Ilko-Sascha Kowalczuk (ur. w 1967 w Berlinie Wschodnim) – niemiecki historyk, autor publikacji z zakresu historii najnowszej.
Życiorys W czasach NRD uzyskał wykształcenie jako wykwalifikowany robotnik budowlany, jednak aż do upadku muru berlińskiego pracował jako portier. W 1990 rozpoczął studia historyczne na Uniwersytecie Humboldtów w Berlinie, a w 2002 obronił doktorat na Uniwersytecie w Poczdamie.
Od 1995 do 1998 r. był ekspertem komisji śledczej Bundestagu powołanej do zbadania historii i skutków dyktatury komunistycznej w byłej NRD.
W latach 1998–2000 pracował naukowo w specjalnej fundacji, powołanej przez państwo niemieckie celem ujawnienia wszelkich okoliczności dyktatury komunistycznej w byłej NRD (). Od 2001 r. pracownik naukowy Wydziału Badań Naukowych i Edukacji Publicznej tzw. Urzędu Gaucka (Bundesbeauftragter für die Unterlagen des Staatssicherheitsdienstes der ehemaligen DDR)Dr. Ilko-Sascha Kowalczuk., który zawiaduje aktami byłej wschodnioniemieckiej służby bezpieczeństwa (Stasi). W jego ramach kierował projektami naukowymi, ściśle współpracując ponadto z Towarzystwem im. Roberta Havemanna w Berlinie, powołanym w 1990 r. celem dokumentowania dziejów opozycji demokratycznej w byłej NRD.
Żonaty z afrykanistką i literaturoznawczynią , z którą ma czworo dzieci.
Publikacje Der Tag X – 17. Juni 1953. Die „Innere Staatsgründung” der DDR als Ergebnis der Krise 1952/54. Berlin 1995 Zwischen Selbstbehauptung und Anpassung. Formen des Widerstandes und der Opposition in der DDR. Berlin 1995 Legitimation eines neuen Staates: Parteiarbeiter an der historischen Front. Geschichtswissenschaft in der SBZ/DDR 1945 bis 1961. Berlin 1997 Roter Stern über Deutschland. Sowjetische Truppen in der DDR. Berlin 2001 Freiheit und Öffentlichkeit. Politischer Samisdat in der DDR 1985 bis 1989. Geist im Dienste der Macht. Hochschulpolitik in der SBZ/DDR 1945 bis 1961. Berlin 2003 17. Juni 1953 – Volksaufstand in der DDR. Ursachen – Abläufe – Folgen. Bremen 2003 Endspiel. Die Revolution von 1989 in der DDR. München 2009 Stasi konkret. Überwachung und Repression in der DDR. München 2013 17. Juni 1953. München 2013 Fasse Dich kurz! Der grenzüberschreitende Telefonverkehr der Opposition in den 1980er Jahren und das Ministerium für Staatssicherheit. Göttingen 2014 17 czerwca 1953. Historia powstania. Wrocław 2013 Przeciwstawne siły: opozycja (Opposition) i ruch oporu (Widerstand) w NRD. Problemy pojęciowe i metodologiczne. Z badań nad oporem społecznym w Europie Środkowej w latach 1948–1955. pod red. Lukasza Kamińskiego i Andrzeja Malkiewicza. Wrocław 2000: 23–47 Od nieudanej rewolucji do zapobiegania powstaniom: panowanie SED w latach 1953–1961. Pamięć i Sprawiedliwość 11(2007) 1: 33–60 Rok 1956 i jego reperkusje w NRD (Das Jahr 1956 und seine Rückwirkungen auf die DDR). Rok 1956 w Polsce i jego rezonans w Europie. Red. Joanna Szymoniczek i Eugeniusz Cezary Król. Warszawa 2009: 229–242 Solidarność. Pamięć I Sprawiedliwość 16(2010) 2: s. 29–35 Rewolucja 1989 roku w NRD. Pamięć I Sprawiedliwość 18(2011) 2: 197 – 216 NRD i Polska. Relacje międzypaństwowe i międzyludzkie. Ludwig Mehlhorn: Europejski Duch Oporu. Eseje. red. Stephan Bickhardt, Annemarie Franke, Basil Kerski, Kraków 2015: 38–61 Everyday Life in the GDR and the MfS. in: State Security. A Reader On The GDR Secret Police. Berlin 2016, S. 69–76, ISBN 978-3-94657-243-5. 1989 – La société et l’État – opposition et révolution. In: Hélène Camarade, Sibylle Goepper (dir.): Résistance, dissidence et opposition en RDA 1949-1990. (= Histoire et civilisations) Presses Universitaires du Septentrion, Villeneuve d’Ascq 2016 Le quotidien de la RDA et le MfS. In: La Sécurité de L’État. Un livre sur la police cecrète de la RD. Berlin 2021, S. 69–76 Die Übernahme. Wie Ostdeutschland Teil der Bundesrepublik wurde. Beck, München 2019, . End Game. The 1989 Revolution in East Germany. Berghahn, New York, Oxford 2022, . For social justice, freedom and unity – the popular uprising of 17 Juni 1953 in East Berlin. In: György Dalos, Ilko-Sascha Kowalczuk, Jean-Yves Potel: One a long way to democracy: from Berlin to Gdansk via Budapest and Prague. European Trade Union Institute (ETUI). Brussels 2022, . mit Holger Kulick und Frank Ebert (Hrsg.): (Ost)Deutschlands Weg. 45 Studien & Essays zur Lage des Landes. Teil I – 1989 bis heute. Bundeszentrale für politische Bildung, Berlin/Bonn 2021, ISBN 978-3-7425-0676-4-I mit Holger Kulick und Frank Ebert (Hrsg.): (Ost)Deutschlands Weg. 35 weitere Studien, Prognosen & Interviews. Teil II – Gegenwart und Zukunft. Bundeszentrale für politische Bildung, Berlin/Bonn 2021, ISBN 978-3-7425-0676-4-II György Dalos, Ilko-Sascha Kowalczuk, Jean-Yves Potel: Le Long Chemin vers la démocratie. Préface de Laurent Berger, Nancy 2023 mit Judith Enders und Raj Kollmorgen (Hrsg.): Deutschland ist eins: vieles. Bilanz und Perspektiven von Transformation und Vereinigung. Campus Verlag, Frankfurt/Main, New York 2021, ISBN 978-3-593-51436-9. Walter Ulbricht – Der deutsche Kommunist (1893-1945). Beck, München 2023, ISBN 978-3-406-80660-5. Walter Ulbricht. Der kommunistische Diktator (1945–1973). Verlag C. H. Beck, München 2024, ISBN 978-3-406-81396-2. Freiheitsschock. Eine andere Geschichte Ostdeutschlands seit 1989. Verlag C. H. Beck, München 2024, ISBN=978-3-406-82213-1 Shock Da Libertà. La Germania, l’Est e l’ascesa dell‘estremismo. Traduzione di Sara De Angelis, Donzelli Editore, Roma 2025. Шок Свободи. Інша історія Східної Німеччини з 1989 року до сьогодення. Переклад з німецької і вступна стаття Сергія Стельмаха, Дух I Лiтера, Київ 2026. Freedom Shock. A Different History of East Germany from 1989 to Today. (= Ukrainian Voices, vol. 93), ibidem Verlag, Hannover, Stuttgart 2026. mit Bodo Ramelow: Die neue Mauer: Ein Gespräch über den Osten. Verlag C.H. Beck München 2025 ISBN=978-3-406-83831-6 Faschismus ist keine Meinung. Stabil bleiben in autoritären Zeiten. Verlag C.H. Beck München 2026 978-3-406-84923-7
Przypisy
Website iskowalczuk.de
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie Kategoria:Niemieccy historycy Kategoria:Urodzeni w 1967