thumb|Praktyczne zajęcia z doskonalenia jazdy rowerem w Lublinie Transport rowerowy w Lublinie zaczął dynamicznie rozwijać się na przełomie XX i XXI wieku. Według stanu na 2025 na terenie miasta znajduje się ok. 200 km dróg rowerowych, w tym wydzielone drogi rowerowe, drogi dla pieszych i rowerów, pasy rowerowe, kontrapasy i kontraruch. Władze miasta przyjęły kilka dokumentów strategicznych dotyczących rozwoju transportu rowerowego; w realizacji związanych z tym zadań uczestniczy także strona społeczna.
Z badania bezpieczeństwa ruchu rowerowego w Lublinie w latach 2010–2014 wynika, że – w porównaniu do statystyk ogólnopolskich – Lublin jest stosunkowo bezpiecznym miastem. Większość kolizji i wypadków miała miejsce w sezonie wiosenno-letnim, w świetle dziennym, w czasie popołudniowego szczytu z winy osób innych niż rowerzyści.
Historia Pierwszy klub rowerowy w Lublinie – Lubelskie Towarzystwo Cyklistów – powstał w 1893. W 1937 powstała wytwórnia rowerów Kamińskiego pod firmą Świąteckiego. W przedsiębiorstwie tym powstał klub kolarski o nazwie Lubelska Wytwórnia Rowerów. W 1965 powstał Lubelski Klub Turystyki Kolarskiej „Welocyped" przy Oddziale Miejskim PTTK w Lublinie.
Pierwsze drogi rowerowe powstawały w latach 90. XX wieku. W 1997 rada miasta wydała uchwałę ws. określenia zasad polityki komunikacyjnej, a w 2000 – „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego”, które także uwzględniało transport rowerowy. Jednak według SUiKZP program budowy sieci dróg rowerowych miał służyć głównie celom turystycznym i rekreacyjnym.
W latach 2010–2015 ukazało się pięć dokumentów strategicznych dotyczących polityki rowerowej (wydanych przez władze miasta albo sporządzonych na ich zlecenie), w tym uchwały rady miasta: „Polityka Rowerowa Miasta Lublin” i „Koncepcja rozwoju komunikacji rowerowej w mieście Lublin”. Polityka rowerowa Lublina ma służyć rozwojowi zrównoważonego transportu; jej celem jest osiągnięcie do 2025 przynajmniej 15% udziału ruchu rowerowego w ogólnej liczbie podróży. W 2015 opublikowano „Społeczny audyt polityki rowerowej dla Lublina”, którego autorzy wskazali, że władze samorządowe nie wywiązują się z wykonywania istniejących, określonych szczegółowo zadań, a część działań związanych z polityką rowerową wykonuje strona społeczna.
W 2014 otwarto Lubelski Rower Miejski, na który składało się 40 stacji rowerowych i 400 rowerów. Dwa lata później system ten został ponaddwukrotnie powiększony. Na wiosnę 2015 w Lublinie było ok. 130 km dróg rowerowych, ponad 25 km pasów rowerowych i 1,5 km ulic z kontrapasami lub kontraruchem.
Infrastruktura Rodzaje infrastruktury Na koniec 2016 roku w Lublinie znajduje się ok. 133 km infrastruktury rowerowej, na którą składa się: mały|Wiek infrastruktury rowerowej w Lublinie mały|Zrzut ekranu Mapy infrastruktury rowerowej Lublina, stan na 2016 ZnakTypŁączna długość / liczbabezramki|60x60pxwydzielona droga dla rowerów16,5 kmbezramki|60x60pxdroga dla rowerów i pieszych82,2 kmbezramki|60x60pxciąg pieszo-rowerowy6 kmbezramki|121x121pxpasy rowerowe24,9 kmbezramki|80x80pxbezramki|80x80pxkontraruch / kontrapasy1,5 / 1,3 kmbezramki|80x80pxdopuszczenie ruchu0,93 kmśluza rowerowa1 szt.miejsc parkingowych(w tym niepublicznych)ok. 5 tys., w tym 2,6 tys.na stojakach U-kształtnych
Pełną mapę infrastruktury rowerowej Lublina w wersji papierowej wydaje od 2011 Porozumienie roweroweAktualna wersja dostępna pod linkiem. Serwis internetowy Mapa Infrastruktury Rowerowej Lublina powstał pod koniec 2013 roku.
Obiekty Miasteczko Ruchu Drogowego – obiekt edukacyjny działający od jesieni roku 2014 znajdujący się przy Alejach Zygmuntowskich 4. Boisko Bike Polo – utworzone dzięki zwycięstwu w głosowaniu w Budżecie Obywatelskim 2014. Oddane w roku następnym. Zlokalizowane przy Szkole Podstawowej nr 43 przy ul. Józefa Śliwińskiego 5. Bike Park – teren przy ul. Janowskiej 74 umożliwiający wykonywanie różnych rodzajów akrobacji. Zamknięty od 2015 roku. Park Rowerowy – teren przy ul. Kazimierza Przerwy-Tetmajera umożliwiający wykonywanie różnych rodzajów akrobacji. Poza tym działają: Lubelski Rower Miejski (miejski system wypożyczalni rowerów), Wypożyczalnia rowerów transportowych (pierwsza społeczna wypożyczalnia roweru transportowego w Lublinie, otworzona w lipcu 2016 dzięki współpracy Porozumienia Rowerowego oraz Miejskiej Biblioteki Publicznej – Biblio), BikeCafe (rowerowe mobilne kawiarnie; pierwsza powstała w 2015 roku) oraz Fresh Bike Lemoniada (rowery mobilne z lemoniadą; pierwsza powstała w 2013). Na koniec 2016 roku w Lublinie działało 28 sklepów oraz 25 serwisów rowerowych. Bezpieczeństwo Z badania bezpieczeństwa ruchu rowerowego w Lublinie w latach 2010–2014 wynika, że – w porównaniu do statystyk ogólnopolskich – Lublin jest stosunkowo bezpiecznym miastem. Większość kolizji i wypadków miała miejsce w sezonie wiosenno-letnim (od maja do września – 72% zdarzeń w ciągu roku), w dni powszednie (w soboty i niedziele było ok. 2 razy mniej zdarzeń niż każdego innego dnia tygodnia). Wypadki i kolizje zdarzały się głównie w świetle dziennym (85%), w czasie popołudniowego szczytu (między godziną 13 a 19).
Do zdarzeń dochodziło głównie na prostych odcinkach jezdni (51%) i na skrzyżowaniach z pierwszeństwem przejazdu (21%). Były to w większości boczne zderzenia pojazdów (70%), głównie roweru i samochodu osobowego (91%). Najczęstszymi przyczynami zdarzeń było nieudzielenie pierwszeństwa przejazdu (49%, z czego niecała 1/3 sprawców to rowerzyści, niecałe 2/3 to kierowcy samochodów osobowych) i nieprawidłowe przejeżdżanie przejścia dla pieszych (14%, z czego ok. 2/3 sprawców to rowerzyści).
W badanym okresie w zdarzeniach wzięło udział 527 rowerzystów. 406 (77%) nie odniosło obrażeń. Pozostali: + Obrażenia rowerzystów w zdarzeniach w Lublinie20102011201220132014RazemZdarzenia8584118105135527 (100%)Obrażenia (%), w tym:29,4122,6222,8828,5714,81Lekkie (%):16,478,3311,866,673,7047 (8,92%)Pozostałe (%),w tym:ciężkie12,9414,2911,0221,9011,1169 (13,09%)śmierć na miejscu2 (0,38%)śmierć w ciągu 30 dni3 (0,57%)
Społeczność rowerzystów Organizacje społeczne W mieście działa szereg organizacji pozarządowych oraz nieformalnych grup działających na rzecz rozwoju ruchu rowerowego. Na pierwszym spotkaniu ich przedstawicieli, które odbyło się w 2016, było reprezentowanych 18 podmiotów.
Na podstawie dokumentów przyjętych przez lubelski ratusz miały działać dwa organy, w skład których mieliby wchodzić urzędnicy miejscy oraz przedstawiciele strony społecznej: zespół opiniujący wdrażanie standardów technicznych infrastruktury rowerowej oraz Rada ds. Ruchu Rowerowego. Do 2015 zespół opiniujący spotkał się jedynie raz, a Rada nie została powołana.
Wydarzenia mały|Rowerowy Maj w Lublinie W mieście odbyło się kilkanaście etapów Tour de Pologne (ostatni w 2008). Od 2003 roku funkcjonuje w Lublinie Masa Krytyczna; od tego samego roku wyjeżdża z miasta Pielgrzymka Rowerowa.
Od 2008 w Lublinie są organizowane obchody Europejskiego Tygodnia Zrównoważonego Transportu. Celem jest promocja alternatywnych dla samochodu środków transportu w mieście, szczególnie komunikacji miejskiej, rowerów i poruszania się pieszo.
W 2016 odbyły się 79. Mistrzostwa Polski w Kolarstwie Przełajowym. W tym samym roku w maju odbyła się pierwsza edycja ogólnopolskiej kampanii Rowerowy Maj. Wzięło w niej udział 9 miast z całej Polski. Głównym celem projektu jest zachęcenie dzieci do jazdy rowerem oraz regularnego dojeżdżania nim do szkoły.
Edukacja rowerowa mały|Teoretyczna edukacja w szkole mały|Praktyczna edukacja w szkole mały|Praktyczna edukacja nauczycieli wychowania komunikacyjnego
Od 2011 Porozumienie Rowerowe prowadzi praktyczne oraz teoretyczne zajęcia z edukacji rowerowej. Obejmuje ono edukację przedszkolaków, dzieci, młodzieży, studentów, mieszkańców oraz nauczycieli. Zajęcia dla uczniów są skierowane do uczniów lubelskich szkół podstawowych klasy 4–6 oraz gimnazjów klasy 1–3.
Teoria szkoły 2x45 minPraktyka szkoły 2/3x45 minNauka dla uczestników 2,5 hLiczba uczestników201110250201220500201380361235002014803010400020154000 Razem 12000
Od 2013 prowadzone są też zajęcia z doskonalenia nauki jazdy dla mieszkańców. Mogą w nim uczestniczyć zarówno grupy, jak i pojedyncze osoby. Są one przewidziane dla mieszkańców oraz studentów. Odbywają się także we współpracy z uczelniami.
W 2014 roku odbyło się szkolenie dla nauczycieli wychowania komunikacyjnego we współpracy z Wojewódzkim Ośrodkiem Ruchu Drogowego. Zajęcia szkoleniowe miały na celu podniesienie wiedzy nauczycieli z zakresu ruchu rowerowego w formie teoretycznej oraz praktycznej.
Publikacje Wydawane są m.in. czasopisma i broszury: Poradnik Miejskiego Aktywisty, OIKOS, Przewodnik Miejskiego Rowerzysty, Mapa Rowerowa Lublina, Rowerem przez Lubelskie. Dostępne są także mapy i opracowania z danych rowerowych w Lublinie i Świdniku (pomiary ruchu, wypadki, statystyki Lubelskiego Roweru Miejskiego, zasięg i wiek infrastruktury, mapy ciepła).
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Transport w Lublinie Lublin