkarz ręczny, reprezentant Polski, trener reprezentacji Polski seniorów (1968–1976), reprezentacji Islandii seniorów (1976–1977) i reprezentacji Grecji seniorów (1984–1987), prezes Związku Piłki Ręcznej w Polsce (1988–1996, od 1996 prezes honorowy ZPRP), rektor Akademii Wychowania Fizycznego w Gdańsku (1981–1984 i 1996–2002), profesor zwyczajny.

Życiorys Kariera zawodnicza Jest wychowankiem Nysy Kłodzko, od 1959 występował w Spójni Gdańsk, od 1963 jako grający trener i w 1965 zdobył z nią wicemistrzostwo Polski (w rozgrywkach drużyn 7-osobowych). Równocześnie był zawodnikiem Słupi Słupsk i grał w rozgrywkach drużyn 11-osobowych. W latach 1962–1965 wystąpił w 11 spotkaniach reprezentacji Polski seniorów (11-osobowej), w tym na mistrzostwach świata w 1963, na których Polska zajęła 4. miejsce. W latach 1961–1962 zagrał też w dwóch spotkaniach reprezentacji Polski seniorów (7-osobowej).

Kariera trenerska Karierę trenerską rozpoczął w 1963 roku, obejmując funkcję grającego trenera w Spójni Gdańsk i poprowadził drużynę do zdobycia wicemistrzostwa Polski w 1965 roku. W tym samym roku zakończył karierę zawodniczą. W 1966 sięgnął ze Spójnią po mistrzostwo Polski juniorów, w latach 1968–1969 i 1970 zdobył ze Spójnią mistrzostwo Polski seniorów. W latach 1967–1968 był trenerem reprezentacji Polski juniorów i w 1968 wywalczył z nią srebrny medal światowych igrzysk młodzieży. W latach 1968–1976 prowadził seniorską reprezentację Polski (w latach 1968–1970 wspólnie z Stanisławem Majorkiem, w latach 1970–1972 razem z Marianem Rozwadowskim i Jerzym Tilem, w latach 1972–1976 ponownie ze Stanisławem Majorkiem). Poprowadził tę drużynę na mistrzostwach świata w 1970 (13–16 miejsce), Igrzyskach Olimpijskich w 1972 (10 miejsce), mistrzostwach świata w 1974 (4 miejsce) i Igrzyskach Olimpijskich w 1976, gdzie odniósł razem ze S. Majorkiem największy sukces, zdobywając brązowy medal. Prowadził także akademicką reprezentację Polski, m.in. na akademickich mistrzostwach świata w 1971 (6. miejsce), 1973 (7. miejsce – razem ze Stanisławem Paterką) i 1975 (3. miejsce – razem ze Stanisławem Majorkiem i Marianem Rozwadowskim). W latach 1976–1977 był trenerem reprezentacji Islandii seniorów i w 1977 zajął z nią 4. miejsce w mistrzostwach świata grupy "B". W latach 1984–1987 prowadził reprezentację Grecji seniorów, w 1987 zajął z tą drużyną 4. miejsce na Igrzyskach Śródziemnomorskich.

Kariera naukowa i społeczna W latach 1978–1980 był szefem Wydziału Szkolenia, w latach 1980–1984 wiceprezesem, w latach 1988–1996 prezesem Związku Piłki Ręcznej w Polsce. W 1996 został honorowym prezesem ZPRP. Był jednym z założycieli Europejskiej Federacji Piłki Ręcznej (1991) i następnie działaczem tej organizacji (do 2004), w komisji metodycznej. W latach 1979–1981 był prezesem AZS WSWF Gdańsk.

W 1970 ukończył studia w Wyższej Szkole Wychowania Fizycznego w Poznaniu, w 1972 został pracownikiem Wyższej Szkoły Wychowania Fizycznego w Gdańsku, w Zakładzie (następnie Katedrze) Zespołowych Gier Sportowych. W 1974 obronił w Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu pracę doktorską Dynamika rozwoju sprawności ogólnej i specjalnej kadry narodowej w piłce ręcznej napisaną pod kierunkiem Zdobysława Stawczyka. W latach 1977–1981 był dziekanem Wydziału Wychowania Fizycznego WSWF w Gdańsku. Po przekształceniu tej uczelni w Akademię Wychowania Fizycznego w 1981 został jej rektorem (1981–1984), w latach 1987–1990 był prorektorem AWF ds. dydaktycznych, w latach 1993–1996 prorektorem ds. nauki, w latach 1996–2002 ponownie rektorem AWF. W latach 1997–2002 był przewodniczącym Konferencji Rektorów AWF. W 1990 habilitował się w Instytucie Kultury Fizycznej w Leningradzie na podstawie pracy Teoretyczno-metodyczne podstawy przygotowania piłkarzy ręcznych w Polsce, w 1996 otrzymał tytuł profesora nauk o kulturze fizycznej, w 1998 tytuł profesora zwyczajnego.

Wśród wypromowanych przez niego doktorów znaleźli się: Mirosława Szark-Eckardt, Alicja Pęczak, Leszek Biernacki, Jerzy Ciepliński, Mirella Stech, .

Odznaczenia, nagrody i wyróżnienia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1983) Diamentowa Odznaka ZPRP (1984) wyróżnienie fair play Polskiego Komitetu Olimpijskiego (2000) Medal Kalos Kagathos (2001) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2002)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 sierpnia 2002 r. o nadaniu orderu (). doktorat honoris causa Państwowego Uniwersytetu Wychowania i Sportu w Kijowie (2002) doktorat honoris Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu im. Jędrzeja Śniadeckiego w Gdańsku (2003) doctor philospohiae honoris causa in handball (2003 – tytuł przyznany przez EHF) gwiazda w Alei Gwiazd Sportu we Władysławowie (2018) Medal Księcia Mściwoja II (2022) Srebrny Medal Uniwersytetu Gdańskiego „Bene merito et merenti” (2023) doktorat honoris causa Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie (2023)

Przypisy

Bibliografia Zdzisław Józefowicz, Zdzisław Pawlaczuk (oprac.), 25 lat gdańskiej uczelni wychowania fizycznego, wyd. Gdańsk 1994. Władysław Zieleśkiewicz 95 lat polskiej piłki ręcznej, wyd. Warszawa 2013 (tam biogram, s. 329–330). Jan Korczak-Mleczko, Profesor piłki ręcznej. Księga jubileuszowa 75-lecia Janusza Czerwińskiego, wyd. Warszawa-Nałęczów 2011. Kto jest kim w Polsce. Edycja IV, wyd. Warszawa 2001.

Kategoria:Absolwenci Akademii Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu Kategoria:Ludzie urodzeni w Ostrowi Mazowieckiej Kategoria:Nagrodzeni Medalem Kalos Kagathos Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Piłkarze ręczni Spójni Gdańsk Kategoria:Polscy działacze piłki ręcznej Kategoria:Polscy trenerzy piłki ręcznej Kategoria:Prorektorzy Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu im. Jędrzeja Śniadeckiego w Gdańsku Kategoria:Rektorzy Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Kategoria:Selekcjonerzy reprezentacji Polski w piłce ręcznej mężczyzn Kategoria:Urodzeni w 1936