Kościół San Vidal (nazwa w języku weneckim; wł. chiesa di San Vitale, pol. kościół św. Witalisa) – były rzymskokatolicki kościół w Wenecji w dzielnicy (sestiere) San Marco). Administracyjnie należał do Patriarchatu Wenecji. Do 1810 roku był kościołem parafialnym, później filialnym. Po remoncie nie pełni już funkcji sakralnej, lecz świecką (sala koncertowa). Znany z obrazów malarzy weneckich (Vittore Carpaccio, Giovanni Battista Piazzetta, Giulia Lama).
Historia Według najstarszych kronik kościół San Vitale miał być zbudowany w 699 roku, lub później, w 917. Jednak według Cornera kościół został założony w 1084 roku przez dożę Vitale Faliera. Niejasne są również początki parafii, jednak powstała ona co najmniej wraz z założeniem kościoła. W 1105 roku kościół został zniszczony przez pożar, a następnie odbudowany z użyciem kamienia. Ponownie zniszczony w 1347 roku przez trzęsienie ziemi. Odbudowany ponownie po 1696 roku według projektu Antonia Gaspariego, na zlecenie rodziny Morisoni jako pomnik Francesca Morosiniego, który pokonał Turków w bitwie pod Moreą, a następnie panował jako doża w latach 1688–1694. Na mocy dekretów wydanych w 1810 roku przez pozostające pod zwierzchnictwem napoleońskim Królestwo Włoch parafia San Vitale została włączona do parafii Santo Stefano protomartire, a kościół San Vitale stał się kościołem filialnym. Przez długi okres zdesakralizowany pełnił przez jakiś czas funkcję sali wystawowej Unii Katolickiej Artystów Włoskich, a obecnie (2016) odbywają się w nim koncerty. Prace konserwatorskie zostały przeprowadzone w latach w 1902–1903 oraz w roku 2000.
Architektura Wygląd zewnętrzny Korpus kościoła został zbudowany w latach 1696–1700. Fasada, zbudowana w latach 1734–1737 według projektu Andrei Tiraliego, utrzymana w stylu palladiańskim, wzorowana jest na fasadzie kościoła San Francesco della Vigna; jej budowę sfinansował doża Carlo Contarini. Dwie pary kolumn posadowionych na wysokich bazach podtrzymują trójkątny tympanon, zwieńczony posągami. Na fasadzie znajdują się popiersia Contariniego i jego żony oraz proboszcza Teodora Tessariego, którego starania doprowadziły do odbudowy kościoła. W niższych częściach bocznych po obu stronach nawy znajdują się pomieszczenia mieszkalne.
Kampanila thumb|left|Kampanila Mająca 29 m wysokości kampanila została wzniesiona w 1084 roku, a po pożarze 1105 przebudowana, podobnie jak kościół. Kolejne jej odbudowy miały miejsce w 1347 roku (po trzęsieniu ziemi) i ponownie w roku 1680. Drzwi w przyziemiu zostały zwieńczone fragmentem gzymsu, przypuszczalnie XII-wiecznego oraz, umieszczoną powyżej niego, XV-wieczną, okrągłą płaskorzeźbą, przedstawiającą św. Grzegorza.
Wnętrze thumb|240px|Wnętrze kościoła Wnętrze tworzy jedna nawa z ołtarzami bocznymi. Zdesakralizowany kościół został adaptowany najpierw jako galeria sztuki, a obecnie wykorzystywany jest jako sala koncertowa i punkt sprzedaży płyt.
Na wewnętrznej ścianie fasady znajdują się organy, zbudowane w 1833 roku przez Bazzaniego.
Dzieła sztuki W ołtarzu głównym znajduje się obraz Święty Witalis na koniu, późne i zręczne dzieło Vittore Carpaccia; Święty jest flankowany przez swoją żonę, św. Walerię, i św. Jerzego (po jednej stronie) oraz przez św. Jakuba i św. Jana Chrzciciela (po drugiej). Na balkonie stoją ich synowie ze swymi patronami, św. Piotrem i św. Andrzejem. Drugim zasługującym na uwagę obrazem jest umieszczony w trzecim ołtarzu z prawej strony Archanioł Rafał ze św. Antonim Padewskim i św. Ludwikiem pędzla Giovanniego Battisty Piazzetty z 1730 roku. Inni artyści, których prace są obecne w kościele to, między innymi Giovanni Antonio Pellegrini, (Trójca Święta ze św. Piotrem i św. Franciszkiem z Paoli) oraz Giulia Lama (Ukrzyżowanie z apostołami). Również w zakrystii, na niewielkiej przestrzeni zgromadzono kolekcję obrazów XVIII-wiecznych malarzy. Według tradycji w kościele miał się znajdować grobowiec kompozytora Baldassare Galuppiego, jednak żadna tablica pamiątkowa nie zachowała się.
Przypisy
Kategoria:Zdesakralizowane kościoły w Wenecji Kategoria:Architektura barokowa w Wenecji Witalis z Mediolanu