Czechosłowacka Liga Koszykówki (oficjalna nazwa:Československá basketbalová liga) – najwyższa klasa rozgrywek koszykarskich w nieistniejącej Czechosłowacji. Powstała w 1929 roku, rozwiązana po podziale Czechosłowacji w styczniu 1993 roku.
Po rozwiązaniu ligi czechosłowackiej zespoły weszły w skład dwóch nowych, niezależnych lig koszykarskich – czeskiej Mattoni NBL oraz słowackiej Extraliga muži.
Za najlepszego koszykarza XX w. został uznany Czech Jiří Zídek, który w sezonie 1969/70, podczas rywalizacji Tesla Žižkov – Dukla Olomouc (121:131) zdobył 68 rekordowe punktów. Poprawił w ten sposób poprzedni rekord (60 punktów), należący do Jiří Baumruka, uzyskany w trakcie spotkania Slavoj Vyškov – Sparta Praga (65:112), podczas sezonu 1955/56.
Mistrzowie Czechosłowacji
Medaliści mistrzostw Czechosłowacji Prowincjonalna Liga Bohemii i Morawii (1929–1939) Do rywalizacji o mistrzostwo przystępowali zwycięzcy rozgrywek w Czechach, Morawach i Słowacji. SezonZespołyZłotoSrebroBrąz4. miejsce 1929/30 4YMCA PragaVysokoškolský sport PragaYMCA Praga II.Sokół Pražský 1931 3YMCA PragaVysokoškolský sport PragaYMCA Praga II. 1932 6YMCA PragaVysokoškolský sport MarathonStrakova akademieYMCA Praga III. 1932/33 5YMCA PragaStrakova akademieYMCA Praga II.Uncas Praga 1933/34 3YMCA PragaSokol Královo PoleYMCA Bratysława 1934/35 3YMCA PragaYMCA BratysławaSokol Královo Pole 1935/36 3YMCA PragaSokol Královo PoleYMCA Bratysława 1936/37 Uncas Praga 1937/38 4Uncas PragaStrakova akademieSokol Brno I.Sokol Královo Pole 1938/39 4Sokol Královo PoleSokol PražskýStrakova akademieSokol Brno I.
Prowincjonalna Liga Protektoratu (1939–1945) SezonZespołyZłotoSrebroBrąz4. miejsce 1939/40 4Sparta PragaUncas PragaSokół Královo PoleSokół Královo Pole II. 1940/41 4Sokół PražskýSokół Královo PoleSK Brno ŽabovřeskySparta Praga 1941/42 4SK Brno ŽabovřeskyKablo KladnoSparta PragaArsenal Brno 1942/43 2SK Brno ŽabovřeskyHC Stadion 1943/44 14Uncas PragaViktoria ŽižkovSlavia PragaSK Philips 1944/45 10Uncas PragaPhilips PragaPragaViktoria Žižkov
W latach 1939–1944 rozgrywano osobno mistrzostwa Słowacji. Dwukrotnie (1939, 1940) mistrzem zostawał wtedy zespół ŠK Bratysława, a trzykrotnie (1942, 1943, 1944) Uniwersytetu Bratysława.
Czechosłowacka Liga Koszykówki (1945–1983) W sezonach 1946/47, 1947/48, 1948/49 rozgrywana była Prowincjonalna Liga Czech i Moraw (sezony zaznaczone na niebiesko), następnie do turnieju finałowego dołączały dwa najlepsze zespoły ze Słowacji, rozpoczynając w ten sposób turniej o mistrzostwo Czechosłowacji. Lata tak rozgrywanych turniejów finałowych oznaczono odpowiednio: 1947*, 1948*, 1949*.
Rozgrywki ligowe zaczynały się jesienią, a kończyły wiosną. Wyjątkiem były lata 1951–1953, kiedy liga była rozgrywana w trakcje jednego roku kalendarzowego. Lata te zostały oznaczone odpowiednio: 1951**, 1952**, 1953**.
SezonZespołyZłotoSrebroBrąz4. miejsce 1945/46 10Sokół Brno I.VŠ BratysławaŠK BratysławaUncas Praga 1946/47 12Uncas PragaSokół Brno I.BK SK ŽabovřeskyViktoria Žižkov 1947* 4Sokół Brno I.Uncas PragaVŠ BratysławaŠK Bratysława 1947/48 12Sokół Brno I.Viktoria ŽižkovSokół KolínSokol Pražský 1948* 4Sokół Brno I.VŠ BratysławaSokol Žižkov PragaŠK Bratysława 1948/49 10Sokół Brno I.Sparta PragaSokół Žižkov PragaSokół Pražský 1949* 6Sokół Brno I.Sparta PragaSokół PražskýSlovan NV Bratysława 1949/50 10Sokół Brno I.Bratrství Sparta PragaSokol Žižkov PragaSlovan NV Bratysława 1950/51 13Sokol Brno I.Spartak SokolovoSokol Žižkov PragaSlovan NV Bratysława 1951** 8Zbrojovka BrnoSpartak SokolovoSokol Žižkov PragaATK Praga 1952** 8Slavia BrnoSlavia Praga PedagogZbrojovka BrnoZdravotník Bratysława 1953** 8Slavia BrnoATK PragaZbrojovka BrnoSlovan NV Bratysława 1953/54 8ÚDA PragaSlavia BrnoSlovan NV BratysławaSlavia Bratysława 1954/55 10ÚDA PragaSpartak ZJŠ BrnoSlavia BratysławaSpartak Sokolovo 1955/56 12ÚDA PragaSpartak SokolovoSlavia BratysławaSpartak ZJŠ Brno 1956/57 12Slovan Orbis PragaSpartak ZJŠ BrnoSpartak SokolovoSlavia ITVS Praga 1957/58 12Spartak ZJŠ BrnoSlovan Orbis PragaSlavia VŠ BratysławaSpartak Sokolovo 1958/59 12Slovan Orbis PragaSpartak SokolovoSlavia VŠ BratysławaSpartak ZJŠ Brno 1959/60 12Spartak SokolovoSpartak ZJŠ BrnoTatran OstrawaSlovan Orbis Praga 1960/61 12Iskra SvitSpartak SokolovoSlovan Orbis PragaSlavia VŠ Praga 1961/62 14Spartak ZJŠ BrnoIskra SvitSpartak SokolovoSlovan Orbis Praga 1962/63 14Spartak ZJŠ BrnoSlavia VŠ PragaIskra SvitSpartak Sokolovo 1963/64 14Spartak ZJŠ BrnoSlavia VŠ PragaSpartak SokolovoIskra Svit 1964/65 14Slavia VŠ PragaSpartak ZJŠ BrnoIskra SvitSlovan Orbis Praga 1965/66 14Slavia VŠ PragaSpartak ZJŠ BrnoSparta ČKD PragaDukla Olomouc 1966/67 12Spartak ZJŠ BrnoSlavia VŠ PragaSparta ČKD PragaIskra Svit 1967/68 12Spartak ZJŠ BrnoSlavia VŠ PragaSparta ČKD PragaDukla Olomouc 1968/69 12Slavia VŠ PragaZbrojovka BrnoSparta ČKD PragaIskra Svit 1969/70 12Slavia VŠ PragaDukla OlomoucZbrojovka BrnoRH Pardubice 1970/71 12Slavia VŠ PragaZbrojovka BrnoNHKG OstrawaSparta ČKD Praga 1971/72 12Slavia VŠ PragaZbrojovka BrnoDukla OlomoucSparta ČKD Praga 1972/73 12Dukla OlomoucSlavia VŠ PragaZbrojovka BrnoSparta ČKD Praga 1973/74 12Slavia VŠ PragaRH PardubiceDukla OlomoucZbrojovka Brno 1974/75 12Dukla OlomoucZbrojovka BrnoSlavia VŠ PragaNHKG Ostrawa 1975/76 12Zbrojovka BrnoSlavia VŠ PragaSparta ČKD PragaInter Bratysława 1976/77 12Zbrojovka BrnoSlavia VŠ PragaInter BratysławaBaník Ostrawa 1977/78 12Zbrojovka BrnoDukla OlomoucSlavia VŠ PragaInter Bratysława 1978/79 12Inter BratysławaZbrojovka BrnoDukla OlomoucSlavia VŠ Praga 1979/80 12Inter BratysławaZbrojovka BrnoDukla OlomoucSlavia VŠ Praga 1980/81 10Slavia VŠ PragaInter BratysławaZbrojovka BrnoRH Pardubice 1981/82 10Slavia VŠ PragaInter BratysławaNHKG OstrawaZbrojovka Brno 1982/83 10Inter BratysławaRH PardubiceNHKG OstrawaDukla Olomouc
Czechosłowacka Liga koszykówki (1983–1993 – play-off) SezonZespołyZłotoWynikSrebroBrązWynik4. miejsce 1983/84 10RH Pardubice 2:1NHKG OstrawaDukla Olomouc 2:1Zbrojovka Brno 1984/85 10Inter Bratysława 2:1Chemosvit SvitRH Pardubice 2:0NHKG Ostrawa 1985/86 10Zbrojovka Brno 2:1NHKG OstrawaDukla Olomouc 2:0RH Pardubice 1986/87 12Zbrojovka Brno 3:0NHKG OstrawaInter Bratysława 2:0Chemosvit Svit 1987/88 12Zbrojovka Brno 3:2Inter BratysławaVŠ Praga 3:0BC Prievidza 1988/89 12BC Prievidza 3:1Sparta PragaInter Bratysława 3:0Zbrojovka Brno 1989/90 12Zbrojovka Brno 3:2Sparta PragaInter Bratysława 3:1NH Ostrawa 1990/91 14VŠ Praga 3:1Sparta PragaBC Prievidza 3:2Sokół I. Brno 1991/92 14USK Praha 3:0BC PrievidzaBVC Brno 3:0Dukla Olomouc 1992/93 16BC PrievidzaUSK PragaBK PezinokBVC Bioveta Brno
W związku z podziałem Czechosłowacji na dwa niezależne kraje 1 stycznia 1993 rozgrywki ligi zostały zakończone w styczniu, bez rozgrywania play-off. O klasyfikacji medalowej zadecydował wtedy bilans spotkań niedokończonego sezonu regularnego. Zespoły zostały wtedy odpowiednio częścią czeskiej ligi Mattoni NBLČeská basketbalová federace, Mattoni NBL. oraz słowackiej Extraliga mužiSlovenská basketbalová asociácia..
Bilans medalistów Klub Złoto Rok Srebro Rok Brąz Rok Zbrojovka Brno (BC Brno) 20 1946, 1947, 1948, 1949, 1950, 1951, 1951*, 1958, 1962, 1963, 1964, 1967, 1968, 1976, 1977, 1978, 1986, 1987, 1988, 1990 12 1947, 1955, 1957, 1960, 1965, 1966, 1969, 1971, 1972, 1975, 1979, 1980 7 1938, 1952*, 1953*, 1970, 1973, 1981, 1992 VŠ Praga(USK Praga) 11 1965, 1966, 1969, 1970, 1971, 1972, 1974, 1981, 1982, 1991, 1992 9 1952*, 1963. 1964, 1967, 1968, 1973, 1976, 1977, 1993 3 1975, 1978, 1988 YMCA Praga (Uncas Praga) 10 1930, 1931, 1932, 1933, 1934, 1935, 1936, 1937, 1938, 1944 1 1947 2 1930, 1931 Inter Bratysława 4 1979, 1980, 1983, 1985 3 1981, 1982, 1988 4 1977, 1987, 1989, 1990 ÚDA Praga(ATK Praga) 3 1954, 1955, 1956 1 1953* Sparta Praga 2 1940, 1960 10 1949, 1950, 1951, 1951*, 1956, 1959, 1961, 1989, 1990, 1991 8 1957, 1963, 1964, 1966, 1967, 1968, 1969, 1976 Dukla Olomouc 2 1973, 1975 2 1970, 1978 6 1972, 1974, 1979, 1980, 1984, 1986 Baník Cígeľ Prievidza 2 1989, 1993 1 1992 1 1991 Slovan Orbis Praga 2 1957, 1959 1 1958 1 1961 Slavia Brno 2 1952*, 1953* 1 1954 SK Brno Žabovřesky 2 1942, 1943 1 1941 Iskra Svit 1 1961 2 1962, 1985 2 1963, 1965 RH Pardubice 1 1984 2 1974, 1983 1 1985 Sokół Pražský 1 1941 1 1949 Sokol Královo Pole (Brno) 1 1939 3 1934, 1936, 1941 2 1935, 1940 NHKG Ostrawa(Tatran Ostrawa) 31984, 1986, 1987 4 1960, 1971, 1982, 1983 Vysokoškolský sport Praga 3 1930, 1931, 1932 VŠ Bratysława 2 1946, 1948 5 1947, 1955, 1956, 1958, 1959 Strakova akademie 2 1933, 1938 2 1932, 1939 YMCA Bratysława 1 1935 2 1934, 1936 Kablo Kladno 1 1942 HC Stadion 1 1943 Viktoria Žižkov 1 1944 Philips Praga 1 1945 Sokół Žižkov (Praga) 41948, 1950, 1951, 1951* ŠK Slovan Bratysława 2 1946, 1954 Slavia Praga 1 1944 Praga 1945 Sokół Kolín 1 1948 BK Pezinok 1 1993
Statystyki Najlepsi strzelcy wszech czasów ligi (dane z sezonów 1962/63 – 1992/93)