mały|Logo European Rover Challenge European Rover Challenge, (ERC, ERC Space & Robotics) – coroczne międzynarodowe zawody robotów marsjańskich, w których biorą udział drużyny z całego świata. Konkurs organizowany jest od 2014 roku w Polsce.

ERC to największe wydarzenie robotyczno-kosmiczne w Europie skierowane do świata nauki i biznesu, sektora nowych technologii oraz do szerokiej publiczności. Zawody European Rover Challenge, podobnie jak University Rover Challenge, należą do Rover Challenge Series – ligi najbardziej prestiżowych zawodów robotycznych na świecie.

Głównym trzonem ERC jest międzynarodowy konkurs robotów marsjańskich, w którym uczestniczą studenci, absolwenci i pracownicy naukowi uczelni wyższych z całego świata. Drużyny złożone są z kilkunastu osób, które przez dwanaście miesięcy ciężko pracują nad przygotowaniem w pełni funkcjonalnego robota marsjańskiego nowej generacji. W skład każdego z zespołów wchodzą m.in. specjaliści od mechatroniki, automatyki, robotyki, autonomiczności, łączności czy nawigacji. Towarzyszą im działy związane z administracją, zarządzaniem zespołem, promocją i finansami. thumb|Robot marsjański podczas jednej z konkurencji inżynieryjnych Tradycyjnie zawodom towarzyszą wydarzenia skierowane do szerokiej publiczności, takie jak: Strefa Inspiracji, prelekcje eksperckie i pokazy filmów o tematyce kosmicznej. Dla uczestników związanych z sektorem kosmicznym organizowane są warsztaty i spotkania o charakterze merytorycznym i mentoringowym, panele i debaty.

W 2020 roku zawody ERC przeprowadzone zostały w nowej formule REMOTE (zdalnej), w której zawodnicy z kilku kontynentów zdalnie sterowali robotem poruszającym się fizycznie po torze zlokalizowanym na kampusie Politechniki Świętokrzyskiej w Kielcach.

Od 2021 roku konkurs po raz pierwszy odbył się zarówno w formule REMOTE (zdalnej), jak i ON-SITE (stacjonarnej).

Formuła zdalna (REMOTE) Zespoły biorące udział w zawodach będą korzystać z tego samego sprzętu, a ich zadaniem będzie wykazanie swoich umiejętności w zakresie rozwoju oprogramowania, planowania misji, zarządzania ryzykiem i innych kompetencji miękkich.

Podczas fazy przygotowania do Zawodów, zespoły otrzymują dostęp do modeli 3D i dokumentacji technicznej sprzętu oraz do podstawowego oprogramowania wraz ze środowiskiem symulacyjnym do wykorzystania podczas pracy nad oprogramowaniem. W ciągu roku zaplanowano trzy przejazdy próbne, podczas których zespoły połączą się z prawdziwymi urządzeniami w konfiguracji podobnej do zastosowanej w Zawodach, aby przetestować swoje rozwiązania.

Robot mobilny Leo Rover Leo Rover to standardowy robot mobilny wykorzystywany w formule zdalnej zawodów ERC2021. Wszystkie zespoły uczestniczące w zawodach korzystają z tego samego robota, i używają własnego oprogramowania przeznaczonego do wykonania zadań.

Leo Rover to niewielki, czterokołowy robot mobilny o wymiarach ok. 41x46 cm i wadze ok. 6,5 kg (7,8 kg z ładunkiem). Robot pracuje w systemie Ubuntu z ROS Melodic. W formule zdalnej zawodów ERC, Leo Rover wyposażony jest w specjalny ładunek umożliwiający działanie autonomiczne i wykonywanie zadań oraz urządzenia sieciowe zapewniające szerokopasmowe połączenie z Internetem o niskim opóźnieniu.

Konkurencje (formuła REMOTE)

Simulation Task – To proste zadanie wraz z raportem wstępnym, stanowi część procesu kwalifikacyjnego. Zespoły mają za zadanie nagrać krótki materiał wideo z ekranu (maks. 2 minuty) pokazujący: Symulację Leo Rover: Krótki przejazd robotem Leo Rover przez otoczenie Mars Yard w symulacji Gazebo – im bardziej zaawansowane funkcje zostaną pokazane i wykorzystane, tym lepszy wynik (np. jazda półautonomiczna, zdalne sterowanie przy pomocy kontrolera, itp.), Symulacja ramienia robota: Krótki pokaz ruchu ramienia robota UR3. Science Task – Celem zadania jest przygotowanie i wykonanie prostego naukowego planu eksploracji w środowisku Mars Yard (Mapa geologiczna środowiska Mars Yard zawierająca spójną geologiczną interpretację „miejsca lądowania”; krótki opis geologicznej historii obszaru; hipoteza dotycząca geologii środowiska Mars Yard, która może być przetestowana przez wykonanie fotografii w określonej lokalizacji środowiska Mars Yard). Navigation Task – Celem nawigacyjnej części zadania jest bezpieczne przeprowadzenie łazika Leo Rover przez teren Mars Yard, odwiedzenie wszystkich punktów kontrolnych i dostarczenie do nich odpowiednich sond. Maintenance Task – Zadanie polegające na zdalnej obsłudze robotycznego ramienia. Najważniejszym celem zadania jest zlokalizowanie i wyłączenie wadliwych elementów urządzenia podczas procedury konserwacji oraz podłączenie dodatkowego czujnika do zewnętrznej obudowy urządzenia w celu jego monitorowania. Zespół będzie musiał manipulować przyciskami umieszczonymi na panelu urządzenia, włożyć czujnik do obudowy, znaleźć wadliwy element i go wyłączyć. Szerokie wymagania mają zwiększyć poziom trudności zadania. Na każdym komponencie zamontowane będą markery ArUco, umożliwiające zespołom i programom rozpoznanie odpowiednich elementów i urządzeń. Presentation Task – To zadanie umożliwia zespołom przedstawienie się i prezentację swoich projektów. Członkowie jury powinni dowiedzieć się, w jaki sposób zespół pracował nad projektem, jakie rozwiązania techniczne zastosowano w łaziku (formuła stacjonarna) lub w oprogramowaniu (formuła online), poznać podejście zespołu do rozwiązywania poszczególnych zadań w konkursie (np. projekt elektromechaniczny, algorytmy – w wersji stacjonarnej i online) i sposoby rozwiązywania problemów, które pojawiły się podczas opracowywania projektu (czego zespół się nauczył). Zespół powinien także przygotować się na sesję pytań i odpowiedzi i rozmowę z sędziami.

Formuła stacjonarna (ON-SITE) W formule stacjonarnej, drużyny przez dwanaście miesięcy ciężko pracują nad przygotowaniem w pełni funkcjonalnego robota marsjańskiego wg wymagań postawionych przez organizatora. W skład każdego z zespołów wchodzą m.in. specjaliści od mechatroniki, automatyki, robotyki, autonomiczności, łączności czy nawigacji. Towarzyszą im działy związane z administracją, zarządzaniem zespołem, promocją i finansami.

Celem zawodów jest zademonstrowanie i ocena osiągnięć i zaproponowanych rozwiązań. Wszystkie zadania zaprojektowano tak, aby wyeliminować czynnik „szczęścia”, zatem zespoły powinny starannie się przygotować do ich wykonania.

Konkurencje (formuła ON-SITE) Science Task – Celem zadania jest przygotowanie i wykonanie prostego naukowego planu eksploracji w środowisku Mars Yard (Mapa geologiczna środowiska Mars Yard zawierająca spójną geologiczną interpretację „miejsca lądowania”; krótki opis geologicznej historii obszaru; hipoteza dotycząca geologii środowiska Mars Yard, która może być przetestowana przez wykonanie fotografii w określonej lokalizacji środowiska Mars Yard). Navigation Task – Celem zadania jest wykazanie zdolności systemu do wykonania pół- lub całkowicie autonomicznego przejazdu. Zadaniem zespołu jest opracowanie projektu, który zostanie stopniowo przekształcony we w pełni autonomiczny system, który dokonuje przejazdu, a po drodze gromadzi istotne dane. Probing Task – Celem tego zadania jest wykazanie zdolności systemu do pobierania i przenoszenia próbek ze skrytki łazika do lokalizacji wybranych przez zespoły w Zadaniu Naukowym. Zadaniem zespołu jest dotarcie do miejsc zaznaczonych na mapie, wyjęcie sond z pojemnika na pokładzie łazika i umieszczenie ich w określonych lokalizacjach. Maintenance Task – Celem tego zadania jest wykazanie zdolności łazików przy obsłudze różnych elementów zamontowanych na panelu. Zespół musi wykorzystać manipulator łazika do ustawiania przełączników w wymaganej pozycji, pomiaru parametrów elektrycznych, ustawiania innych elementów panelu i obserwowania informacji zwrotnych ze wskaźników. Presentation Task – Drużyny w określonym czasie mają zaprezentować swój zespół, poszczególne etapy powstawania projektu oraz największe wyzwania, z jakimi musiały się zmierzyć podczas konstrukcji robota. Członkowie zespołu muszą też być przygotowani na ewentualne pytania jurorów.

Udział w zawodach ERC umożliwia studentom projektowanie, budowanie i testowanie wydajności ich robotów, a następnie rywalizację z innymi zespołami z całego świata. Zadania przygotowane dla zespołów oparte są na prawdziwych misjach zaplanowanych i wykonanych przez NASA czy ESA.

W przeciwieństwie do innych tego typu zawodów, w trakcie ERC zabronione jest korzystanie z nawigacji GPS, a członkowie drużyn kierujący robotami nie widzą ich – korzystają jedynie z podglądu widoku kamery robota. thumb|Zwycięska drużyna II edycji (Saskatchewan, Kanada) z łazikiem

Historia konkursu Zawody European Rover Challenge organizowane są od 2014 roku. Plan organizacji pierwszej edycji wydarzenia został ogłoszony podczas International Space Week, a jego pomysłodawcy od początku zakładali międzynarodowy charakter i szeroki zasięg zawodów.

I edycja (5–7 września 2014) thumb|Pozakonkursowy pokaz Hyperiona 2 Pierwsza edycja ERC została rozegrana na terenie Regionalnego Centrum Naukowo-Technologicznego w Podzamczu Chęcińskim, k. Kielc w Województwie Świętokrzyskim. W zawodach zmierzyło się dziewięć drużyn z Polski, Litwy, Indii i Egiptu i Kolumbii. Wśród gości znaleźli się: profesor Scott Hubbard – były szef NASA AMES oraz Robert Zubrin – założyciel The Mars Society.

Zwycięzcy:

I miejsce: SCORPIO, Wrocław, Polska II miejsce: IMPULS, Kielce, Polska III miejsce: Lunar and Mars Rover Team, Kair, Egipt

W trakcie wydarzenia dokonano oficjalnego otwarcia Regionalnego Centrum Naukowo-Technologicznego, na terenie którego miały miejsce zawody.

II edycja (4–6 września 2015) Druga edycja zawodów również odbyła się na terenie Regionalnego Centrum Naukowo-Technologicznego. W zawodach wzięło udział 29 zespołów, m.in. z: USA, Australii, Indii, Kolumbii, Holandii, Egiptu, Polski oraz Kanady. Gośćmi specjalnymi drugiej edycji byli m.in. ostatni człowiek na Księżycu, astronauta Apollo 17 Harrison Schmitt oraz pisarz Andy Weir (spotkanie z nim zostało przeprowadzone zdalnie). thumb|Zdobywca I miejsca ERC 2014, Scorpio IVZwycięzcy:

I miejsce: USST, Kanada

II miejsce: Next, Białystok, Polska

III miejsce: McGill Robotics, Kanada

III edycja (10–12 września 2016) W 2016 roku zawody rozegrały się w Jasionce k. Rzeszowa. Do rywalizacji stanęły 23 drużyny, m.in. z: Polski (15 zespołów), Australii, Kanady, Bangladeszu, Indii, Turcji i Nepalu.

Ważnym wydarzeniem w ramach ERC była polska część debaty obywatelskiej nad przyszłością eksploracji przestrzeni kosmicznej, zorganizowana przez Europejską Agencję Kosmiczną. Debata odbyła się jednocześnie w 22 krajach, wzięło w niej udział 2 tys. osób, na co dzień niemających nic wspólnego z sektorem kosmicznym. Poruszono w niej tematy, m.in.: eksploatacji przestrzeni kosmicznej, wykorzystaniu jej bogactwa, czy rosnącym zanieczyszczeniu kosmosu. Jej celem było zbadanie opinii publicznej, a uzyskane wyniki miały być wzięte pod uwagę przy opracowywaniu przez ESA strategii przyszłych działań.

Zwycięzcy:

I miejsce: Raptors, Polska II miejsce: Impuls, Polska III miejsce: McGill Robotics, Kanada

IV edycja (14–15 września 2018) Czwarta edycja European Rover Challenge została zorganizowana w Starachowicach, na terenie Muzeum Przyrody i Techniki. W 2018 roku w rywalizacji w Starachowicach udział wzięło 35 drużyn z 20 krajów. IV edycji zawodów towarzyszyła największa w historii ERC Strefa Pokazów Naukowo-Technologicznych, która przyciągnęła ponad 25 000 odwiedzających. Wśród gości znaleźli się: astronauta Tim Peake, Artemis Westenberg – prezes Explore Mars, Gianfranco Visentin – kierownik działu automatyki i robotyki ESA i Maria Antonietta Perino – szefowa zaawansowanych projektów eksploracyjnych w firmie Thales Alenia Space.