Emil Abderhalden (ur. 9 marca 1877 w Oberuzwil, zm. 5 sierpnia 1950 w Zurychu) – szwajcarski biochemik i fizjolog, przewodniczący Niemieckiej Akademii Przyrodników Leopoldina; twórca teorii o enzymach obronnych, zarzuconej w latach 30. Nie wyjaśniono, czy błędne wyniki Abderhaldena wynikały z braku naukowego rygoru, czy były przykładem naukowego oszustwa.
Życiorys Syn nauczyciela Nikolausa Abderhaldena (1842–1923) i jego żony Anny Barbary z domu Stamm. Studiował medycynę na Uniwersytecie w Bazylei. Od 1902 roku współpracował z Emilem Fischerem. W 1904 habilitował się na Uniwersytecie Berlińskim jako privatdozent z fizjologii, a w 1908 został profesorem i dyrektorem instytutu fizjologii w wyższej szkole weterynaryjnej w Berlinie – Berliner Tierärztliche Hochschule. W latach 1911–1945 wykładał chemię fizjologiczną w Uniwersytecie w Halle. W 1915 założył szpital dziecięcy i wspierał ewakuację niedożywionych dzieci niemieckich do Szwajcarii. Za swoje zasługi został odznaczony Krzyżem Żelaznym II klasy. Od 1946 profesor Uniwersytetu w ZurychuEmil Abderhalden w Whonamedit (j. ang.).
Dorobek naukowy Prowadził badania nad przemianą materii, biochemią aminokwasów, hormonów i enzymów. Uważany za twórcę nowoczesnej nauki o żywieniu (dietetyki). Swoimi badaniami naukowymi wspierał także walkę z alkoholizmem, w 1904 sporządził obszerną bibliografię naukową tego zagadnienia.
Abderhalden łączył działalność naukową z działalnością na rzecz podniesienia poziomu moralności. Służyły temu założone przez niego czasopisma „Fortschritte der naturwissenschaftlichen Forschung” i „Etik”. Pierwsze z nich założył w 1918 – publikował w nich artykuły zwalczające alkoholizm, w których opierał się na swoich badaniach chemicznych i biologicznych. Drugie z nich założył w 1922, a od 1938 także redagował – zamieszczał w nich artykuły dotyczące etyki seksualnej. W 1947 stanął na czele szwajcarskiego związku pomocy duchowej dla Niemiec – owocem jego pracy społecznej w tym okresie jest gromadzące refleksje o wspólnocie ludzkiej i trwałym pokoju dzieło Gedanken eines Biologen zur Schaffung einer Völkergemeinschaft und eines dauerhaften Friedens (Zurych 1947).
Był członkiem Rosyjskiej Akademii Nauk.
Wybrane prace Lehrbuch der physiologischen Chemie (5 wyd. 1923) Biochemisches Handlexikon (13 t., 1910-1932) Handbuch der biologischen Arbeitsmethoden (13 t. do 1939)
Przypisy
Bibliografia Peter Friedli: Abderhalden, Emil. W: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 1, Duncker & Humblot, Berlin 1953, s. 5; .
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Bazylei Kategoria:Członkowie Leopoldiny Kategoria:Członkowie Rosyjskiej Akademii Nauk Kategoria:Ludzie upamiętnieni nazwami medycznymi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Żelaznym Kategoria:Szwajcarscy biochemicy Kategoria:Szwajcarscy fizjolodzy Kategoria:Urodzeni w 1877 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Zurychu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Marcina Lutra w Halle i Wittenberdze Kategoria:Zmarli w 1950