Szczurzynek (Melomys) – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Australazji.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 90–210 mm, długość ogona 98–205 mm, długość ucha 12–20 mm, długość tylnej stopy 23–34 mm; masa ciała 37–145 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1922 roku angielski zoolog Oldfield Thomas w artykule zatytułowanym Podrodzaj rodzaju Uromys, opublikowanym w czasopiśmie „The Annals and magazine of natural history”. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) szczurzynek czarnogonowy (M. rufescens).
Etymologia Melomys: Melanezja; mus, μυος muos ‘mysz’.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące współczesne gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNMelomys fraterculus (O. Thomas, 1920)szczurzynek seramskigatunek monotypowyendemit Indonezji: Seram (góra Manusela; niepotwierdzony w innych miejscach), Moluki; zakres wysokości: powyżej 1800 m n.p.m.DC: około 11,5 cmDO: 15,3–15,5 cmMC: brak danychMelomys dollmaniRümmler, 1935szczurzynek stokowygatunek monotypowyendemit Papui-Nowej Gwinei: wschodnia Nowa Gwinea (Góry Centralne; być w południowo-wschodniej części); zakres wysokości: 1200–1530 m n.p.m.DC: brak danychDO: brak danychMC: brak danychMelomys lutillus(O. Thomas, 1913)szczurzynek papuaskigatunek monotypowyIndonezja i Papua-Nowa Gwinea: północna, środkowa i południowo-wschodnia Nowa Gwinea; zakres wysokości: 0–2200 m n.p.m.DC: 9–11,5 cmDO: 11,3–12 cmMC: brak danychMelomys howiD.J. Kitchener, 1996szczurzynek riamańskigatunek monotypowyendemit Indonezji: Riama (Moluki); zakres wysokości: 0–200 m n.p.m.DC: 11,1–11,2 cmDO: 13,5–13,7 cmMC: 61–73 gMelomys bannisteriD.J. Kitchener & Maryanto, 1993szczurzynek archipelagowygatunek monotypowyendemit Indonezji: Kai Besar (Wyspy Kai); zakres wysokości: 0–500 m n.p.m.DC: około 13,8 cmDO: około 12,7 cmMC: brak danychMelomys frigicolaTate, 1951szczurzynek górskigatunek monotypowyendemit Indonezji: zachodnio-środkowa Nowa Gwinea (północne zbocza Gór Śnieżnych i pobliska rzeka Baliem); zakres wysokości: 600–2200 m n.p.m.DC: 10,12–13,5 cmDO: 12,2–13,6 cmMC: brak danychMelomys burtoni(E.P. Ramsay, 1887)szczurzynek łąkowygatunek monotypowypołudniowa Nowa Gwinea (obszar Trans-Fly) i przybrzeżna północna i wschodnia Australia (wraz z wieloma przybrzeżnymi wyspami); zakres wysokości: 0–1200 m n.p.m.DC: 12,2–14 cmDO: 10,5–14 cmMC: 45–65 gMelomys paveli K.M. Helgen, 2003szczurzynek nadbrzeżnygatunek monotypowyendemit Indonezji: południowe wybrzeża Seram (Moluki)DC: około 12,3 cmDO: około 12,8 cmMC: około 65 gMelomys matambuaiFlannery, D. Colgan & Trimble, 1994szczurzynek wyspowygatunek monotypowyendemit Papui-Nowej Gwinei: Manus (Wyspy Admiralicji); zakres wysokości: – m n.p.m.DC: około 15,1 cmDO: około 14,1 cmMC: około 145 gMelomys bougainvilleTroughton, 1936szczurzynek solomońskigatunek monotypowypółnocno-zachodni archipelag Wyspy Salomona: Wyspa Bougainville’a i Buka (Papua-Nowa Gwinea) i Choiseul (Wyspy Salomona)DC: 14,9–17 cmDO: 9,8–14 cmMC: brak danychMelomys aerosus(O. Thomas, 1920)szczurzynek ciemnygatunek monotypowyendemit Indonezji: Seram (góry Manusela, Hoaulu i pobliskie Kanikeh), Moluki; zakres wysokości: 650–1830 m n.p.m.DC: 15–16 cmDO: 12,5–13,8 cmMC: 97–123 gMelomys obiensis(O. Thomas, 1911)szczurzynek obiańskigatunek monotypowyendemit Indonezji: Obi i Bisa (na południe od Halmahery, Moluki)DC: 12,3–12,9 cmDO: 14,8–17,5 cmMC: 68–74 gcentruj|150pxMelomys cervinipes(J. Gould, 1852)szczurzynek płowonogigatunek monotypowyendemit Australii: północno-wschodni Queensland na południe do środkowej Nowej Południowej Walii (wraz z wyspami Dunk, Hinchinbrool, Carlise, Middle, Wielka Wyspa Piaszczysta i North Stradbroke)DC: 9,5–20 cmDO: 10,5–18 cmMC: 45–120 gcentruj|150pxMelomys rubicolaO. Thomas, 1924szczurzynek koralowygatunek monotypowyendemit Australii: znany tylko z wyspy Bramble Cay, w Wielkiej Rafy Koralowej u wybrzeży północno-wschodniego QueenslandDC: 14,8–16,5 cmDO: 14,5–18,5 cmMC: 78–164 gMelomys capensisTate, 1951szczurzynek przylądkowygatunek monotypowyendemit Australii: półwysep Jork (Queensland) wraz z kilkoma przybrzeżnymi wyspamiDC: 11,9–16,2 cmDO: 12,9–17,2 cmMC: 45–116 gcentruj|150pxMelomys rufescens(Alston, 1877)szczurzynek czarnogonowy7 podgatunkówIndonezja i Papua-Nowa Gwinea: Nowa Gwinea (wraz z wyspami u północno-zachodnich, północnych i południowo-wschodnich wybrzeży), Archipelag Bismarcka (Nowa Brytania i Nowa Irlandia); zakres wysokości: 0–2400 m n.p.m.DC: 11,3–14,6 cmDO: 10,8–17,5 cmMC: 37–102 gMelomys cooperaeKitchener, 1995szczurzynek tanimbarskigatunek monotypowyendemit Indonezji: Yamdena (Wyspy Tanimbar), południowe Moluki; zakres wysokości: do 200 m n.p.m.DC: 11,2–14 cmDO: 14–17 cmMC: 60–96 gMelomys caurinus(O. Thomas, 1921)szczurzynek krótkoogonowygatunek monotypowyendemit Indonezji: Karakelang i Salibabu (Wyspy Talaud)DC: około 17,6 cmDO: 13,6–13,7 cmMC: – brak danychMelomys talaudium (O. Thomas, 1921)szczurzynek talaudzkigatunek monotypowyendemit Indonezji: Karakelang i Salibabu (Wyspy Talaud); zakres wysokości: – m n.p.m.DC: 17,3–17,4 cmDO: 15–19 cmMC: brak danychMelomys fulgens (O. Thomas, 1920)szczurzynek bojaźliwygatunek monotypowyendemit Indonezji: Seram (zatoka Teloeti, na południowym wybrzeżu), Moluki; zakres wysokości: 60–900 m n.p.m.DC: około 15 cmDO: 20–21 cmMC: brak danychMelomys leucogaster(Jentink, 1908)szczurzynek białobrzuchygatunek monotypowyIndonezja i Papua-Nowa Gwinea: południowa Nowa Gwinea (od rzeki Lorentz na wschód do rzeki Mori; kilka przybrzeżnych wysp); zakres wysokości: 0–1400 m n.p.m.DC: od 21 cmDO: brak danychMC: brak danychMelomys arcium(O. Thomas, 1913)szczurzynek luizjadzkigatunek monotypowyendemit Papui-Nowej Gwinei: Rossel (Luizjady); zakres wysokości: 50–700 m n.p.m.DC: około 13,8 cmDO: około 12,7 cmMC: brak danychMelomys spechtiFlannery & Wickler, 1990szczurzynek bukańskigatunek monotypowyendemit Papui-Nowej Gwinei: Buka (Wyspy Salomona)DC: brak danychDO: brak danychMC: brak danych Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek narażony, – gatunek zagrożony, – gatunek wymarły, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Kategoria:Myszy