mały|Odbitka strony z Songs of Experience sporządzona przez William Blake’a ok. 1795 roku (w zbiorach British Museum) „Tygrys” () – wiersz Williama Blake’a opublikowany po raz pierwszy w 1794 roku w zbiorze zatytułowanym „Pieśni doświadczenia”. Jest to jeden z najczęściej przedrukowywanych wierszy anglojęzycznych wszystkich czasówZobacz wstęp tłumacza [w:]; Od Chaucera do Larkina. 400 nieśmiertelnych wierszy 125 poetów anglojęzycznych z 8 stuleci. Antologia w wyborze, przekładzie i opracowaniu Stanisława Barańczaka, Kraków 1993..
Treść Wiersz jest rozbudowaną apostrofą do tytułowego tygrysa, stanowiącego uosobienie zła, które zarazem przeraża i fascynuje człowieka. Wiersz dotyka problemu teodycei, czyli pytania o niezrozumiałe pochodzenie zła wobec wszechmocy i nieskończonej dobroci Boga. Kluczowe jest sformułowanie Did He who made the Lamb make thee? (Czy Ten, kto stworzył Baranka, stworzył i ciebie?)Porównaj: Przemysław Mroczkowski, Historia literatury angielskiej. Zarys, Wrocław 1981, s. 371..
Forma Utwór jest napisany trocheicznym czterostopowcem, ułożonym w strofy czterowersowe, rymowane parzyście aabb. Ważną rolę odgrywa dobitna aliteracja:
Tyger! Tyger! burning bright In the forests of the night, What immortal hand or eye Could frame thy fearful symmetry?
Polskie przekłady Tygrys Blake’a należy do najczęściej tłumaczonych wierszy. Na język polski przekładali go między innymi Jerzy Pietrkiewicz i Stanisław Barańczak, jak też Maciej Froński, Krzysztof Puławski i Jolanta Kozak.
Nawiązania Wiersz dwukrotnie cytowano w odcinku 42. serialu Batman z 1992 r. Jego tytuł to Tyger, Tyger. Fragmenty wiersza - z tygrysem zamienionym na pająka - zostały wplecione w narrację historii Torment autorstwa Todda McFarlane'a opublikowaną w komiksie Spider-man #1-5. Wiersz ten był też głównym wątkiem serialu Mentalista (ang. The Mentalist). Posługiwał się nim seryjny morderca o pseudonimie Red John. Wiersz stanowi tekst tytułowego utworu z płyty "Tyger" zespołu Tangerine Dream Wykorzystany również w filmie Joueuse (QUEEN TO PLAY)
Przypisy
Bibliografia Małgorzata Stępnik, Paradoksy imaginacji. Williama Blake’a metaforyka przestrzeni, Estetyka i Krytyka 33 (2/2014), s.73-94.
Kategoria:Utwory poetyckie Williama Blake’a Kategoria:Utwory literackie z 1794 Kategoria:Utwory literackie o zwierzętach