Rynek w Lesznie – główny plac miejski w kształcie nieregularnego czworokąta w środkowej części Leszna, na Starym Mieście. Założenie architektoniczne jest objęte ochroną konserwatora zabytków (nr rej.: 385 z 6 lutego 1953)Rejestr zabytków w Polsce. Zestawienie zabytków nieruchomych, stan na 31 marca 2014 s. 111.
Opis Data jego wytyczenia nie jest znana, był prawdopodobnie centralnym placem wsi znajdującej się w tym miejscu przed lokowaniem miasta i w obecnym kształcie powstał po 1547. Zachodnia pierzeja tworząca całość z prowadzącą na południe ulicą Kościelną i biegnącą na północ ulicą Gabriela Narutowicza (dawniej Wielka Kościańska) wyznaczają przebieg dawnego traktu prowadzącego ze Śląska do Poznania. Każda pierzeja Rynku posiada inną długość, północna 82 metry, wschodnia 102 metry, południowa 93 metry i zachodnia 108 metrów. Z każdego rogu wychodzą prostopadłe względem siebie dwie ulice. Centralną część zajmuje ratusz, natomiast wzdłuż pierzei znajduje się 37 kamienic w większości pochodzących z lat 1870–1914, wcześniejsza zabudowa uległa zniszczeniu w 1790 w wyniku ogromnego pożaru środkowej części miasta. Wiele z nich kryje w swoich murach pozostałości starszej zabudowy, część w wyniku licznych przebudów zatraciło dawny charakter, najczęściej zmienianym elementem były i są witryny sklepów oraz układ ścian wewnętrznych. W latach 1913–1915 kamienice zostały podłączone do systemu kanalizacji miejskiej. Ostatnia kompleksowa restauracja kamienic miała miejsce przed Centralnymi Dożynkami w 1977, Rynek zamknięto wówczas dla ruchu kołowego. W 1980 wzdłuż wszystkich pierzei posadzono drzewa. Od początku swojego istnienia i w czasach współczesnych miejsce to pełni funkcje reprezentacyjne, handlowe oraz stanowi wyznacznik centrum miastaRynek, Leszno. FotoPolska.
Nazwa Rynek XVI–XVIII, Der Grosse Markt 1793–1884, Markt 1884–1920, Rynek 1920–1939, Markt 1939–1945, Rynek 1945–Janina Małgorzata Halec, Ewa Bartkowiak, Michał Janeczek, Jolanta Juśko, Adam Podsiadły „Przewodnik po ulicach miasta Leszna” Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich Zarząd Okręgu. Miejska Biblioteka Publiczna im. Stanisława Grochowiaka. Wydawnictwo CICER Leszno 2006. . s. 109
Zabudowa Część środkowa thumb|Ratusz w Lesznie Rynek 1 – ratusz w Lesznie.
Pierzeja zachodnia thumb|Pierzeja zachodnia, część północna Rynek 2 – klasycystyczna kamienica powstała pod koniec XVIII wieku, znaczące przebudowy miały miejsce w XIX wieku i na początku XX wieku. W 1877 kamienice numer 2 i 3 stały się własnością Antoniego Górczyńskiego, w 1891 zlecił on Franzowi Feuerowi przebudowę witryn. W 1927 zmarł Antoni Górczyński, jego spadkobiercy sprzedali kamienicę Miejskiej Komunalnej Kasie Oszczędności, po przeprowadzeniu adaptacji wnętrz ulokowano tu jej siedzibę. W 1950 kasa została zlikwidowana i ulokowano tu początkowo powiatowy oddział NBP, a następnie PKO BP. Kamienica sześcioosiowa posiadająca zdwojone okna, a ich opaski tynkowe nawiązują do obramowań okien ratusza. Od strony ul. Słowiańskiej pod gzymsem figurka Merkurego, patrona kupców. Od 2 maja 1991 obiekt znajduje się w rejestrze zabytków (nr 1183/A)Miron Urbaniak „Zabytki Miasta Leszna”, Rynek 2, UM LesznaLeszno, Kamienica przy Rynku 2. Polska Niezwykła. Rynek 3 – kamienica z XIX wieku, trzyosiowa, trzykondygnacyjna, posiada układ kalenicowy. Parter zajmuje lokal handlowy, w wyniku wielokrotnych przebudów zatraciła cechy zabytkowe. Rynek 4 – barokowa kamienica szczytowa powstała w II połowie XVII wieku lub na początku XVIII. Do 1805 należała do rodziny Skoblów, a następnie została sprzedana Dorocie i Janowi Weigt. W 1881 właścicielem został Edward Weigt, w 1894 zlecił Franzowi (Franciszkowi) Feuerowi przebudowę kamienicy poprzez nadbudowę o kondygnację oraz zmianę układu szczytowego na kalenicowy, a także nadanie fasadzie charakteru neorenesansowego. Obecnie dwupiętrowa, trzyosiowa. Od 16 września 1970 obiekt znajduje się w rejestrze zabytków (nr 513/1226)Miron Urbaniak „Zabytki Miasta Leszna”, Rynek 4, UM LesznaLeszno, Kamienica – Rynek 4. Polska Niezwykła. Rynek 5 – kamienica powstała po 1823 na pogorzelisku po zabudowie spalonej podczas pożaru w 1790. W 1791 pusty plac zakupił od mieszczanina Neufeldta Karol Beniamin Weichert, przez trzydzieści lat nie wybudował nowego budynku, w 1823 otrzymał od magistratu nakaz zabudowy. Kamienica powstała pomiędzy 1823 a 1826, jej kolejnym posiadaczem był syn Weicherta, również Karol Beniamin, w II połowie XIX wieku zlecił przebudowę elewacji, na której umieszczono liczne gipsowe zdobienia. Od 16 września 1970 obiekt znajduje się w rejestrze zabytków (nr 514/1227)Miron Urbaniak „Zabytki Miasta Leszna”, Rynek 5, UM LesznaLeszno, Kamienica – Rynek 5. Polska Niezwykła. Rynek 6 – kamienica powstała w drugiej połowie XVII wieku lub na początku XIX jako budynek o układzie szczytowym. W 1871 posesję nabyli Henrietta i Wolf Metisowie, którzy w 1883 zlecili mistrzowi budowlanemu Josefowi Wittigowi nadbudowę o jedno piętro i przebudowę budynku na układ kalenicowy. W 1923 posesję nabył Antoni Dzikowski, cztery lata później przebudował on znacząco pomieszczenia sklepowe oraz znaczącą część oficyn i podwórza na skład bławatny, który działał do wybuchu II wojny światowej. Od 16 września 1970 obiekt znajduje się w rejestrze zabytków (nr 515/1228)Miron Urbaniak „Zabytki Miasta Leszna”, Rynek 6, UM Leszna. Rynek 7 – barokowy budynek posadowiono w 1766 szczytem do Rynku na wąskiej i głębokiej działce. Od 1907 właścicielką była Joanna Schreiber, która doprowadziła do zwężenia sieni i powiększenia jednego z lokali sklepowych, a także do przebudowy budynków w głębi posesji. W 1924 przebudowano wnętrza i dach, od 16 września 1970 obiekt znajduje się w rejestrze zabytków (nr 516/1229). Trzyosiowa barokowa fasada posiada ozdobny szczyt zwieńczony tympanonem z półokrągłym oknem. Kamienica ma dwie kondygnacje i poddasze o funkcjach użytkowychMiron Urbaniak „Zabytki Miasta Leszna”, Rynek 7, UM LesznaLeszno, Barokowa kamienica przy Rynku 7. Polska Niezwykła. Rynek 8 – jedna z najstarszych kamienic na Rynku, pochodzi z drugiej połowy XVII wieku lub początku XVIII. Mimo że datowano ją na 1805 to istnieją wcześniejsze dokumenty dotyczące licytacji majątku aptekarza Gankego, nabywcą posesji był wówczas Jan Samuel Stiler. W 1923 kamienica stała się własnością Antoniego Marskiego, który w 1926 zlecił Henrykowi Rakowskiemu przebudowę fasady, lokalu handlowego i mieszkalnego na piętrze. Na środkowej dodano balkon ozdobiony kutą balustradą, a poddasze przebudowano na cele użytkowe równocześnie powiększając dwa okna. W 1977 właścicielem posesji zostało miasto. Od 16 września 1970 obiekt znajduje się w rejestrze zabytków (nr 517/1230). Budynek posiada wąską, trzyosiową fasadę zwieńczoną barokowym tympanonem, w latach 70. umieszczono szpecącą ją witrynę. Od 16 września 1970 obiekt znajduje się w rejestrze zabytków (nr 517/1230)Miron Urbaniak „Zabytki Miasta Leszna”, Rynek 8, UM LesznaLeszno, Kamienica mieszczańska przy Rynku 8 (XVII/XVIII w.). Polska Niezwykła. Rynek 9 – kamienica po 1791 powstała z połączenia dwóch starszych budynków, które wybudowanych w drugiej połowie XVII lub w na początku XVIII wieku. W 1813 był to już jeden budynek, który zakupiła Dorota Charlotta Scheibe. W 1888 nabył ją kupiec Paweł Bethge, w 1891 mistrz budowlany Eduard Stein przeprowadził przebudowę piwnic oraz powiększył powierzchnię handlową. Podczas II wojny światowej przeprowadzono remont kamienicy i budynku w oficynie, w tym czasie przebudowano piwnicę na schron przeciwlotniczy. Podczas remontu w 1965 sklepienia parteru zakryto pod płaskim sufitem. Pozostałością po połączeniu dwóch kamienic są żeliwne kolumny w lokalu handlowym, w domu tym w latach 1924–1934 mieszkał kompozytor Roman MaciejewskiLeszno, Byłe miejsce zamieszkania Romana Maciejewskiego. Polska Niezwykła. Od 16 września 1970 obiekt znajduje się w rejestrze zabytków (nr 518/1231)Miron Urbaniak „Zabytki Miasta Leszna”, Rynek 9, UM Leszna. Rynek 10 – kamienica powstała jako barokowa budowla o układzie szczytowym na przełomie XVII i XVIII wieku, w 1889 Eduard Stein nadbudował budynek, a jego układ zmieniono na kalenicowy. Równocześnie wnętrze znacznie przebudowano, a na elewacji umieszczono pilastry w wielkim porządku. W 1922 zlikwidowano balkon, a dwanaście lat później przebudowano klatkę schodową. Kamienica ta jako jedyna została uszkodzona podczas nalotu jesienią 1939, szkody usunięto w 1943. Od 16 września 1970 obiekt znajduje się w rejestrze zabytków (nr 521/1234)Miron Urbaniak „Zabytki Miasta Leszna”, Rynek 10, UM Leszna. Rynek 11 – barokowa kamienica początkowo o układzie szczytowym wybudowana w drugiej połowie XVII wieku. Pod koniec XIX wieku ówczesny właściciel posesji kupiec B. Nürnberg zlecił mistrzowi budowlanemu Józefowi Piwońskiego przeprowadzenie gruntownej przebudowy budynku, która miała miejsce w 1895 i 1896 roku. Zmieniono układ kamienicy na kalenicowy, nadbudowano ją, a na elewacji umieszczono pilastry w wielkim porządku. W pierwszej ćwierci XX wieku przebudowano wejście ujmując je w obramowanie w duchu późnej secesji. Od 17 września 1970 obiekt znajduje się w rejestrze zabytków (nr 522/1235)Miron Urbaniak „Zabytki Miasta Leszna”, Rynek 11, UM Leszna. Rynek 12 – kamienica narożna, usytuowana węższą częścią elewacji do Rynku, szerszą do ulicy Łaziebnej, dwupiętrowa, na narożniku na wysokości pierwszego piętra znajduje się balkon. Z powodu licznych zmian konstrukcyjnych zatraciła cechy historyczne i nie jest ujęta w rejestrze zabytków.
Pierzeja północna thumb|Pierzeja północna, część wschodnia Rynek 13 – kamienica narożna, usytuowana fasadą do Rynku, boczną ścianą do ulicy Gabriela Narutowicza, dwupiętrowa o układzie kalenicowym. Jest pięcioosiowa, trzy środkowe rzędy okien ujęto w pozorny ryzalit, który powyżej okien drugiego piętra jest zwieńczony niewielkim przyczółkiem. Kamienica nie jest ujęta w rejestrze zabytków. Rynek 14 – barokowa kamienica szczytowa powstała w XVIII wieku, w połowie XIX wieku budynek nadbudowano oraz zmieniono jego układ na kalenicowy. W 1905 zgodnie z projektem Konrada Wittiga przebudowano okna wystawowe poprzez ich powiększenie, zlikwidowano nadproża okienne na pierwszym piętrze, przebudowano poddasze na użytkowe oraz zmieniono lokalizację klatki schodowej. W 1912 nowy właściciel polecił uprościć fasadę poprzez likwidację płycin podokiennych i zmniejszenie obramowań okiennych na pierwszym piętrze, pozostawiono pilastry i konsolkowy gzyms. W 1934 zlikwidowano oryginalny barokowy portal wejściowy i zastąpiono go dodatkowym oknem wystawowym z wejściem. W 1977 przywrócono dawne wejście i odtworzono dawną sień. Od 17 września 1970 obiekt znajduje się w rejestrze zabytków (nr 523/1236)Miron Urbaniak „Zabytki Miasta Leszna”, Rynek 14, UM Leszna. Rynek 15 – barokowa kamienica szczytowa powstała w XVII, w 1891 przebudowano budynek zgodnie z projektem mistrza budowlanego Eduarda Steina. Powstało wówczas oddzielne wejście do lokalu handlowego i nowa klatka schodowa, zachowano oryginalny układ i fasadę. Posiada jedynie dwie osie, a szczyt fasady zwieńczony jest obeliskiem z półksiężycem. W niszach umieszczone są posągi Merkurego i Diany. Po 1966 odświeżono elewację i uzupełniono ubytki tynków. Od 15 stycznia 1971 obiekt znajduje się w rejestrze zabytków (nr 539/1252)Miron Urbaniak „Zabytki Miasta Leszna”, Rynek 15, UM LesznaLeszno, Barokowa kamienica przy Rynku 15. Polska Niezwykła.