mały|Dekoracje strajkowe na Bramie nr 2 Stoczni Gdańskiej im. Lenina (1980) mały|Brama nr 2 w maju 2012 Brama nr 2 Stoczni Gdańskiej – jedna z bram prowadzących do Stoczni Gdańskiej. Ze względu na bliskość budynków dyrekcji przedsiębiorstwa oraz dogodne połączenie ze Śródmieściem Gdańska i dworcem kolejowym Gdańsk Główny uznawana za główne wejście na teren zakładu.
Historia 16 grudnia 1970 strajkujący stoczniowcy opuszczający przez Bramę nr 2 teren stoczni zostali ostrzelani przez oddziały wojska. Zginęły dwie osoby, a jedenaście zostało rannych. Przed powstaniem Pomnika Poległych Stoczniowców brama była pierwszym miejscem pamięci o ofiarach Grudnia. Brama uzyskała wygląd zbliżony do obecnego podczas przebudowy w 1974 r. Składała się z budynku stróżówki i stalowych wrót, nad którymi umieszczono napis Stocznia Gdańska im. Lenina. Na zachodnim słupie podtrzymującego go stelażu umieszczono symbol stoczni, a na wschodnim Order Sztandaru Pracy.
W czasie strajku sierpniowego w 1980 na bramie umieszczono święte obrazy i portret Jana Pawła II, a nad bramą transparent z napisem Proletariusze wszystkich zakładów, łączcie się. Na budynku portierni zawieszono tablice z 21 postulatami Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego. 31 sierpnia 1980 z Bramy nr 2 Lech Wałęsa ogłosił zakończenie strajku i podpisanie porozumień gdańskich.
16 grudnia 1981, podczas stanu wojennego, wrota bramy zostały zniszczone przez czołgi wysłane do spacyfikowania strajkującej załogi Stoczni Gdańskiej. Ich pozostałości zdemontowano, a na ich miejsce zbudowano bramę, która przetrwała do dziś.
Napis im. Lenina usunięto z bramy 22 stycznia 1990 r., a emblemat z komunistycznym orderem w 2 połowie lat 90.
W 1999 brama została wpisana do rejestru zabytków województwa pomorskiego pod numerem A-1699, a w 2014 została wyróżniona Znakiem Dziedzictwa Europejskiego w ramach historycznego zespołu obiektów Stoczni Gdańskiej.
W 2012 r. przywrócono historyczny wygląd bramy. Oprócz pierwotnej kolorystyki odtworzono także napis im. Lenina oraz Order Sztandaru Pracy. Ze względu na sprzeciw ze strony działaczy „Solidarności” elementy te ponownie usunięto. W 2023 przeprowadzono remont napisu Stocznia Gdańska nad historyczną Bramą nr 2.
W sierpniu 2025 zarówno brama, jak i repliki tablic z 21 postulatami zostały zdewastowane przez aktywistów ruchu Ostatnie Pokolenie.
Zobacz też 21 postulatów Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego Bramy (instalacja)
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Grudzień 1970 Kategoria:Sierpień 1980 Kategoria:Stocznia Gdańska Kategoria:Zabytki przemysłowe w Gdańsku Kategoria:Zabytki Starego Miasta w Gdańsku