Widzenia nad Zatoką San Francisco – zbiór 33 esejów Czesława Miłosza wydanych w 1969 r. przez Instytut Literacki w Paryżu jako 177 tom Biblioteki „Kultury”. Pierwsze wydanie krajowe ukazało się w 1989 rokuKraków: Wydawnictwo Literackie, 1989.
Książka ukazuje bogactwo i różnorodność przestrzeni geograficznej Ameryki oraz specyfikę ducha amerykańskiego w rozległym i złożonym aspekcie kulturowym.
Okoliczności powstania Pierwszy okres pobytu Miłosza w Ameryce to lata służby dyplomatycznej w Waszyngtonie 1946–1949. Drugi, nieporównanie ważniejszy, to okres od 1960 r., od chwili powierzenia mu wykładów na zaproszenie Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley. Otrzymawszy stanowisko profesora języków i literatur słowiańskich, osiadł w Stanach Zjednoczonych na stałe. „Widzenia nad Zatoką San Francisco” są swoistym eseistycznym podsumowaniem kilkuletnich doświadczeń i obserwacji pisarza wyniesionych z pobytu w Ameryce. Według Miłosza „nie tyle chodzi o Amerykę, co o cywilizację dwudziestego wieku, w jej kalifornijskiej odmianie. Zamiast reportażu otrzymujemy wyprawę w głąb siebie, wewnętrzny portret kogoś, komu wypadło żyć w epoce globalizacji i pierwszego lądowania człowieka na Księżycu”Cz. Miłosz, Przypis po latach, [w:] Cz. Miłosz, Widzenia nad Zatoką San Francisco, Kraków 2000, s. 6..
Wykaz rozdziałów O moim zamiarze O miejscu, gdzie jestem Co czuje się wobec zbyt dużego obszaru Symboliczne góry i lasy Wspomnienie pewnej miłości O skutkach nauk przyrodniczych Krótka dygresja o kobiecie jako przedstawicielce Natury Religia i przestrzeń O pewnej chorobie trudnej do nazwania Migracje Zdarzenia w Kalifornii O tamtym stuleciu O westernie „Ja i oni” Wizerunek bestii Co jest moje? O zgiełku wielu religii O katolicyzmie Carmel Do Robinsona Jeffersa Seks dostarczony O cenzurze O agonii Zachodu Bezkształtne i nowe Ewangeliczny wysłannik Czarni O Henrym Millerze Ja, motor, ziemia O cnocie O tańcu śmierci i nierówności ludzi Rozdział, w którym autor przyznaje się, że jest po stronie ludzi w braku czegoś lepszego Odradzanie się utopii: Herbert Marcuse O emigracji do Ameryki tudzież jakby podsumowanie
Wydania polskie Paryż: Instytut Literacki, 1969, 1980, 1988 Warszawa: Głos, 1980 Warszawa: Krąg, 1981 Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1989 Kraków: Wydawnictwo Literackie; Znak, 2000
Przekłady na języki obce Snoviđenja nad zalivom San Francisko, Gornji Milanovac: Dečje Novine, 1982 Visions from San Francisco Bay, Manchester: Carcanet New Press 1982 Visions from San Francisco Bay, New York: Farrar, Straus and Giroux 1982, 1983 Visions de la baie de San Francisco, Paris: Editions Fayard 1986 Privind dinspre Golful San Francisco, Pitești: Paralela 45, 2007 Visionen an der Bucht von San Francisco, Frankfurt am Main: Suhrkamp 2008
Wybrane recenzje Gębala Stanisław, Poznawanie Miłosza, „Zdanie” 1990, nr 1, s. 54-56 Gorczyńska Renata: "Widzenia nad Zatoką San Francisco" po trzydziestu latach, „Zeszyty Literackie” 2000, nr 4, s. 137-141 Kowalski Marek Arpad, „Przegląd Tygodniowy” 1989, nr 42, s. 13 Mazur Aneta, Wizjonerzy. Portret podwójny, „Opole” 1990, nr 5/6, s. 17-19 Myszkowski Krzysztof, Inne okolice, „Kwartalnik Artystyczny” 2000, nr 2, s. 202-203 Pawelec Dariusz, Rodzinna Ameryka?, „Twórczość” 1990, nr 4, s. 107-110 Węgiełek Janusz, Lubię, kiedy poeta..., „Nowe Książki” 1990, nr 6, s. 40-41 Zaleski Marek, Żywy pośród żywych, „Książki. Gazeta” 2000, nr 8, s. 4
Przypisy
Bibliografia Renata Gorczyńska, "Widzenia nad Zatoką San Francisco" po trzydziestu latach, „Zeszyty Literackie” 2000, nr 4, s. 137-141 Czesław Miłosz, Przypis po latach, [w:] Czesław Miłosz, Widzenia nad Zatoką San Francisco, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2000, s. 5-7
Linki zewnętrzne Geambaşu Constantin - Ameryka widziana oczyma Czesława Miłosza Stępień Marian - Czesława Miłosza odkrywanie Ameryki
Kategoria:Eseje Czesława Miłosza Kategoria:Utwory literackie z 1969