thumb|Bośnia w czasach rzymskich thumb|Rozwój terytorialny państwa bośniackiego w średniowieczu thumb|Meczet Cesarski w Sarajewie thumb|Ejalet Bośni ok. 1600 roku thumb|Powstańcy hercegowińscy (1875–1878) thumb|Ivo Andrić, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1961 roku thumb|Wojska ONZ w Sarajewie (Aleja Snajperów, 1995) thumb|upright|Alija Izetbegović, prezydent Republiki Bośni i Hercegowiny (1990–1996)|alt= Kalendarium historii Bośni i Hercegowiny – uporządkowany chronologicznie, począwszy od czasów najdawniejszych aż do współczesności, wykaz dat i wydarzeń z historii Bośni i Hercegowiny.

Czasy najdawniejsze starożytność – obszar Bośni był zamieszkiwany przez plemiona Ilirów, Traków i Celtów 168–167 p.n.e. – podbój Ilirii przez Rzymian, którzy utworzyli na tym terenie prowincję Illyricum 6–9 n.e. – powstanie w Panonii; po stłumieniu powstania obszar współczesnej Bośni i Hercegowiny został włączony przez Rzymian do prowincji Dalmacja (Dalmatia) VII w. – tereny należące dzisiaj do Bośni i Hercegowiny zasiedlili Słowianie X w. – Bośnia stała się samodzielną jednostka polityczną, rządzoną przez własnych banów XI w. – Bośnia znalazła się pod kontrolą Bizancjum, a następnie Serbii XII w. – w Bośni utrwaliły się wpływy Węgier. 1238/1239 – pierwsza wzmianka o osadzie Vrhbosna (na miejscu współczesnego Sarajewa) koniec XIV w. – Bośnia przejściowo zdobyła niepodległość 1377–1391 – panowanie pierwszego króla bośniackiego, Tvrtka I z dynastii Kotromanowiczów I poł. XV w. – rozpad Bośni na mniejsze księstwa feudalne, uznających zwierzchnictwo Węgier 1448 – wyodrębniła się Hercegowina

Podbój i rządy Turków 1462 – wakf Isa-bega Ishakovicia – założenie Sarajewa 1463 – Turcy osmańscy podbili Bośnię 1482 – Turcy osmańscy podbili Hercegowinę 1875–1878 – w Hercegowinie wybuchło powstanie przeciwko Turkom i begom (szlachcie bośniackiej wyznającej islam), które w roku następnym objęło także Bośnię; okrucieństwo wojsk tureckich wobec miejscowej ludności przyczyniło się do interwencji Rosji i wybuchu wojny rosyjsko-tureckiej (1877–1878) 13 lipca 1878 – w wyniku postanowień kongresu berlińskiego Austro-Węgry rozpoczęły okupację Bośni i Hercegowiny – południowy skrawek Hercegowiny przyłączono do Czarnogóry

Rządy Austro-Węgier 7 października 1908 – Austro-Węgry oficjalnie anektowały Bośnię i Hercegowinę 28 czerwca 1914 – w Sarajewie doszło do zamachu, w którym zginął austro-węgierski następca tronu arcyksiążę Franciszek Ferdynand – zamach stał się bezpośrednią przyczyną wybuchu I wojny światowej 28–29 czerwca 1914 – zajścia antyserbskie w Sarajewie 1 grudnia 1918 – Bośnia i Hercegowina weszła w skład nowo powstałego Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców (od 1929 Jugosławii)

Bośnia i Hercegowina w Jugosławii 10 kwietnia 1941 – Niezależne Państwo Chorwackie zajęło Bośnię i Hercegowinę 1945 – oddziały Josipa Broz Tito oswobodziły Bośnię i Hercegowinę, która jako republika związkowa weszła w skład komunistycznej Jugosławii od 1980 – w Bośni i Hercegowinie nastąpił wzrost nacjonalizmu islamskiego 7–19 lutego 1984 – w Sarajewie odbyły się Zimowe Igrzyska Olimpijskie 1989–1990 – pogorszyły się stosunki pomiędzy Muzułmanami i Serbami czerwiec-lipiec 1990 – odbyły się wybory parlamentarne, które wygrały partie narodowe sierpień 1991 – prezydent Alija Izetbegović wyraził przypuszczenie, że Serbowie dążą do podziału Bośni i Hercegowiny pomiędzy Serbię i Chorwację oraz do utworzenia buforowego państwa muzułmańskiego październik 1991 – parlament republiki proklamował niepodległość listopad 1991 – sprzeciwiający się proklamacji niepodległości bośniaccy Serbowie przeprowadzili referendum potwierdzające pozostanie w jugosłowiańskiej federacji grudzień 1991 – Serbowie zajęli tereny przygraniczne Bośni i Hercegowiny styczeń 1991 – parlament próbował uzyskać uznanie niepodległość przez EWG 1 marca 1992 – w referendum chorwacko-muzułmańska część społeczeństwa opowiedziała się za proklamowaniem niepodległości 3 marca 1992 – Bośnia i Hercegowina oficjalnie proklamowała niepodległość – nowo powstały kraj przyjął oficjalną nazwę Republika Bośni i Hercegowiny marzec 1992 – pomiędzy Serbami a Muzułmanami i Chorwatami wybuchła wojna o podział Bośni i Hercegowiny

Wojna w Bośni i Hercegowinie kwiecień 1992 – USA i EWG uznały niepodległość Republiki Bośni i Hercegowiny maj 1992 – Republika Bośni i Hercegowiny została członkiem ONZ czerwiec 1992 – wojska ONZ przybyły do oblężonego Sarajewa sierpień 1992 – do opinii publicznej trafiły informacje o warunkach, jakie panują w obozach internowania dla Bośniaków październik 1992 – ONZ wprowadziło zakaz lotów dla lotnictwa wojskowego na terenie Republiki Bośni i Hercegowiny 16 kwietnia 1993 – Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła rezolucję nr 819, na mocy której powstało sześć „stref bezpieczeństwa”, znajdujących się pod ochroną ONZ 1993 – niepowodzenie planu pokojowego ONZ luty 1994 – Serbowie zakończyli oblężenie Sarajewa w następstwie ultimatum przedłożonego przez ONZ kwiecień 1994 – Serbowie napadli na Goražde lipiec 1994 – Jugosławia wprowadziła blokadę graniczną skierowaną przeciwko bośniackim Serbom, którzy odrzucili plan pokojowy grudzień 1994 – Jimmy Carter wynegocjował czteromiesięczne zawieszenie broni kwiecień 1995 – wznowiono działania wojenne 12–16 lipca 1995 – oddziały Serbów bośniackich dokonały masakry kilku tysięcy mężczyzn i chłopców w Srebrenicy sierpień 1995 – Chorwaci powstrzymali atak Serbów na Bihać 21 listopada 1995 – w Dayton podpisano porozumienie pomiędzy przywódców stron konfliktu

Czasy najnowsze 1995–1996 – siły IFOR pod dowództwem NATO przejęły kontrolę nad przestrzeganiem porozumienia pokojowego; po IFOR kontrolę objęły siły SFOR 5 października 1996 – zmieniono nazwę państwa na Bośnię i Hercegowinę 12–13 kwietnia 1997 – odbyła się podróż apostolska Jana Pawła II do Bośni i Hercegowiny 22 czerwca 2003 – odbyła się druga podróż apostolska Jana Pawła II do Bośni i Hercegowiny grudzień 2004 – siły EUFOR przejęły kontrolę nad przestrzeganiem układu z Dayton 3 lutego 2014 – w mieście Tuzla wybuchły zamieszki, które wkrótce objęły cały kraj

Przypisy

Bośnia i Hercegowina