Kolcomysz drobna (Acomys wilsoni) – gatunek ssaka z podrodziny sztywniaków (Deomyinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae), występujący w Afryce Wschodniej.
Zasięg występowania Kolcomysz drobna występuje we wschodniej Afryce zamieszkując w zależności od podgatunku: A. wilsoni wilsoni – znany tylko z miejsca typowego w przybrzeżnej południowej Kenii. A. wilsoni ablutus – Nyama Nyango, północna część rzeki Ewaso Ng’iro, Kenia. A. wilsoni argillaceus – południowy Sudan Południowy. A. wilsoni enid – północna Uganda. A. wilsoni nubilus – znany tylko z miejsca typowego w południowo-zachodniej Kenii.
Występuje również w południowej Etiopii, południowej Somalii i północnej Tanzanii, ale przynależność podgatunkowa nie jest znana.
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1892 roku brytyjski zoolog Oldfield Thomas nadając mu nazwę Acomys wilsoni. Holotyp pochodził z Mombasy, w Kenii.
A. wilsoni był wcześniej zaliczany do grupy gatunkowej A. subspinosus, a następnie na podstawie analiz genetycznych i molekularnych uznano go za odrębny gatunek, blisko spokrewniony z A. percivali z którą występuje sympatrycznie; także uzębienie tych dwóch gatunków jest bardzo podobne, ale A. wilsoni ma krótszy ogon w stosunku do reszty ciała. Gatunki te są filogenetycznie odrębne od pozostałych kolcomyszy. Filogeneza molekularna przeprowadzona w, 2011 roku wykazała dużą różnorodność w Tanzanii, a A. wilsoni jest prawdopodobnie kompleksem gatunkowym na podstawie sekwencji mtDNA (cytochrom b). Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają pięć podgatunków.
Etymologia Acomys: akē „ostry punkt”; μυς mus, μυός muos „mysz”. wilsoni: D.J. Wilson, pracownik Brytyjskiej Kompanii Wschodnioafrykańskiej, kolekcjoner z Mombasy. ablutus: „umyty, oczyszczony”, od abluere „myć, prać”. argillaceus: nowołac. argillaceous „gliniany, z gliny”, od argilla „glina”, od gr. αργιλλος argillos „biała glinka, ziemia garncarza”. enid: Winifred Enid Blunt z domu Dent (1910–2011), córka kpt. Richarda Edwarda Denta, brytyjskiego osadnika z Kenii, plantatora, kolekcjonera, myśliwego. nubilus: łac. nubila „pochmurny, ponury, ciemny”, od nubes, nubis „chmura”.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 89–114 mm, długość ogona 65–100 mm, długość ucha 14–16 mm, długość tylnej stopy 14–16 mm; masa ciała 22–47 g. Jak wskazuje nazwa, jest to najmniejszy gatunek kolcomyszy.
Ekologia Kolcomysz drobna jest pospolicie spotykana w centralnej części Wielkich Rowów Afrykańskich, do wysokości 1000 m n.p.m. Preferuje tereny skaliste, pokryte żwirem; kryje się w gęstych kępach sansewierii i w kopcach termitów. Jest owadożerna. Nie wiadomo, czy potrafi przetrwać w zaburzonym środowisku.
Populacja Kolcomysz drobna zamieszkuje duży obszar i jest pospolita; populacja jest stabilna. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uznaje ją za gatunek najmniejszej troski. Obecnie nie są znane zagrożenia dla gatunku. Zamieszkuje obszary chronione takie jak Park Narodowy Tsavo i Park Narodowy Amboseli.
Przypisy
Kategoria:Ssaki Afryki Kategoria:Sztywniaki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1892 roku