Kościół świętego Mikołaja w Nowej Rudzie – zabytkowy rzymskokatolicki kościół parafialny w dekanacie Nowa Ruda diecezji świdnickiej. Znajduje się w dzielnicy Centrum Nowej Rudy.
Historia Pierwotną, późnogotycką świątynię zbudowano jako ewangelicką w 1515 roku. Po 1623 roku przejęli ją katolicy. W 1884 roku została zniszczona przez pożar. Odbudowa w obecnym, neogotyckim kształcie w latach 1885–1887 według projektu Josepha Ebersa i Josepha Elsnera. Kościół był remontowany w roku 1968 i latach 1970–1975.
Architektura thumb|Wejście główne do świątyni Jest to duży, trzynawowy kościół halowy o długości około 72 metrów i szerokości 22 metrów. Bryła świątyni jest mocno rozczłonkowana z wydzielonym, wielobocznie zakończonym prezbiterium i jednakowo zamkniętymi nawami bocznymi. Wieża zwieńczona jest strzelistym hełmem, z narożnikowymi małymi hełmami-sterczynami. Na kalenicy dachu znajduje się bardzo smukła, czworokątna sygnaturka. Wnętrze nakryte jest sklepieniami. kościół posiada bardzo bogate detale ceglane w stylu neogotyckim (są to m.in. opaski okienne, portale, fryzy, przypory itp.). Wnętrze posiada bogate, jednolite wyposażenie w stylu neogotyckim, pochodzące z końca XIX wieku (są to drewniane, polichromowane ołtarze; drewniany prospekt organowy). Oprócz tego ze starej świątyni zachowały się: chrzcielnica z piaskowca datowana na XIII wiek, gotycka kamienna figura św. Krzysztofa z 1511 roku; gotycka, drewniana, polichromowana figurka Matki Bożej z XV wieku i późnogotycka figura św. Jana Nepomucena z XVI wieku.
Rzeźby Rzeźby dziesięciu z dwunastu śś. apostołów umieszczone są na filarach w nawie głównej: Franz Wagner (1887−1942) w latach 1890-1895 wykonał rzeźby: Mateusza, Tadeusza z maczugą i podobizną Jezusa, Tomasza z włócznia, Szymona z piłą. Alois Schmidt (1855−1939) w 1890 wykonał rzeźby: Jakuba Większego, Jana z kielichem. Joseph Elsner (1845−1945) wykonał rzeźby: Andrzeja, Jakub Mniejszego z toporem, Filipa z krzyżem i księgą, z roku 1914, Bartłomieja z nożem, z roku 1914. rzeźby: Piotra, apostoła Pawła z Tarasu, który nie jest apostołem są w ołtarzu głównym.
Organy Organy wybudowała w 1890 roku firma Schlag & Söhne jako opus 310. To jedne z największych zachowanych mechanicznych organów tej firmy. Wiatrownice z bocznymi klapkami są autorską konstrukcją tego zakładu. Instrument ostatnio remontowany przez firmę organmistrzowską z Wrocławia.
Dyspozycja instrumentu: Manuał IManuał IIManuał IIIPedał1. Pryncypał 8’1. Klarnet 8’1. Progr. Har 2–3x1. Puzon 32’2. Gamba 8’2. Rurflet 8’2. Gedakt 16’2. Majorbas 32’3. Tuba 8’3. Portunal 8’3. Obój 8’3. Oktawa 4’4. Burdon 16’4. Gemshorn 8’4. Prync. Skrzyp 8’4. Kwintbas 10 2/3’5. Pryncypał 16’5. Salicet 8’5. Aeolina 8’5. Gamba 16’6. Fagot 16’6. Pryncypał 8’6. Voxcelestis 8’6. Wiolon 16’7. Holflet 8’7. Mikstura 5x7. Gedakt 8’7. Prync. Bas 16’8. Gedakt 8’8. Kwinta 2 2/3’8. Traversflet 4’8. Puzon 16’9. Kwinta 2 2/3’+2’9. Kwintaton 16’9. Oktawa 4’9. Trąbka 8’10. Kornet 3–5x10. Wiolina 4’10. Kornet 3x11. Mikstura 5x11. Rurflet 4’11. Cello 8’12. Trąbka 8’12. Róg nocny 2’12. Oktawbas 8’13. Oktawa 4’13. Fletbas 8’14. Flet 4’14. Subbas 16’15. Pikolo 2’
Dzwony We wrześniu 1890 roku na wieży zainstalowano pierwszy komplet trzech dzwonów z brązu. W 1919 z powodu działań wojennych na ich miejsce zawieszono znajdujące się do dziś, cztery staliwne dzwony, odlane rok wcześniej w Bochum. +Dane dzwonówImięWaga (kg)TonŚrednica (cm)Rok odlaniaOdlewnia4św. Józefok. 250 kgcis" (+)88 cm1918Bochumer Verein, Bochum3św. Barbaraok. 600 kggis' (+)115 cm2Mariaok. 1300 kge' (-)143 cm1św. Mikołajok. 1950 kgc' (+)166 cm
Płyty i epitafia Płyty pochodzą ze zlikwidowanego w 1885 przykościelnego cmentarza. Pod koniec XIX w. wstawiono je w mur od strony ul. Kościelnej. Płyty: dzieci Hieronimusa Kesslera (1589): córki Anny (1602–1604), synów: (1597), Georga (1598–1606), Augustinusa (ur. 1607), córki pisarza miejskiego Judith (Judyty) Löchterlein (zm. 1631) Podpis pod zdjęciem: , Inskrypcyjna (1631), Franza Rosenberga (1798).
Przypisy
Bibliografia Słownik geografii turystycznej Sudetów. Marek Staffa (redakcja). T. 11: Góry Sowie, Wzgórza Włodzickie. Wrocław: Wyd: I-Bis 1995, .
Kościół Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Mikołaja Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie kłodzkim Mikołaja Kategoria:Dzieła Josepha Ebersa Kategoria:Architektura neogotycka w województwie dolnośląskim Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w 1887