thumb|Ilustracja do wiersza autorstwa D.G. Rossettiego Ulalume – wiersz Edgara Allana Poego napisany w 1847 roku. Podobnie jak wiele innych jego dzieł, utwór ukazuje śmierć pięknej kobietyKennedy, J. Gerald. „Poe, 'Ligeia', and the Problem of Dying Women”, New Essays on Poe's Major Tales, edited by Kenneth Silverman. Cambridge University Press, 1993: 116. . Poe oryginalnie napisał utwór jako elokucję innego tekstu. Wiersz jest wieloznaczny i zawiera wiele aluzji, szczególnie do mitologii.
Analiza Narrator wiersza wędruje w październikową noc, rozmawiając ze swą duszą, uosobioną w postaci Psyche; jego serce jest "jak wulkan", co oznacza udrękę i niepokój. Ukazuje mu się promienna wizja Astarte, utożsamiona z planetą Wenus, która może symbolizować miłość, erotyczne pragnienia, lub też poszukiwany ideał. Narrator pragnie podążyć za wizją, wierząc, że przyniesie mu ona pociechę, co przeraża jego duszę. U końca alei napotykają grób, w którym spoczywa zmarła Ulalume. Bohater wiersza zdaje sobie sprawę, że nieświadomie przybył w to miejsce w rocznicę jej śmierci. Ostatnia strofa wyraża jego rozpacz po utracie Ulalume.
W wierszu Poe porusza swój ulubiony temat – śmierć pięknej kobiety, który był wykorzystywany także np. w Kruku, Annabel Lee i Lenore. Artysta uważał ten temat za "najbardziej poetycki na świecie"Poe, Edgar A., The Philosophy of Composition, (1846).. Krytycy często sugerują, że obsesja Poego na punkcie tego tematu jest spowodowana powtarzającymi się w jego życiu doświadczeniami utraty kobiet, z którymi był związany, poczynając od matki, Elizy Poe, poprzez przybraną matkę Frances Allan, po żonę Virginię Elizę Clemm Poe, której utwór był dedykowany (zmarła w styczniu 1847 r.)Weekes, Karen, „Poe's feminine ideal”, The Cambridge Companion to Edgar Allan Poe, edited by Kevin J. Hayes. Cambridge University Press, 2002: 149. . Arthur Hobson Quinn dostrzega w "Ulalume" konflikt między ludzką miłością i pożądaniem (Astarte, przeciwstawiona w tekście dziewiczej Dianie) a miłością duchową, ideałem, do którego człowiek powinien dążyć. Psyche, uosobienie duszy, wyczuwa niebezpieczeństwo w odrzuceniu duchowego aspektu egzystencji. Ulalume mogłaby w tej interpretacji uosabiać pamięć zmarłej żony.
W utworze dominuje słownictwo związane ze śmiercią, upadkiem i przemijaniem: powtarzającym się motywem są zwiędłe, suche liście, proch i popiół.
Tytuł wiersza może oznaczać zawodzenie (z łaciny ululare)Meyers, Jeffrey, Edgar Allan Poe: His Life and Legacy. New York: Cooper Square Press, 1992: 211. , albo światło (z łaciny lumen), symbolizujące żałobęPeeples, Scott. Edgar Allan Poe Revisited. New York: Twayne Publishers, 1998: 170. .
Aluzje i nawiązania Tytuł powieści A Night in the Lonesome October Rogera Zelazny’ego to czwarty wers wiersza Poego.
Zobacz też
Dzieła Edgara Allana Poego
Przypisy
Kategoria:Amerykańskie utwory poetyckie Kategoria:Twórczość Edgara Allana Poego Kategoria:Utwory literackie z 1847