Szerokonos (Platyrrhinus) – rodzaj ssaków z podrodziny owocnikowców (Stenodermatinae) w obrębie rodziny liścionosowatych (Phyllostomidae).

Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące od Meksyku przez Ameryce Centralnej do Ameryki Południowej.

Morfologia Długość ciała 51–105 mm, długość ucha 12–25 mm, długość tylnej stopy 7–18 mm, długość przedramienia 35–63 mm; masa ciała 10–68 g.

Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1860 roku szwajcarski entomolog i mineralog Henri de Saussure w artykule zatytułowanym Uwagi na temat niektórych ssaków Meksyku, opublikowanym na łamach „Revue et Magasin de Zoologie pure et Appliquée”. Saussure nie wskazał gatunku typowego; Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) szerokonos białopręgi (P. lineatus).

Etymologia Platyrrhinus: platyrris, ρλατύρρινος platyrrinos ‘szerokonosy, o szerokim nosie’, od πλατυς platus ‘szeroki’; ῥις rhis, ῥινος rhinos ‘nos’. Vampyrops (Vampirops, Vamryrops): rodzaj Vampyrus (widmowiec); ωψ ōps, ωπος ōpos ‘wygląd, oblicze’. Incanycteris: ‘władca’; nukteris, νυκτεριδος nukteridos ‘nietoperz’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Artibeus vittatus .

Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Podrodzaj Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała StatusIUCNPlatyrrhinusde Saussure, 1860centruj|150pxPlatyrrhinus lineatus (É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1810)szerokonos białopręgigatunek monotypowywschodnia, środkowa i południowa Brazylia, północna i wschodnia Boliwia, Paragwaj, północny Urugwaj i północno-wschodnia Argentyna, rozłączne populacje w południowym Surinamie i Gujanie Francuskiej; zakres wysokości: 100–1000 m n.p.m.DC: 6–7,8 cmDO: bezogonowyDP: 4,3–5 cmMC: 18–28 gcentruj|150pxPlatyrrhinus brachycephalus(Rouk & D.C. Carter, 1972)szerokonos krótkogłowy2 podgatunkiNizina Amazonki w Kolumbii, Ekwadorze, Peru, Brazylii i Boliwii, rozłączne populacje w północno-wschodniej Wenezueli i regionie Gujana; zakres wysokości: 100–700 m n.p.m.DC: 5,4–6,2 cmDO: bezogonowyDP: 3,6–4,1 cmMC: 12,1–13,9 gcentruj|80pxPlatyrrhinus helleri(W.C.H. Peters, 1866)szerokonos owocożernygatunek monotypowypołudniowy Meksyk (od Oaxaca i Veracruz) na południe, za wyjątkiem północnego półwyspu Jukatan), do zachodniej i północnej Kolumbii, północno-zachodniej i północnej Wenezueli i zachodniego Ekwadoru; zakres wysokości: do 1500 m n.p.m.DC: 5,5–6,5 cmDO: bezogonowyDP: 3,7–4,1 cmMC: 11–21 gPlatyrrhinus matapalensisVelazco, 2005szerokonos ekwadorskigatunek monotypowyzachodnie zobacz Andów w zachodnim Ekwadorze (od Esmeraldas do Loi); zakres wysokości: 50–680 m n.p.m.DC: 5,6–6,5 cmDO: bezogonowyDP: 3,7–3,9 cmMC: 16–20 gcentruj|150pxPlatyrrhinus recifinus(O. Thomas, 1901)szerokonos brazylijskigatunek monotypowyendemit Brazylii: od Ceará ma południe do São Paulo i ParanyDC: 5,7–6,3 cmDO: bezogonowyDP: 3,6–4,1 cmMC: 14–19 gPlatyrrhinus guianensisVelazco & B.K. Lim, 2014gatunek monotypowyznany z Wyżyny Gujańskiej w Gujanie i Surinamie; zakres wysokości: poniżej 500 m n.p.m.DC: 5,4–5,9 cmDO: bezogonowyDP: 3,7–4,1 cmMC: 12–15 gPlatyrrhinus incarum(O. Thomas, 1912)gatunek monotypowypołudniowo-wschodnia Kolumbia, amazońska Brazylia, region Gujana, wschodni Ekwador, wschodnie Peru oraz północna i środkowa Boliwia; zakres wysokości: poniżej 1200 m n.p.m.DC: 5,1–6,3 cmDO: bezogonowyDP: 3,5–4,1 cmMC: 10–18 gPlatyrrhinus angustirostrisVelazco, A.L. Gardner & B.D. Patterson, 2010szerokonos smukłonosygatunek monotypowyKolumbia, Wenezuela, wschodni Ekwador, północne Peru i środkowa Brazylia; zakres wysokości: 150–1300 m n.p.m.DC: 5,2–5,8 cmDO: bezogonowyDP: 3,5–3,9 cmMC: około 13 gPlatyrrhinus fusciventrisVelazco, A.L. Gardner & B.D. Patterson, 2010szerokonos brązowobrzuchygatunek monotypowypołudniowa i wschodnia Wenezuela, Trynidad i Tobago (Trynidad), region Gujana, północna Brazylia, wschodni Ekwador oraz północno-wschodnie Peru; zakres wysokości: 50–350 m n.p.m.DC: 5,3–6,4 cmDO: bezogonowyDP: 3,5–4,2 cmMC: 10–17 gIncanycteris Garbino, Velazco & V. da C. Tavares, 2026Platyrrhinus albericoiVelazco, 2005szerokonos inkaskigatunek monotypowypółnocna i zachodnia Wenezuela, Kolumbia, Ekwador, wschodnie Paru oraz północna Boliwia; zakres wysokości: 450–3220 m n.p.m.DC: 9–10 cmDO: bezogonowyDP: 5,7–6,3 cmMC: 55–68 gcentruj|150pxPlatyrrhinus vittatus(W.C.H. Peters, 1860)szerokonos przepasanygatunek monotypowyKostaryka, Panama, północna i zachodnia Kolumbia, północna Wenezuela oraz północno-zachodni Ekwador; zakres wysokości: 900–2000 m n.p.m.DC: około 10 cmDO: bezogonowyDP: 5,7–6,2 cmMC: 60–65 gPlatyrrhinus dorsalis(O. Thomas, 1900)szerokonos stokowygatunek monotypowyandyjskie zbocza w Kolumbii i Ekwadorze; zakres wysokości: 150–2200 m n.p.m.DC: 7,1–8 cmDO: bezogonowyDP: 4,6–5 cmMC: 30–40 gPlatyrrhinus infuscus(W.C.H. Peters, 1880)szerokonos płowygatunek monotypowyKolumbia, wschodni Ekwador, wschodnie Peru, północno-zachodnia Brazylia i Boliwia; zakres wysokości: 180–2200 m n.p.m.DC: 7,7–10,5 cmDO: bezogonowyDP: 5,5–6,1 cmMC: 36–59 gPlatyrrhinus aquiliusHandley & Ferris, 1972gatunek monotypowyendemit Panamy; Cerro Malí i Cerro Pirre (Darién); prawdopodobnie w pobliżu północno-zachodniego Chocó (Kolumbia); zakres wysokości: 1250–1435 m n.p.m.DC: 7–7,8 cmDO: bezogonowyDP: 4,5–4,7 cmMC: 16–20 gPlatyrrhinus aurarius(Handley & Ferris, 1972)szerokonos złotygatunek monotypowypołudniowa Wenezuela, zachodnio-środkowa Gujana oraz odległe góry w środkowym Surinamie i północnej Brazylii; zakres wysokości: 400–2100 m n.p.m.DC: 7,1–8,4 cmDO: bezogonowyDP: 4,9–5,6 cmMC: 24–48 gPlatyrrhinus ismaeli Velazco, 2005szerokonos amazońskigatunek monotypowyandyjskie zbocza w południowo-zachodniej Kolumbii, Ekwadorze i północno-środkowym Peru; zakres wysokości: 1230–2950 m n.p.m.DC: 7,9–8,4 cmDO: bezogonowyDP: 5,2–5,6 cmMC: 30–40 gPlatyrrhinus masu Velazco, 2005szerokonos peruwiańskigatunek monotypowywschodnie zbocza Andów od środkowego Peru do zachodniej Boliwii; zakres wysokości: 650–3550 m n.p.m.DC: 7–8,2 cmDO: bezogonowyDP: 4,5–5,1 cmMC: 23–33 gPlatyrrhinus umbratus(Lyon, 1902)szerokonos mrocznygatunek monotypowypółnocna Kolumbia oraz północna i zachodnia Wenezuela na południe przez Ekwador i Peru do środkowej Boliwii; zakres wysokości: 400–3150 m n.p.m.DC: 6–7,4 cmDO: bezogonowyDP: 4–4,8 cmMC: 19–30 gPlatyrrhinus nitelineaVelazco & A.L. Gardner, 2009szerokonos kolumbijskigatunek monotypowyzachodnia Kolumbia (Chocó, Valle del Cauca i Nariño) i północno-zachodni Ekwador (Guayas i El Oro); zakres wysokości: 10–1100 m n.p.m.DC: 8,4–9 cmDO: bezogonowyDP: 5,3–5,8 cmMC: brak danych Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek bliski zagrożenia, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Uwagi

Przypisy Nazwy zwyczajowe za:

Bibliografia

Kategoria:Liścionosowate