”Autoportret przekorny”. Rozmowy z Aleksandrem Fiutem – zbiór rozmów z Czesławem Miłoszem przeprowadzonych w latach 1979-1994.
Wydania Pierwsza seria rozmów przeprowadzona została w Paryżu w czerwcu 1979 i pierwotnie nie była przeznaczona do druku. Miała służyć jako materiał pomocniczy do przygotowywanego przez rozmówcę obszernego studium o poezji Miłosza. W formie książkowej, zawierającej 22 rozmowy oraz 36 czarno-białych ilustracji, ukazała się w Wydawnictwie Literackim 1981 pod tytułem Rozmowy z Czesławem Miłoszem.
Druga seria rozmów nagrana została w Berkeley w 1982 i wraz z serią pierwszą wydana została w 1988 również w Wydawnictwie Literackim pod tytułem Czesława Miłosza autoportret przekorny. Edycję zawierającą 28 rozmów opatrzono 41 czarno-białymi reprodukcjami zdjęć i dokumentów. Pominięto rozmowę przeprowadzoną podczas uroczystości noblowskich w Sztokholmie w grudniu 1980.
Do kolejnego wydania książki w 1994 włączono 5 nowych wywiadów drukowanych wcześniej na łamach czasopism („Tygodnik Powszechny”, „Teksty Drugie” i „Dziennik Polski”).
W serii Dzieła zebrane wszystkie 33 rozmowy wydano pod tytułem ”Autoportret przekorny”. Rozmowy z Aleksandrem Fiutem (2003). Zrezygnowano z fotografii, zachowano podział na części i dodano napisany w listopadzie 2002 r. autokomentarz Miłosza pt. Przypis po latach.
Tematy rozmów Część I: Żagary Spotkania i konfrontacje Wobec poetów anglosaskich „Dolina Issy” Między poezją i prozą Myśleć wierszem Lektury zapamiętane Ziarno obłędu Poetyckie powinowactwa z wyboru Lekcja kultury antycznej Moment wieczny Sekretny zjadacz trucizn manichejskich Norwid i Mickiewicz Preferencje filozoficzne Miasto bez imienia W okupowanej Warszawie Po wojnie Za granicą Kraj wielkiej samotności Ukryty nurt Litwa gniazdowa Część II: Dwór i okolice Gimnazjum Uniwersytet Wilno Praca i podróże Próby oceny Obraz poety Część III: O przestrzeni Noblista w oczach czytelników O literaturze Europy Środkowej Polska szkoła w poezji Powroty do Krakowa
Przekłady na języki obce Miłosz racconta Miłosz. Conversazioni con A. Fiut, Bologna: CSEO Biblioteca, 1983 Milosz par Milosz, Paris: Fayard, 1986 (skrót) Maištingas Czesławo Miłoszo autoportretas, Vilnus: Alma Littera, 1997 Besedy s Česlavom Milošem, Moskva: Novoe Izdatel’stvo, 2007 Prkosni autoportret Česlava Miloša, Beograd: Albatros Plus, 2012
Recenzje i omówienia Bednarczyk Ryszard, Miłosz uczłowieczony, „Życie Literackie” 1989, nr 4, s. 10. Dużyk Józef, Tęsknota za przeszłością, „Dziennik Polski” 1988, nr 181, s. 4. Hałaś Marcin, „Tak i nie” 1989, nr 1, s. 13. Janowicz Leon, Klucz do Miłosza, „Kurier Polski” 1988, nr 182, s. 5. Jeleński Konstanty, Jestem Miłoszem, Miłoszem być mogę…, „Kultura” (Paryż) 1983, nr 11, s. 137-143. Jędrzejczyk Olgierd, Życie Miłosza w wywiadach opowiedziane, „Gazeta Krakowska” 1981, nr 228, s. 5. Klejnocki Jarosław, Autointerpretacje Czesława Miłosza, „Świat Książki” 1988, nr 4, s. 23. Krassowski Maciej, Bezcenny żywioł mowy potocznej, „Wiadomości Kulturalne” 1994, nr 24, s. 20. Królak Tomasz, Portret własny, „Przegląd Katolicki” 1988, nr 49, s. 6. Laguna Konrad, „Życie Warszawy” 1988, nr 199, s. 5. Lektor (Tomasz Fiałkowski), Miłosz widziany przez Miłosza, „Tygodnik Powszechny” 1994, nr 42, s. 13. Marx Jan, Wizerunek własny Miłosza, „Kultura” 1988, nr 35, s. 9. M.J., Rozmowy z Miłoszem, „Opole” 1988, nr 12, s. 21-22. Pawelec Dariusz, Wyprowadzanie z nicości, „Twórczość” 1989, nr 2, s. 110-113. Pilch Jerzy, Pogwarki z Miłoszem, „Echo Krakowa” 1981, nr 231, s. 4. Stanuch Stanisław, Rozmowy z Miłoszem, „Dziennik Polski” 1981, nr 230, s. 3.
Bibliografia Kamil Kasperek, Bibliografia (wybór) , [w:] Czesław Miłosz, Autoportret przekorny, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2003, s. 516. Czesław Miłosz, Przypis po latach, [w:] Czesław Miłosz, Autoportret przekorny, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2003, s. 5. Maria Rola, Nota wydawcy, [w:] Czesław Miłosz, Autoportret przekorny, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2003, s. 528-531.
Kategoria:Twórczość Czesława Miłosza Kategoria:Utwory literackie z 2003 Kategoria:Książki publicystyczne Kategoria:Polskie utwory biograficzne