Chongmingia zhengi – gatunek ptaka żyjącego we wczesnej kredzie. Zależnie od ujęcia reprezentuje nieznany dotąd takson siostrzany wobec kladu Ornithothoraces lub takson siostrzany wobec kladu złożonego z pozostałych Avialae z wyjątkiem archeopteryksa. Opisany po raz pierwszy w 2015, artykuł w wersji elektronicznej ukazał się w 2016.
Taksonomia Po raz pierwszy gatunek opisano w 2015; opis ukazał się na łamach „Scientific Reports”. Odkryto jedynie holotyp, wydobyty z zaliczanych do grupy Jehol osadów z epoki kredy wczesnej w północno-wschodnich Chinach. Chongmingia zhengi reprezentuje nieznaną w momencie opisania linię rozwojową, obrazuje różnorodność cech u ówczesnych ptaków. Widełki u C. zhengi były sztywne, co wskazuje na ich słabą wydajność i konieczność użycia większej siły przy locie. Z drugiej strony stosunkowo długa kończyna przednia i dobrze rozwinięty grzebień naramienno-piersiowy na kości ramiennej mogą wskazywać na to, że ptak był w stanie zapewnić sobie odpowiednio dużo siły, by wznieść się w powietrze. Obecność gastrolitów wskazuje na powszechność roślinożerności u wczesnych ptaków. Zależnie od ujęcia C. zhengi reprezentuje nieznany dotąd takson siostrzany wobec kladu Ornithothoraces, należący do Avialae, lub takson siostrzany wobec kladu złożonego z wszystkich pozostałych Avialae z wyjątkiem archeopteryksa.
Twórcy rodzaju zaproponowali dwa możliwe kladogramy obrazujące pokrewieństwa pomiędzy Chongmingia zhengi i pokrewnymi mu taksonami. Propozycję, wedle której nowy rodzaj stanowi grupę siostrzaną wobec kladu złożonego z wszystkich pozostałych Avialae z wyjątkiem archeopteryksa, zaznaczono na zielono, natomiast konkurencyjną hipotezę widzącą w nim grupę siostrzaną Ornithothoraces, przedstawiono barwą niebieską.
Z późniejszej analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez Wanga, Stidhama i Zhou (2018) wynika, że Chongmingia zhengi był taksonem siostrzanym do gatunku Jinguofortis perplexus, razem z którym tworzył klad (rodzinę Jinguofortisidae) siostrzany do kladu obejmującego rodzaj Sapeornis i grupę Ornithothoraces.
Opis holotypu Holotyp stanowi niekompletny szkielet. Brakuje m.in. większości kręgów sprzed synsakrum, które szacunkowo składało się z 7–8 kręgów, czaszki i większości kręgów ogonowych. Odkryto jedynie dwa wolne kręgi ogonowe. Zachowały się niektóre tkanki miękkie i gastrolity. Zwracają uwagę solidnie zbudowane widełki. Podobnie jak u konfuciuzornisa kończyna przednia jest nieco dłuższa od tylnej. W przeciwieństwie do nie-ptasich teropodów, jak np. Xiaotingia, kość ramienna jest dłuższa od udowej, podobnie jak u wielu mezozoicznych ptaków. Zachowały się, w postaci zwęglonych śladów w skamielinie, pióra pokrywające całe ciało. Ze względu na ich zły stan zidentyfikowano jedynie dwa typy: miękkie pokrywy i podobne współczesnym piórom lotki. Pokrywy nie mają stosin, są miękkie i podobne do włosia, pokrywają całe ciało. W lotkach stosiny są dość cienkie.
Od znanych reprezentantów Avialae Chongmingia zhengi różni się m.in. następującymi cechami: w widełkach kąt między zrośniętymi kośćmi wynosi 68° (dla porównania u archeopteryksa 83°, u konfuciuzornisa 84°, a u Sapeornis 108°); kość ta ma u C. zhengi kształt bumerangu i jest stosunkowo mocna kość krucza i łopatka są zrośnięte, tworzą scapulocoracoid bliższa ciału krawędź kości ramieniowej jest wklęsła w środku i jest zaopatrzona w grzebień naramienno-piersiowy kość śródręcza tworząca skrzydełko jest stosunkowo długa w stosunku do kości carpometacarpus (stosunek wynosi 0,32 wobec 0,21 u Jeholornis i 0,23 u Sapeornis) bliższe osi ciała kości stępu są przyrośnięte do piszczeli (patrz: tibiotarsus) w stopie palec II jest dłuższy od IV
Przypisy
Kategoria:Ptaki kredy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 2016 roku