Józef SzkanderaInna forma nazwiska: Józef Skandera (ur. 19 lutego 1901 w Łomnej Dolnej, zm. 1942 w KL Auschwitz) – polski urzędnik skarbowy, działacz społeczny i niepodległościowy na Śląsku, członek władz organizacji podziemnych w czasie II wojny światowej.

Życiorys Urodził się 19 lutego 1901 roku w miejscowości Łomna Dolna (obecnie Republika Czeska), w rodzinie Jerzego i Anny z Płaczków. W 1927 roku ożenił się z Martą Kulanek, z którą miał syna Romualda (ur. 1929).

W latach 1917–1921 pracował na Kolei Koszycko-Bogumińskiej. W 1921 roku rozpoczął pracę w Urzędzie Celnym w Istebnej, skąd przeszedł do Urzędu Celnego w Katowicach, a następnie do Dyrekcji Ceł w Mysłowicach. W 1925 ukończył Akademię Handlową w Krakowie. W 1928 roku został przeniesiony do Ministerstwa Skarbu w Warszawie, gdzie do wybuchu II wojny światowej zajmował kolejno stanowiska: referenta, radcy, inspektora i naczelnika wydziału w Departamencie Ceł. Znał języki czeski i niemiecki.

Pełnił funkcję redaktora naczelnego Kalendarza Skarbowców wydawanego przez Stowarzyszenie Skarbowców RPKalendarz Skarbowy na rok 1936, wyd. Stowarzyszenie Urzędników Skarbowych RP, s. 3.. Współorganizator centralnych zawodów strzeleckich urzędników skarbowychBiuletyn Kolekcjonera nr 13/2013, rozdz. I „Dawne Strzelnice”, s. 12 ..

We wrześniu 1939 roku współzałożyciel Związku Polski Niepodległej i członek Komendy Głównej tej organizacji, jako szef ds. finansowych (ps. „Długi”, „Czech”) – w kwietniu 1940 roku Związek Polski Niepodległej zmienił nazwę na Kadra Polski Niepodległej – KPN. W czerwcu 1940 roku aresztowany przez Gestapo i przewieziony na Pawiak, jako jeden z 40 członków KPN. 4 sierpnia przetransportowany do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau tzw. pierwszym masowym transportem do Auschwitz. Józef Szkandera trafił tam razem ze współtowarzyszami z KPN: Władysławem Surmackim, Edwardem Kowalskim i Eugeniuszem Tołłoczko. W obozie nadano mu numer 2690. Wraz z Władysławem Surmackim i Witoldem Pileckim, organizował Związek Organizacji Wojskowej (ZOW). 27 sierpnia 1942 roku, w wyniku eksperymentów medycznych, jakim był poddany przez lekarzy obozowych, Józef Szkandera zmarł zarażony wirusem tyfusu plamistego.

Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi Medal Niepodległości (13 września 1933) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Srebrny Krzyż Zasługi

Przypisy

Kategoria:Członkowie Kadry Polski Niepodległej Kategoria:Działacze społeczni II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie związani z Istebną Kategoria:Polacy – ofiary KL Auschwitz Kategoria:Urodzeni w 1901 Kategoria:Urzędnicy administracji celnej II Rzeczypospolitej Kategoria:Urzędnicy Ministerstwa Skarbu II Rzeczypospolitej Kategoria:Więźniowie Pawiaka (okupacja niemiecka) Kategoria:Zmarli w 1942