Żółtouch (Vampyressa) – rodzaj ssaków z podrodziny owocnikowców (Stenodermatinae) w obrębie rodziny liścionosowatych (Phyllostomidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Centralnej i Południowej.
Morfologia Długość ciała 43–70 mm, długość ucha 11–22 mm, długość tylnej stopy 7–13 mm, długość przedramienia 29–41,5 mm; masa ciała 6–16 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1900 roku angielski zoolog Oldfield Thomas w artykule zatytułowanym Nowe ssaki z krainy neotropikalnej, opublikowanym na łamach „The Annals and magazine of natural history”. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) żółtouch drobny (V. pusilla).
Etymologia Vampyressa (Vampiressa, Vamqyressa, Vampuressa, Vapyressa): rodzaj Vampyrus ; nowołac. przyrostek zdrabniający -essa. Oreonycteris: oros, ορεος oreos ‘góra’; νυκτερις nukteris, νυκτεριδος nukteridos ‘nietoperz’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Vampyressa melissa Handleyia: Charles Overton Handley (1924–2000), amerykański teriolog. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Vampyressa elisabethae .
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Podrodzaj Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała StatusIUCNHandleyiaGarbino, Velazco & V. da C. Tavares, 2026Vampyressa elisabethaeV.da C. Tavares, A.L. Gardner, Ramírez-Chaves & Velazco, 2014gatunek monotypowyendemit Panamy: obszar górnego biegu rzeki Changena (Bocas del Toro); zakres wysokości: powyżej 1400 m n.p.m.DC: 5,3–5,8 cmDO: bezogonowyDP: 3,6–3,8 cmMC: brak danychOreonycterisGarbino, Velazco & V. da C. Tavares, 2026Vampyressa melissaO. Thomas, 1926żółtouch samotnygatunek monotypowywschodnie Andy w Kolumbii, wschodnie zbocza Andów w Ekwadorze i Peru; zakres wysokości: 1180–2765 m n.p.m.DC: 5,8–7 cmDO: bezogonowyDP: 3,4–4,1 cmMC: 14–16 gVampyressa voragine D.M. Morales-Martínez, Rodríguez-Posada & Ramírez-Chaves, 2021gatunek monotypowyendemit Kolumbii: znany z trzech miejsc na wschodnich zboczach wschodnich Andów (Casanare i Norte de Santander); zakres wysokości: 1300–1600 m n.p.m.DC: 5–5,6 cmDO: bezogonowyDP: 3,7–3,8 cmMC: 11–14 gVampyressaO. Thomas, 1910centruj|150pxVampyressa thyoneO. Thomas, 1909żółtouch księżycowygatunek monotypowypołudniowy Meksyk (na południe od Veracruz i Oaxaca) do Gujany Francuskiej, północnej i zachodniej Brazylii, Ekwadoru, Peru i Boliwii; zakres wysokości: do 1500 m n.p.m.DC: 4,3–5,2 cmDO: bezogonowyDP: 2,9–3,4 cmMC: 6–10 gVampyressa villaiGarbino, Hernández-Canchola, León-Paniagua & V. da C. Tavares, 2024gatunek monotypowyendemit Meksyku: Guerrero, Oaxaca i prawdopodobnie południowe Veracruz; zakres wysokości: 150–2200 m n.p.m.DC: brak danychDO: bezogonowyDP: 3,1–3,3 cmMC: brak danychcentruj|80pxVampyressa pusilla(J.A. Wagner, 1843)żółtouch drobnygatunek monotypowypołudniowo-wschodnia i południowa Brazylia, przyległy wschodni Paragwaj oraz północno-wschodnia ArgentynaDC: 5,3–5,4 cmDO: bezogonowyDP: 2,9–3,7 cmMC: 11–15 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek narażony, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Liścionosowate