thumb|Strażnica KOP w Korcu (Cukrownia) na Wołyniu thumb|Rozmieszczenie baonu KOP „Hoszcza” w 1931 thumb Kompania graniczna KOP „Korzec” – pododdział graniczny Korpusu Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-radzieckiej.
Geneza Do czasu zakończenia wojny polsko-bolszewickiej, czyli do jesieni 1920, wschodnią granicę państwa polskiego wyznaczała linia frontu. Dopiero zarządzeniem z 6 listopada 1920 utworzono Kordon Graniczny Ministerstwa Spraw Wojskowych. W połowie stycznia 1921 zmodyfikowano formę ochrony granicy i rozpoczęto organizowanie Kordonu Granicznego Naczelnego Dowództwa WP. Obsadzony on miał być przez żandarmerię polową i oddziały wojskowe. Latem 1921 ochronę granicy wschodniej postanowiło powierzyć Batalionom Celnym. W Korcu rozmieszczono dowództwo i pododdziały sztabowe 9 batalionu celnego. W drugiej połowie 1922 przeprowadzono kolejną reorganizację organów strzegących granicy wschodniej. 1 września 1922 bataliony celne przemianowano na bataliony Straży Granicznej. W rejonie odpowiedzialności przyszłej kompanii granicznej KOP „Korzec” służbę graniczną pełniły pododdziały 9 batalionu Straży Granicznej. Już w następnym roku zlikwidowano Straż Graniczną, a z dniem 1 lipca 1923 pełnienie służby granicznej na wschodnich rubieżach powierzono Policji Państwowej. W sierpniu 1924 podjęto uchwałę o powołaniu Korpusu Ochrony Pogranicza – formacji zorganizowanej na wzór wojskowy, a będącej w etacie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.
Formowanie i zmiany organizacyjne Na podstawie rozkazu szefa Sztabu Generalnego L. dz. 12044/O.de B./24 z 27 września 1924, w pierwszym etapie organizacji Korpusu Ochrony Pogranicza, sformowano 3 batalion graniczny , a w jego składzie 28 kompanię graniczną KOP. W listopadzie 1936 kompania liczyła 2 oficerów, 8 podoficerów, 4 nadterminowych i 82 żołnierzy służby zasadniczejWykaz stanów etatowych oficerów, podoficerów i żołnierzy KOP przesłanych przez ppłk. dypl. Franciszka Węgrzyna ze sztabu KOP do I oficera do zleceń GISZ płk. dypl. Kazimierza Glabisza. → .
W 1939 2 kompania graniczna KOP „Korzec” podlegała dowódcy batalionu KOP „Hoszcza”.
Służba graniczna Podstawową jednostką taktyczną Korpusu Ochrony Pogranicza przeznaczoną do pełnienia służby ochronnej był batalion graniczny. Odcinek batalionu dzielił się na pododcinki kompanii, a te z kolei na pododcinki strażnic, które były „zasadniczymi jednostkami pełniącymi służbę ochronną”, w sile półplutonu. Służba ochronna pełniona była systemem zmiennym, polegającym na stałym patrolowaniu strefy nadgranicznej i tyłowej, wystawianiu posterunków alarmowych, obserwacyjnych i kontrolnych stałych, patrolowaniu i organizowaniu zasadzek w miejscach rozpoznanych jako niebezpieczne, kontrolowaniu dokumentów i zatrzymywaniu osób podejrzanych, a także utrzymywaniu ścisłej łączności między oddziałami i władzami administracyjnymi. Miejscowość, w którym stacjonowała kompania graniczna, posiadała status garnizonu Korpusu Ochrony Pogranicza.
2 kompania graniczna „Korzec” w 1934 ochraniała odcinek granicy państwowej szerokości 26 kilometrów 681 metrów. Po stronie sowieckiej granicę ochraniały zastawy „Szytnia”, „Deraźnia” i „Mucharów” z komendantury „Piszczów”.
Wydarzenia W meldunku sytuacyjnym z 29 stycznia 1925 napisano: Na pododcinku kompanii za nielegalne przekroczenie granicy z Bolszewji przytrzymano trzy osoby. W meldunku sytuacyjnym z 30 stycznia 1925 napisano: 27 stycznia 1925 roku o godz. 24.00 na strażnicy nr 98 zatrzymano dwie kobiety, które między słupami 1572-1573 usiłowały przejść na stronę Rosji. 28 stycznia 1925 roku o godz. 3.15 zatrzymano niejakiego Ryczkę, który między słupami 1571-1572 przekroczył granicę z Rosji.
Kompanie sąsiednie: 1 kompania graniczna KOP „Hołyczówka” ⇔ 3 kompania graniczna KOP „Sapożyn” – 1928, 1929, 1931, 1932, 1934, 1938
Struktura organizacyjna Strażnice kompanii w latach 1928 – 1929Wszystkie strażnice kompanii zakwaterowane były w „budynkach popolicyjnych”. Odwód i dowództwo kompanii zakwaterowane było w budynku prywatnym własnym → : 96 strażnica KOP „Korzec «Cukrownia»” (Cukrownia) 97 strażnica KOP „Chutor Parfima”W dokumentach występuje też pod nazwą Chutor Parfimy → i Parfimy → 98 strażnica KOP „Chutor Krale” 99 strażnica KOP „Babin” 100 strażnica KOP „Bogdanówka”wieś Bohdanówka, gmina Korzec, powiat rówieński, województwo wołyńskie → Baza miejscowości kresowych
Strażnice kompanii w latach 1931 – 1934W 2000 roku Rajmund Szubański napisał, że sformułowania zawarte w artykule „Bataliony, kompanie, strażnice KOP” z 1993 roku odnoszą się do stanu sprzed 1937 roku → . Wymienił następujące strażnice: „Cukrownia”, „Parchimy”, „Krale” → strażnica KOP „Cukrownia” strażnica KOP „Parfimy” strażnica KOP „Krale”W dokumentach występuje też pod nazwą Krali → futor Kruli, gmina Korzec, powiat rówieński, województwo wołyńskie → Baza miejscowości kresowych strażnica KOP „Babin”wieś Babin, gmina Korzec, powiat rówieński, województwo wołyńskie → Baza miejscowości kresowych
Strażnice kompanii w 1938 strażnica KOP „Cukrownia” strażnica KOP „Krale” strażnica KOP „Babin”
Organizacja kompanii 17 września 1939: dowództwo kompanii pluton odwodowy 1 strażnica KOP „Cukrownia” 2 strażnica KOP „Krale” 3 strażnica KOP „Babin”
Dowódcy kompanii kpt. Mieczysław Duch (od 5 października 1924, był 2 lutego 1925) kpt. Jan Masternak (był 31 lipca 1928 − 20 marca 1929 → przeniesiony do 26 b KOP) kpt. Władysław Węgrzyński (29 marca 1929 − 1 kwietnia 1931 → kwatermistrz batalionu) kpt. Władysław Majerski (1 kwietnia 1931 − ) kpt. Stefan Jesionek (był 1 kwietnia 1932 − kwietnia 1932 → dowódca kompanii odwodowej) kpt. Władysław Grodnicki (był 1 maja 1932 − ) kpt. Marcin Zalewski (17 lipca 1932 − ) kpt. Stanisław Nowicki (- 1939)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
(sygn.177/143 do 177/149.) (sygn.177/217.) (sygn.177/151.) (sygn.184/76.)
Kategoria:Kompanie graniczne Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Kompanie graniczne KOP rozmieszczone na granicy polsko-radzieckiej Kategoria:Wojsko Polskie w Korcu Kategoria:Kompanie batalionu KOP „Hoszcza” Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1924 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1939