Wybory parlamentarne odbyły się w Vanuatu 22 stycznia 2016. Bezpośrednio wybrano wszystkich 52 członków jednoizbowego parlamentu. Były to wybory przedterminowe. Parlament został rozwiązany przez prezydenta Baldwina Lonsdale po aresztowaniu i skazaniu piętnastu parlamentarzystów za korupcję. Wybory wygrała koalicja Jedność dla zmian, a na czele nowego rządu stanął Charlot Salwai z partii Namangi Aute.
System wyborczy Członkowie parlamentu zostali wybrani w bezpośrednich wyborach powszechnych zgodnie z systemem pojedynczego głosu nieprzechodniego. Na każdy okrąg przypadało od 1 do 7 miejsc w parlamencie. Kadencja wygasa po 4 latach. Nowy parlament musi wybrać nowego premiera lub udzielić wotum zaufania urzędującemu premierowi.
Tło W latach 2012–2015, w ciągu jednej kadencji parlamentu rząd zmieniał się 4 razy. Najpierw udzielono wotum zaufania urzędującemu premierowi – Sato Kilmanowi z Ludowej Partii Postępu. 23 marca 2013 na skutek sporów wewnątrzpartyjnych i rozłamów rząd stracił większość parlamentarną i Sato podał się do dymisji, zanim parlament zdążył go odwołać. Na jego miejsce wybrano Moanę Carcassesa Kalosila z Zielonej Konfederacji. Został odwołany przez parlament 15 maja 2014, po tym jak kolejni członkowie większości parlamentarnej przeszli do opozycji. Następnym premierem został Joe Natuman z Vanua’aku Pati. 11 czerwca 2015 Sato Kilmanowi udało się stworzyć większość w parlamencie, wymusić dymisję Natumana i odzyskać pozycję premiera.
22 października 2015 piętnastu członków większości parlamentarnej zostało skazanych na karę więzienia za korupcję: Wicepremier i minister handlu Moana Carcasses Kalosil – na 4 lata Minister gospodarki komunalnej Tony Nari – na 3,5 roku Minister finansów Willie Jimmy, który jako jedyny przyznał się do winy – na 20 miesięcy w zawieszeniu na 2 lata Marszałek parlamentu Marcellino Pipite – na 3 lata Minister spraw zagranicznych Serge Vohor – na 3 lata Minister Ziem Paul Telukluk – na 3 lata Minister zmian klimatycznych Thomas Laken – na 3 lata Tony Wright – na 3 lata Pascal Iauko – na 3 lata Jonas James – na 3 lata John Amos – na 3 lata Steven Kalsakau – na 3 lata Silas Yatan – na 3 lata Arnold Prasad – na 3 lata Jean-Yves Chabot – na 3 lata Ponadto wszyscy skazani mają zakaz sprawowania urzędów publicznych przez 15 lat. Ponieważ Sato Kilman nie miał już większości parlamentarnej i odmawiał utworzenia rządu z opozycją, prezydent Baldwin Lonsdale rozwiązał parlament 24 listopada 2015 i ogłosił przedterminowe wybory.
Kontrowersje Krytycy zwracają uwagę, że wybory zostały przeprowadzone w pośpiechu, przez co doszło wielu niedociągnięć. Przewodniczący komisji wyborczej John Killion Taleo zarzucił organizatorom, że nie było czasu na dopisanie do listy wyborców osób, które osiągnęły wiek wyborczy po lipcu 2015. Prezes vanuatańskiej młodzieżowej organizacji antykorupcyjnej Priscilla Meto oszacował, że na listach wyborców brakowało około 3 tysięcy osób.Ponadto z list nie usunięto osób zmarłych - dotyczy to głównie wśród mieszkańców odległych terenów wiejskich, gdzie nie prowadzi się rejestru zgonów. Mimo to zaproszeni przez Vanuatu obserwatorzy zewnętrzni z Wspólnoty Narodów pod przewodnictwem byłego premiera Bahaów Huberta Ingrahama potwierdzili, że wybory odbyły się bez większych problemów.
Wyniki Żadnej partii nie udało się uzyskać większości. Najwięcej miejsc uzyskali kandydaci niezależni. Jednak większość partie wchodzące w skład bloku Jedność dla zmian, do którego należy ponad dziesięć partii, między innymi Vanua’aku Pati, Ziemia i Sprawiedliwość, Unia Partii Umiarkowanych, Zjednoczona Partia Narodowa, Namangi Aute i Nagriamel. Nowym szefem rządu został Charlot Salwai należący do Namangi Aute.
PartiaGłosów% głosówMiejscaZmianaKandydaci niezależni2087118,8210Vanua’aku Pati1346312,146Unia Partii Umiarkowanych1132610,216Ziemia i Sprawiedliwość80167,236Zjednoczona Partia Narodowa60065,423Ludowa Partia Postępu54694,931Iauko Group49794,494Narodowa Partia Postępu49424,462Nagriamel41283,722Prezydencka Partia40513,651Namangi Aute37793,413Natatok30242,732Zielona Konfederacja28512,572Partia Liderów27812,511Partia Republikańska20201,820Partia Liberalno-Demokratyczna15021,350Partia Braterstwa Melanezji14651,321Partia Narodowa12841,160Jedność dla zmian12611,140Partia Nadziei11801,060People’s Services Party10320,931Melanezyjska Partia Postępu9920,890Moderate Alliance 6950,630Progresywna Partia Rozwoju5970,540Partia Pracy5290,481Vanuatu New Vision Development Party4470,400Tafea Moderate Alliance4290,390Progresywno-Republikańska Partia Farmerska3550,320Partia Demokratyczna3270,290Vete Alliance3060,280Vemarana3040,270Family First Vanuatu Party2110,190Społeczna Partia Reformacyjna1500,140People Action Party800,070Partia Jedności i Równych Praw320,030Vanuatu Democratic Alliance and Liberation Party for Change80,010
Zwycięzcy w poszczególnych okręgach wyborczych OkręgFrekwencjaZwycięzcaPartiaGłosy1. Wyspy Torresa82%Claude Christophe Antoine EmeleeVNDP10292. Wyspy Banksa70%Jack WonaVNDP7173. Espiritu Santo68%Hosea Ovock Rothul NevuIG1299Alfred MaohGJP1224Samson SamsenVPP1098Gaetan PikiouneNAG918Rick Mahe TchamakoRMC899Edwin Amblus MacrevethFMP761Ronald Warsal KalmaseiVP6644. Malo/Aore63%Havo MolisaleNAG8925. Luganville46%Seremaia MataiNiezależny1818Marc AtiIG9666. Malekula79%Sato KilmanPPP1065Esmon SaimonVP1018Marcellino BarthelemyRMC818Don Ken StephenPSP718Jerome LudvauneUMP668Sala JohnGJP6637. Luganville70%Bruno Leingkone TaoNUP823Albert Williams AbelGJP7108. Paam78%Fred William TassoGJP2089. Pentecost63%Silas Bule MelveNUP1,167Charlot Salwai TabimasmasRMC861Francois Chani TabisalNUP711Ham Lini VanuaroroaNUP58710. Ambae58%Jacob MataNAG720Jay NgweleIG641Alickson ViraNAT59311. Maewo73%Ian WilsonNiezależny1,23912. Epi76%Isaac TongoliluNiezależny528Seoule SimeonUMP51113. Tongoa61%Kalo Pakoa Songi LanoIG42114. Shepherds66%Toara Daniel KaloVGC34115. Efate55%Norris KalmetUMP2,069Joshua Tafura KalsakauVLP1,39Jerry KanasNiezależny912Nato TaiwiaMPP84016. Port Vila41%Kenneth NatapeiVP1,279Alatoi Ishael KalsakauUMP1,246Ralph RegenvanuGJP1,154Jean-Pierre NiruaNiezależny1,148Kalo SeuleVGC1,039Ephraim KalsakauNiezależny84317.Tanna63%Joe NatumanVP1479Jotham NapatLPV1471Bob LoughmanVP1058Tom Noam IouniwanNiezależny943Nakou NatumanUMP903Johnny Rasou KoanapouVP832Andrew Solomon NapuatGJP74618. Wyspy południowe72%Tomker Netvunei NalingUMP504
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:2016 w Oceanii Kategoria:Polityka Vanuatu Kategoria:Vanuatu w XXI wieku Vanuatu 2016 Vanuatu