Stanisław Bylczyński h. Dęboróg (ur. 26 lipca 1889 w Chotiaczowie, Włodzimierz Wołyński, zm. 21 lutego 1941 w Rothesay, Szkocja) – kapitan lotnictwa Wojska Polskiego.
Życiorys Pochodził z rodziny ziemiańskiej z Grodzieńszczyzny. Był synem Antoniego (carskiego oficera) i Emilii z Wojciechowskich. Jego żoną była Zofia z Lipińskich (1903–1993)Listy do żony. [T. 4], (1936–1939), Stanisław Ignacy Witkiewicz ; appendix Jadwiga Witkiewiczowa ; przygot. do dr. Anna Micińska ; oprac. i przypisami opatrzył Janusz Degler, Warszawa, 2012.
mały|Halina Bylczyńska
Ukończył Kaczyńską Wojskową Wyższą Szkołę Lotniczą Pilotów w Sewastopolu (na Krymie). Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego. W roku 1922 przeniesiony do rezerwyRocznik Oficerski 1922.. Był związany z Ligą Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej (LOPiP), od roku 1925 był również prezesem Towarzystwa Żeglugi Powietrznej „Potavia”.
We wrześniu 1939 roku uczestniczył w ewakuacji polskiego lotnictwa cywilnego. Po klęsce kampanii wrześniowej internowany w Rumunii, skąd przedostał się drogą morską do francuskiej Syrii (do portu w Bejrucie), a stamtąd do Francji a następnie do Wielkiej Brytanii. Służył jako pilot transportowy. Później, przypuszczalnie z racji wieku, znalazł się w Stacji Zbornej Oficerów Rothesay, na Wyspie Bute, gdzie zmarł w lutym 1941 roku jako jeden z pierwszych tam osadzonych. Został pochowany na tamtejszym cmentarzuhttp://www.polishforcesinbritain.info/PWGBerwickshiretoDumfriesshire.htm Polish Forces in Britain. Był odznaczony Medalem Lotniczym.
mały|Stanisław Bylczyński, Rothesay, Bute, Szkocja 1941, fotografia z r. 2015
Awanse w armii carskiej: porucznik lejbgwardii 3 konnej baterii (1907), dowódca kolumny automobilowej w Odessie (1918) podporucznik – zweryfikowany w październiku 1918Dziennik Rozkazów Wojskowych, 1918, nr 10: http://www.sbc.org.pl/dlibra/plain-content?id=12135 porucznik – 1 pułk. lotn. (w r. 1920 dowódca wojskowego lotniska w Bydgoszczy – Biedaszkowie (obecnie: Port lotniczy Bydgoszcz-Szwederowo)) kapitan – 3 maja 1922 ze starszeństwem z 1 czerwca 1919
(stopień RAF: F/Lt (RAF P-0189))Fundacja Historyczna Lotnictwa Polskiego .
Ciekawostki Stanisław Bylczyński za pośrednictwem znajomego z lat petersburskich (Teodora Białynickiego-Birulihttp://witkacologia.eu/linki/linki_lista.html Witkacologia: Rozmowa z Maciejem Witkiewiczem, stryjecznym wnukiem Witkacego, w Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku pięć portretów Witkacego (luty 2012)) zamówił w firmie portretowej Witkacego kilka pasteli swojej żony, które (pomimo że ich małżeństwo się rozpadło, a Zofia miała jeszcze trzech innych mężów) przeszły do historii prac Witkacego jako portrety „Haliny Bylczyńskiej”. Sanacyjny światek artystyczno-ziemiański mawiał, że żona kapitana była kochanką Witkacegohttp://kmciesielska.blogspot.com/2015/01/kochannice-witkacego.html Kamila Ciesielska, Kochanice Witkacego, 22.01.2015. Dziś jej portrety (autorstwa Witkacego) znajdują się w zbiorach prywatnych (m.in. aktorki z nią spokrewnionej – Marty LipińskiejStanisław Bylczyński ożenił się z Zofią Haliną Lipińską 24.02.1920 r. w Warszawie (akt. nr 116). Świadkiem na ślubie była m.in. matka Zofii - także Zofia Lipińska. Wówczas Lipińscy mieszkali w Warszawie na ul. Bagatela. Zofia Lipińska urodziła się w Babczenicach na Podolu. Jej ojcem był Kazimierz Lipiński, przedsiębiorca naftowy z Borysławia. Kazimierz był dziadkiem aktorki Marty Lipińskiej. Zofia była zamężna z Bylczyńskim na pewno do roku 1929. Później, po rozwodzie miała jeszcze trzech mężów. Używała nazwiska w brzmieniu Zofia Wattenowa-Mrozowska (po dwóch kolejnych mężach). Zmarła w Buenos Aires w roku 1993. Zob.: akt ślubu Stanisława Bylczyńskiego i Zofii Lipińskiej i wspomnienia kpt. Bylczyńskiego. i w Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku.
Przypisy
Bibliografia Alfabetyczny spis oficerów rezerwy, Warszawa 1922. Rocznik Oficerski 1923. Janusz Degler, Witkacego portret wielokrotny. Szkice i materiały do biografii (1918–1939), Warszawa 2014. Małgorzata Szejnert, Wyspa Węży, Kraków, S.I.W. Znak, 2018. Radosław Golec, Generał i Diuk. Tajemnice rządu Sikorskiego i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Warszawa, „Fronda”, 2020. Krzysztof Kaczmarski, Nie tylko Rothesay. Oficerskie obozy izolacyjne oraz obóz dyscyplinarny dla żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych w Wielkiej Brytanii (1940–1943), Rzeszów-Warszawa, IPN, 2020.
Stanisław Bylczyński Kategoria:Członkowie Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej Kategoria:Kapitanowie lotnictwa II Rzeczypospolitej Kategoria:Kapitanowie Polskich Sił Powietrznych Kategoria:Odznaczeni Medalem Lotniczym Kategoria:Oficerowie PSZ internowani na wyspie Bute Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Polacy internowani w Rumunii w czasie II wojny światowej Kategoria:Polscy lotnicy w kampanii wrześniowej Kategoria:Urodzeni w 1889 Kategoria:Zmarli w 1941 Kategoria:Żołnierze Imperatorskiej Wojskowej Floty Powietrznej Kategoria:Absolwenci Kaczyńskiej Wojskowej Wyższej Szkoły Lotniczej Pilotów