Utajona autoimmunizacyjna cukrzyca dorosłych (ang. Latent autoimmune diabetes of adults, LADA), także autoimmunizacyjna cukrzyca dorosłych o późnym początkuDiabetes mellitus. A guide to patient care, Lippincott Williams & Wilkins, 1 August 2006, , s. 20. jest to rodzaj wolno rozpoznanej cukrzycy typu 1, która występuje u dorosłych, często o wolniejszym przebiegu zachorowania. U dorosłych LADA może być początkowo zdiagnozowana jako cukrzyca typu 2 na podstawie ich wieku, zwłaszcza jeśli mają czynniki ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2, takie jak występowanie cukrzycy w rodzinie lub otyłość.
Rozpoznanie opiera się na określeniu wysokiego poziomu cukru we krwi i stwierdzeniu, że niewydolność wysepek, a nie oporność na insulinę jest główną przyczyną; a także niskim poziomem peptydu C i podniesionym poziomem przeciwciał skierowanych przeciwko wyspom Langerhansa. Można ją leczyć tylko zwykłymi doustnymi lekami na cukrzycę typu 2, na pewien okres, po czym leczenie insuliną jest zwykle konieczne. Termin LADA został wprowadzony po raz pierwszy w 1993 roku. LADA występuje u 2-12% pacjentów z cukrzycą rozpoznaną w wieku dorosłym.
Etiologia Choroba powstaje na skutek utraty komórek trzustki produkujących insulinę. Patogeneza LADA nie została jeszcze wyjaśniona, aczkolwiek wiele badań wykazało, że LADA jest chorobą autoimmunizacyjną, spowodowaną głównie nadmierną odpowiedzią komórkową organizmu. W biopsji trzustki u pacjentów z LADA stwierdza się zmiany zapalne wysp trzustkowych z naciekiem limfocytów T, co jest dowodem na to, że to właśnie odpowiedź komórkowa dominuje w etiopatogenezie tej odmiany cukrzycy. Podejrzewa się także wpływ mikrobiomu jelitowego.
Objawy Objawy utajonej cukrzycy autoimmunizacyjnej dorosłych są podobne do tych z innych form cukrzycy: nadmierne pragnienie i oddawanie moczu, często niewyraźne widzenie. W porównaniu z cukrzycą typu 1 rozpoznawaną u dzieci, objawy rozwijają się stosunkowo powoli.
Diagnostyka Cukrzyca autoimmunologiczna może pozostawać niezdiagnozowana u wielu osób chorych na cukrzycę – szacuje się, że nawet u ponad 50% osób, u których zdiagnozowano cukrzycę typu 2 niezwiązaną z otyłością, może występować w rzeczywistości LADA, choć jednocześnie też nie wszystkie osoby posiadające LADA są faktycznie szczupłe. U wszystkich tych dorosłych, którzy nie są otyli, a u których zdiagnozowano cukrzycę, należy rozważyć przeprowadzenie badań na:
przeciwciała przeciw dekarboksylazie kwasu glutaminowego (GADA), przeciwciała przeciwwyspowe (ICA), przeciwciała związane z insulinoma (IA-2), przeciwciała przeciw transporterowi cynku (ZnT8).
Wskaźnik masy ciała może mieć dość ograniczone zastosowanie w powiązaniu z utajoną autoimmunologiczną cukrzycą.
Leczenie Leczenie LADA powinno być indywidualne, ponieważ choroba ma różny przebieg u różnych osób. Kluczowym wskaźnikiem do wyboru terapii jest stężenie peptydu C, które pokazuje, jak dobrze działają komórki β trzustki produkujące insulinę.
Eksperci wyróżnili trzy grupy pacjentów:
Peptyd C < 0,3 nmol/L → Zalecane leczenie jak w cukrzycy typu 1, czyli intensywna insulinoterapia (podanie kilka razy dziennie).
Peptyd C 0,3–0,7 nmol/L (tzw. „szara strefa”) → Leczenie podobne do cukrzycy typu 2, ale często z dodaniem insuliny, aby spowolnić niszczenie komórek β i zmniejszyć ryzyko powikłań.
Peptyd C > 0,7 nmol/L → Leczenie jak w cukrzycy typu 2 (leki doustne), jednak z regularnym monitorowaniem peptydu C, bo LADA ma charakter postępujący i może wymagać zmiany terapii.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Choroby metaboliczne Kategoria:Choroby endokrynologiczne Kategoria:Diabetologia