Witosza (484 m n.p.m.) – wzniesienie w południowo-zachodniej Polsce, w południowej części Wzgórz Łomnickich, w środkowej części Kotliny Jeleniogórskiej.
Położenie Wzniesienie położone w środkowej części Kotliny Jeleniogórskiej, w południowej części Wzgórz Łomnickich, na wschodnich obrzeżach miejscowości Staniszów.
Opis Niewielkie wyróżniające się skaliste wzgórze, jest drugim pod względem wysokości wzniesieniem Wzgórz Łomnickich, górującym około 100 m od wschodniej strony nad środkową częścią miejscowości- Staniszów. Wyrasta w kształcie niewielkiej, wyraźnie zaznaczonej kopuły, z lekko stromymi zboczami. Na zboczach występują liczne granitowe formy skalne, pieczary oraz jaskinie powstałe pod wpływem mechanicznego odspajania i przemieszczania się po stromym stoku bloków skalnych. Formy skalne i niewielkie jaskinie typu szczelinowo-osuwiskowego w wyniku procesu wietrzeniowego przybrały rozmaite kształty tworząc niezwykłą atrakcję wzniesienia: Są to: Skalna Komora obszerna komora przykryta jedną olbrzymią granitową płytą, Ucho Igielne wąska około 8 m długości jama, Pustelnia wąska 15 metrowej długości szczelina kończąca się skalnym oknem, Skalna Uliczka. Położenie wzniesienia, kształt i wyraźnie podkreślona część szczytowa, czynią wzniesienie rozpoznawalnym w terenie.
U podnóża wzniesienia, po zachodniej stronie, położona miejscowość Staniszów.
Budowa geologiczna Podłoże wzniesienia zbudowane z granitów karkonoskiego i uformowane w wyniku ich selektywnego wietrzenia. Na zachodnim zboczu poniżej szczytu występują okazałe granitowe skałki o kilkumetrowej wysokości oraz liczne bloki skalne (tzw. boludery) pokryte kociołkami wietrzeniowymi.
Roślinność Całą powierzchnię szczytową oraz górne partie zboczy porasta las liściasty z domieszką drzew iglastych. Pozostałą część zboczy wzniesienia zajmują zabudowania Staniszowa.
Ciekawostki Na szczycie zachowały się do obecnych czasów pozostałości cokołu, na którym stał niegdyś pomnik Ottona von BismarckaPomnik (Kolumna) Bismarcka.. Na szczycie wzniesienia hrabia Henryk XXXVIII Reuß zu Köstritz z Nowego Dworu koło Kowar w 1806 r. wybudował punkt widokowy i alejki spacerowe obsadzone drzewami i krzewami ozdobnymi. W przeszłości wzgórze Witosza zwana było „karkonoskim Brockenem”, ponieważ z tarasu widokowego obserwowano tu w sprzyjających warunkach widmo Brockenu. W czasie wojny 30-letniej jaskinie Witoszy zamieszkiwał ludowy prorok-pustelnik Rischmannprorok z Witoszy.. W przeszłości wzniesienie nosiło nazwę Prudelberg. Pod wzniesieniem w latach 1790–1791 górnicy z Wałbrzycha wydrążyli 80-metrowy tunel. Wejście do tunelu znajduje się za budynkiem, w którym przez pewien czas działał browar i gorzelnia. Tunel w przeszłości służył jako piwnica do przechowywania lodu oraz piwa, które zaczęto produkować we wsi po 1800 rokuTajemnice Witoszy.. W pierwszej połowie XIX wieku wzgórze Witosza zwiedziła Izabela Czartoryska, co odnotowała w swoich dziennikach z podróży Dziennik podróży do Cieplic w roku 1816.
Turystyka Przez szczyt wzniesienia prowadzi szlak turystyczny. żółty – prowadzący z Jeleniej Góry do Sosnówki. Podnóżem wzniesienia prowadzi: zielony – szlak turystyczny z Jeleniej Góry – Cieplic do Mysłakowic. Szczyt wzniesienia stanowi doskonały punkt widokowy na otaczającą Kotlinę Jeleniogórską i Karkonosze. Na szczyt wzniesienia prowadzą kamienne schodki.
Przypisy
Bibliografia Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom. 4 Kotlina Jeleniogórska, red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 1999, .
Dolina Pałaców i Ogrodów. Kotlina Jeleniogórska, mapa turystyczna, skala 1:25 000, Wydawnictwo Turystyczne „Plan”, Wyd. II, Jelenia Góra, 2006, . Marek Hachulski, „Staniszów”, Wydawnictwo Kartograficzne Jel-Kart, 2013. wyd. I. Wydawnictwo Kartograficzne Jel-Kart. .
Kategoria:Wzniesienia Kotliny Jeleniogórskiej