Xenia Grey właśc. Ksenia Martyszówna (ur. 17 lutego 1904 na wyspie Kodiak na Alasce w USA, zm. 18 stycznia 2003 w Skolimowie pod Warszawą) – polska śpiewaczka operetkowa i aktorka, popularna w okresie międzywojennym.
Życiorys 240px|mały|Grób Xenii Grey na Cmentarzu Prawosławnym w Warszawie Była córką Bazylego Martysza, prawosławnego duchownego, naczelnego kapelana wyznania prawosławnego Wojska Polskiego, świętego prawosławnego, i Olgi z Nowików. Urodziła się na wyspie Kodiak na Alasce, gdzie jej ojciec był na misji prawosławnejBogusław Kaczyński, Xenia Grey - księżna Chicago, Fundacja Orfeo, Warszawa, 1993, s. 10, . Wychowała się w Edmonton w Kanadzie. W niepodległej Polsce zamieszkała wraz z rodzicami i siostrą w Sosnowcu. Była absolwentką warszawskiego konserwatorium muzycznego. Zasłynęła jako śpiewaczka i aktorka operetkowa oraz reżyser teatralnaReżyser Xenia Grey [w:] Bogusław Kaczyński, Xenia Grey - księżna Chicago, Fundacja Orfeo, Warszawa, 1993, s. 95, . Występowała i reżyserowała na scenach Poznania, Lublina, Gliwic, Katowic i Warszawy (Księżna Chicago, Wesoła wdówka, Księżniczka czardasza, Rose Marie, Liza z Krainy uśmiechu, Eurydyka z Orfeusza w piekle, Julia z Hrabiego Luxemburga i Violetta z Fiołka z Montmarte'u; operetki Abrahama, Kalmana, Straussa, Lehára, Kollo, Gilberta, Benatzky'ego)Role Xeni Grey [w:] Bogusław Kaczyński, Xenia Grey - księżna Chicago, Fundacja Orfeo, Warszawa, 1993, s. 90-94, . Jest pochowana na cmentarzu prawosławnym na Woli. Jest bohaterką książki Bogusława KaczyńskiegoBogusław Kaczyński, Xenia Grey - księżna Chicago, Fundacja Orfeo, Warszawa, 1993, oraz jedną z bohaterów filmu dokumentalnego Wina Ikarafilmpolski.pl: WINA IKARA.
Nagrody i odznaczenia 1969 – Złoty Krzyż Zasługi 1989 – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski 1999 – Statuetka "Ariona" przyznana przez Sekcję Teatrów Muzycznych ZASP z okazji Dnia Artysty Śpiewaka Nagroda Ministra Kultury i Sztuki z okazji 45-lecia pracy artystycznej
Wybrana filmografia Szpieg w masce (1933) Die Blume von Hawaii (pol. Kwiat Hawaju) (1953) Przerwana gra (1977)filmpolski.pl: PRZERWANA GRA
Przypisy
Bibliografia Bogusław Kaczyński, Xenia Grey: księżna Chicago, Warszawa: Fundacja Orfeo 1993, .
Linki zewnętrzne
https://www.imdb.com/name/nm0340717/ zdjęcie
Kategoria:Ludzie związani z Edmonton Kategoria:Ludzie związani z Sosnowcem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polskie solistki operetkowe Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Pochowani na cmentarzu prawosławnym na Woli Kategoria:Urodzeni w 1904 Kategoria:Zmarli w 2003